Η Ιαπωνία, το σχέδιο Φούγκου και ο Κ.Πλεύρης – μέρος 1ο

κλασσική σημαία του Β'ΠΠ/ Αυτοκρατορικό Ναυτικό

Συμβαίνει, μιλώντας με φίλους ή σε διάφορα ιστολόγια, να θεωρείται υπερεκτιμημένη η επίδραση του φιλοναζιστή κ.Πλεύρη ή του τηλεπλασίε εξωγήινων κ.Λιακόπουλου. Άλλωστε οι ιδέες τους είναι εμφανώς δημιουργήματα της φαντασίας και δύσκολα ένας λογικός άνθρωπος θα μπορούσε να πιστέψει. Μόνο αμόρφωτοι ή γραφικοί μπορούν να παρασυρθούν από χονδροειδή ψέματα σαν και αυτά, που καν δεν κάνουν τον κόπο να μεταμφιεστούν κάτω από τα πιο ευπρεπή ρούχα του “εβραϊκού λομπυ που ελέγχει την αμερικανική υπερδύναμη”, σωστά ;

Προσωπικά δεν είμαι σίγουρος και πιστεύω οτι αξίζει τον κόπο να δούμε το πως ψευδοντοκουμέντα σαν τα “Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιων” άσκησαν και ασκούν ισχυρή επίδραση στο συλλογικό ασυνείδητο.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Ιαπωνία…

Προφανώς η αναφορά για έντονο αντισημιτισμό στην Ιαπωνία θα προκαλέσει χαμόγελα και στους πιο καλόπιστους αναγνώστες.

“Καλά ! Αυτοί οι εβραίοι, βρίσκουν αντισημιτισμό παντού !”

Λίγη ακόμη υπομονή και θα διηγηθώ μια ιστορία που θα κάνει τον κ.Πλεύρη να ανυπομονεί να εκδώσει στα ιαπωνικά το σύγγραμα του, προσβλέποντας σε μυθώδη κέρδη :

Οι Ιάπωνες δεν είχαν καμία επαφή με τους Εβραίους πριν άνοιγμα της Ιαπωνίας στη Δύση το 1800, αλλά ακόμα και τότε παρέμειναν αδιάφοροι – οι εβραίοι ήταν απλά μια άλλη “φυλή” δυτικών.

Ολα αυτά άλλαξαν με την επαφή Ιαπώνων στρατιωτικών και Ρώσων στρατιωτικών πιστών στον Τσάρο το 1918. Η Ρωσία είναι η χώρα του ανεξέλεγκτου μίσους κατά των εβραίων και των τακτικών πογκρόμ – είναι και η χώρα που δημιούργησε και τα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών στην προσπάθεια να δημιουργήσει μια μοντέρνα αιτία στο χριστιανικό μίσος ενάντια στους θεοκτόνους Εβραίους. Η επαφή των Ιαπώνων με το βιβλίο είναι καθοριστική και το θεωρούν ως μια αξιόπιστη πηγή πληροφοριών – μάλιστα δυο υψηλόβαθμοι αξιωματικοί αφιερώνονται στο “Εβραϊκό Ζήτημα”. Ταξιδεύουν στην βρετανική Παλαιστίνη, μεταφράζουν τα Πρωτόκολλα και το Ιαπωνικό Υπουργείο Εξωτερικών αρχίζει να παρακολουθεί, μέσω των τοπικών πρεσβειών, όλες τις εβραϊκές κοινότητες.

Η ιαπωνική έκδοση των Πρωτοκόλλων/Πηγή:wikimedia

Η στάση των Ιαπώνων μπορεί να εξηγηθεί εύκολα: Οι εβραίοι στην Δύση ήταν αποδέκτες μίσους και ταυτίζονταν θρησκευτικά με τον Διάβολο, το υπέρτατο Κακό. Βιβλία σαν τα Πρωτόκολλα γράφτηκαν εκ των υστέρων για να δώσουν μια επιστημονικοφανή εξήγηση στο μίσος αυτό και για να δικαιολογήσουν τις συνεχόμενες διώξεις και σφαγές. Οι Ιάπωνες δεν ξεκινούσαν θεωρώντας τους εβραίους ως διαβολικούς και ούτε συνειδητοποιούσαν οτι οι εβραίοι καταδιώκονταν για αυτό που είναι και όχι για αυτό που κάνουν. Απλά θεώρησαν οτι οι Εβραίοι πρέπει να είναι μια από τις παγκόσμιες δυνάμεις με την οποία πρέπει αναμετρηθούν, όπως οι Αμερικάνοι ή οι Ρώσοι. Έτσι συνέστησαν μια ομάδα μελέτης για να αποτρέψουν την επιρροή τους στην Ιαπωνία, όπως είχαν μονάδες αντικατασκοπείας για ξένα κράτη – ενώ ταυτόχρονα ερευνούσαν την δυνατότητα συμμαχίας μαζί τους (!).

Στις αρχές του ‘30 η μιλιταριστική Ιαπωνία θέλησε να επεκταθεί και από τα πρώτα θύματα ήταν η Μαντζουρία στην Κίνα. Οι Ειδικοί επί των Εβραίων συμμάχησαν πολιτικά με τους Επεκτατιστές και προσπάθησαν να προστατέψουν τους εβραίους της Μαντζουρίας από τις τυφλές δολοφονίες του Ιαπωνικού Αυτοκρατορικού Στρατού μεταξύ του γενικού πληθυσμού, ώστε να μην δημιουργηθούν προβλήματα σε μια πιθανή συμμαχία Εβραίων και Ιαπώνων. Το 1938 οργανώνεται το Συμβούλιο των Πεντε Υπουργών στο οποίο συμμετέχουν οι 5 ισχυρότεροι άνδρες της κυβέρνησης: ο Πρωθυπουργός, ο Υπουργός Εξωτερικών, Ο Υπουργός Στρατού, ο Υπουργός Ναυτικού, ο Υπουργός Οικονομικών Εμπορίου και Βιομηχανίας. Θεωρούν οτι τα Πρωτόκολλα είναι αληθινά και η στιγμή είναι κατάλληλη, αμέσως μετά την Νύχτα των Κρυστάλλων, για να προσελκύσουν την δύναμη του Παγκόσμιου Εβραϊσμού υπέρ της Ιαπωνίας. Πρόβλημα αποτελεί η συμμαχία με την Γερμανία – στο τέλος, όμως, αποφασίζεται να προχωρήσουν με το Σχέδιο Φούγκου, προσέχοντας να μην θίξουν την Γερμανία.

Τι είναι το Σχέδιο Φούγκου; Αν και στην πραγματικότητα ποτέ δεν υπήρξε κάποια επίσημη πολιτική με το όνομα Σχέδιο Φούγκου πολλαπλά συμβούλια και εσωτερικά μνημόνια της Ιαπωνικής κυβέρνησης σχεδίασαν την εγκατάσταση 18.000 με 600.000 εβραίων στην Μαντζουρία ή στην Σανγκάη, η οποία θα έφερνε σύμφωνα με τους εμπνευστές του Σχεδίου:

• την δημιουργία μιας πανίσχυρης τοπικής οικονομίας όπως μόνο οι εβραίοι ήξεραν να κάνουν,
• κολοσσιαίες εβραϊκές επενδύσεις από την Αμερική,
• την πολιτική υποστήριξη του “Παγκόσμιου Εβραϊσμού”, (όπου “Παγκόσμιος Εβραϊσμός” είναι αυτός των Πρωτοκόλλων).

Ουσιαστικά μιλούσαν για μια ευρεία πολιτικο-οικονομικο-στρατιωτική συμμαχία μεταξύ της υπερκρατικής μυθικής οντότητας του Παγκόσμιου Εβραϊκού Συμβουλίου που είχε σκοπό να κατακτήσει τον κόσμο στο βιβλίο των Πρωτοκόλλων, με την Αυτοκρατορία της Μείζονος Ιαπωνίας.

Το ψάρι Φούγκου /wikipedia

Οι Εβραίοι θα ζούσαν σε καθεστώς απόλυτης θρησκευτικής, πολιτισμικής, οικονομικής ελευθερίας και μερικής πολιτικής αυτονομίας αν και οι Ιάπωνες φοβόντουσαν οτι υπερβολική ελευθερία θα επέτρεπε στους Εβραίους να δηλητηριάσουν την Ιαπωνία, (όπως τα Πρωτόκολλα έλεγαν οτι είχαν κάνει στις άλλες χώρες). Το όνομα φούγκου υπήρξε η μεταπολεμική δραματοποιημένη ονομασία που δόθηκε στο σύνολο των σχεδίων, (τα οποία βγήκαν στην δημοσιότητα χάρη σε ένα δραματοποιημένο βιβλίο που βασίστηκε σε αυτά), γιατί το ψάρι Φούγκου αποτελεί εκλεκτό έδεσμα, αλλά αν δεν μαγειρευτεί σωστά είναι θανατηφόρο.

Από το 1938 το “Σχέδιο Φούγκου“, εμπνευσμένο από τα Πρωτόκολλα, ξεκινά. Ιάπωνες αξιωματούχοι συναντιούνται με διεθνείς εβραϊκούς οργανισμούς, αν και οι φόβοι για την αντίδραση της Γερμανίας αποτρέπουν την κυβέρνηση να πάρει ενεργά μέτρα – αντίθετα να βασίζεται στην χρηματοδότηση και κινητοποίηση των ίδιων των εβραίων. Στέλνεται μια αντιπροσωπεία στις ΗΠΑ με σκοπό να συναντηθεί με Αμερικανούς ραβίνους ώστε να βρεθούν οι ομοιότητες Σιντοϊσμού και Ιουδαϊσμού, ενώ στο στόχαστρο μπαίνουν και τα “εβραιοκρατούμενα” ΜΜΕ και Χόλιγουντ.

Chiune Sugihara/Πηγή:Jewish Virtual Library

Ουσιαστικά δεν σημειώνεται αξιόλογη πρόοδος μέχρι το 1939/1940, όταν η εισβολή του Χίτλερ στην Πολωνία σηματοδοτεί την έναρξη του Β’ΠΠ. Χάρη στις ελευθερίες που παρείχε το Σχέδιο Φούγκου ένας ιάπωνας διπλωματικός στην Λιθουανία, ο Chiune Siguhara, αναλαμβάνει ορισμένες έκνομες πρωτοβουλίες και εκδίδει χιλιάδες ιαπωνικές βίζες που επιτρέπουν σε εβραίους από την Πολωνία και τις Βαλτικές Χώρες να γλιτώσουν τις μαζικές δολοφονίες και να καταφύγουν στο Κόμπε της Ιαπωνίας.  Τελικά η Ιαπωνική Κυβέρνηση θορυβημένη από την συγκέντρωση χιλιάδων εβραίων, τους μεταφέρει στην Σαγκάη χωρίς να σκέφτεται πλεον την δημιουργία κάποιου οικισμού. Εκεί βρίσκουν εβραίους από το Ιράκ και την Γερμανία που είχαν ήδη καταφύγει εκεί λόγω των ιδιαιτέρων χαρακτηριστικών του λιμανιού της Σαγκάης που δεν απαιτούσε βίζα εισόδου, (οι εβραίοι κυνηγημένοι από την Ναζιστική Γερμανία και τους συμμάχους της στην Ευρώπη και την Μ.Ανατολή ήταν ανεπιθύμητοι στην Ευρώπη, ενώ η Αγγλία απαγόρευε την μετανάστευση στην Παλαιστίνη). Στην αρχή οι πρόσφυγες λαμβάνουν βοήθεια από αμερικανοεβραϊκές φιλανθρωπικές οργανώσεις. Η κήρυξη όμως του πολέμου με τις ΗΠΑ τον Δεκέμβρη του 1941 οδηγεί στην παύση κάθε βοήθειας αφού οι εβραίοι αμερικανοί φοβούνται να μην κατηγορηθούν για έλλειψη πατριωτισμού με την αποστολή οποιασδήποτε βοήθειας σε εχθρικό έδαφος. Επίσης η Ιαπωνία επίσημα αναιρεί όλες τις πολιτικές κατευθύνσεις που σκοπό είχαν την προσέγγιση του παγκόσμιου Εβραϊσμού με την Ιαπωνία, χωρίς όμως να υιοθετεί τις πολιτικές εναντίων των εβραίων που ζητούσε η Γερμανία.

Βίζα της Σαγκάης με το σύμβολο για "Εβραίος"

Το τέλος του Πολέμου βρίσκει το Γκέτο της Σανγκάης να λιμοκτονεί αλλά προφανέστατα οι λίγοι θάνατοι από πείνα ωχριούσαν μπροστά στον σίγουρο θάνατο στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Ουσιαστικά χιλιάδες εβραίοι σώνονται, ενώ χάρη σε αυτό που ονομάστηκε  “Σχέδιο Φούγκου” επιζεί η μοναδική ευρωπαϊκή γιεσιβά, (εβραϊκή ιερατική σχολή), που γλίτωσε τον Β’ΠΠ. Αντίθετα οι Ιάπωνες δεν κερδίζουν τίποτα από αυτά που ονειρεύονταν αφού οι πρόσφυγες έφταναν με τα ρούχα που φορούσαν, ενώ το υποτιθέμενο γιγάντιο Εβραϊκό Κεφάλαιο ποτέ δεν εμφανίζεται – αντίθετα αντιμετωπίζουν μια ανθρωπιστική κρίση που απαιτεί πόρους. Παρά τις προσπάθειες των Γερμανών, που στέλνουν απεσταλμένους στην Σαγκάη με σκοπό την μαζική εξολόθρευση, οι Ιάπωνες αρνούνται να συνεργαστούν. Ο λόγος, μάλλον, είναι ο φόβος για τα εβραϊκά αντίποινα που προβλέπονται από τα Πρωτόκολλα, αφού ταυτόχρονα δεν διστάζουν να εξοντώσουν εκατοντάδες χιλιάδες Κινέζους, Κορεάτες και Βρετανούς πολίτες. Ο Ιάπωνας διπλωματικός στη Λιθουανία απολύεται μετά τον πόλεμο για υπέρβαση αρμοδιοτήτων, (ανεπίσημα λόγω των εβραίων που έσωσε παράνομα) και διάγει μια ταπεινή ζωή μέχρι που επιζώντες εβραίοι τον εντοπίζουν στην ΕΣΣΔ που δουλεύει – του απονέμεται ο τίτλος του Δικαίου των Εθνών από το Yad Vassem και η ισραηλινή υπηκοότητα σε αυτόν και στο σύνολο της οικογένειας του δια βίου.

το δεύτερο μέρος εδώ όπου βρίσκονται και τα σχόλια…

Ελληνοεβραίοι στην Γαλλία στο Ολοκαύτωμα/ Greek Jews in France during the Shoah

Ελληνικά (english translation follows)

Ελληνίδα Εβραία που μόλις έφτασε στο Μπίρκεναου/Πηγή:USHMM

Ok, αυτό μάλλον είναι ενδιαφέρον για τους εβραίους αναγνώστες που ψάχνουν για ίχνη της οικογένειας τους ή/και ιστορικούς. Όπως γνωρίζουμε σημαντικός αριθμός εβραίων της Ελλάδας αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την χώρα του στις αρχές του αιώνα λόγω των δυσμενών πολιτικών και οικονομικών συνθηκών που είχαν επικρατήσει, (άλλωστε το ίδιο συνέβαινε και σε χιλιάδες χριστιανούς που εγκατέλειπαν την Ελλάδα για παρόμοιους λόγους). Το μεγαλύτερο μέρος κατευθύνθηκε προς την Γαλλία λόγω της γαλλικής κουλτούρας που είχε αναπτυχθεί χάρη στο εκπαιδευτικό έργο της Alliance Universalle Israelite.

Αναμενόμενο οπότε είναι οτι σημαντικό μέρος των 85.000 γάλλων εβραίων που δολοφονήθηκαν από τους γερμανούς κατάγονταν από τις μεγάλες εβραϊκές κοινότητες της Ελλάδας. Μάλιστα αξίζει να σημειωθεί οτι εξαιρετικά μεγάλο ποσοστό των εβραίων που πέρασαν από το στρατόπεδο του Ντρανσύ, που αποτελούσε το βασικό κέντρο συγκέντρωσης πριν αποσταλούν στα στρατόπεδα εξόντωσης, δεν είχε γεννηθεί στην Γαλλία μιας και η δωσίλογη γαλλική κυβέρνηση έστελνε πρώτα τους μη-γηγενείς σε σχέση με τους αυτόχθονες Γάλλους Εβραίους.

Η Γαλλική Δημοκρατία έχει αναλάβει την πρωτοβουλία να δώσει ένα όνομα στους συνολικά περίπου 115.500 γάλλους που δολοφονήθηκαν και έτσι μπορούμε και έχουμε τα ονόματα 693 ατόμων ελληνικής καταγωγής, (πλήρης λίστα εδώ), που αντιπροσωπεύουν ένα δείγμα 55.371 δολοφονηθέντων. Από αυτούς 685 είναι εβραίοι και 8 χριστιανοί, (πολιτικοί κρατούμενοι κρίνοντας από τους τόπους εξόντωσης – ενώ οι εβραίοι δολοφονήθηκαν κυρίως στο Άουσβιτς αλλά και σε μαζικές εκτελέσεις στις Βαλτικές χώρες). Περίπου 600 είναι εβραίοι από την Θεσσαλονίκη, ενώ οι υπόλοιποι είναι από τη Χίο, Βέροια, Δράμα, Αρτα, Ρόδο, Καβάλα, Κέρκυρα,  Ιωάννινα, Αθήνα, Ξάνθη, Βόλο, Φούρνους (;), Κομοτηνή – ενώ υπάρχουν και 2/3 από Επισκοπή, Σηλυβρία, Αδριανούπολη.

Η λίστα έχει ορισμένα λάθη: το Αρδίτη εμφανίζεται ως Arditti και Ardity, το Bengas είναι μάλλος Μπέγας, το Μπενρουμπή υφίσταται ως Ben Ruby κ.ο.κ. Είναι όμως εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και συμπληρώνεται, με λίγη προσπάθεια, από λίστες που θα βρείτε σε αυτόν τον ιστότοπο. Το πρόβλημα είναι οτι ο συγκεκριμένος δε λειτουργεί σωστά και καλύτερα είναι να κάνετε ένα site-specific Google search με τα ονόματα που σας ενδιαφέρουν, (πχ Cohen site:http://www.not-the-germans-alone.org). Επιπλέον πληροφορίες θα βρείτε από την λίστα στο sephardicstudies.org που βασίζεται στο βιβλίο του Κλαρσφελντ.

Ετσι η Ραχήλ Ματαράσσο, που γεννήθηκε στις 25/1/1917 στην Θεσσαλονίκη και πέθανε στις 29/4/1944 στο Αουσβιτς, εμφανίζεται στην δεύτερη λίστα και τρίτη λίστα αλλά όχι στην πρώτη. Ομως ο Ισαάκ Βαένα εμφανίζεται και στις τρεις λίστες και συνδυάζοντάς τες μαθαίνουμε οτι γεννήθηκε στις 15 Ιουνίου του 1900 στην Θεσσαλονίκη, ζούσε στην Αβινιόν όπου και συνελήφθη στις 6 Απριλίου του 1944. Στις 20 Απριλίου μπήκε στο στρατόπεδο του Ντρανσύ και στις 15 Μαΐου μεταφέρθηκε με το κονβόϊ νούμερο 73 στο Κάουνας της Λιθουανίας και δολοφονήθηκε την ίδια ημέρα που έφτασε στις 20 Μαΐου 1944.

Υπενθυμίζω οτι αυτοί οι 1000+ (;) ελληνοεβραίοι δεν συμπεριλαμβάνονται στους περίπου 55/65.000 έλληνες εβραίους που ζούσαν στην Ελλάδα και δολοφονήθηκαν είτε στα καταναγκαστικά έργα στην Ελλάδα, είτε στα στρατόπεδα εξόντωσης στην Πολωνία, την Γερμανία και Αυστρία. Ελπίζω πάντως να βοηθήσει τους αναγνώστες που ψάχνουν πληροφορίες για τις οικογένειες τους.

English

Greek Jewish woman who just arrived in Birkenau /Source:USHMM

This post is probably of interest only for the Jewish readers who seek tracks of their family and/or historians. As we know a significant number of Jews left Greece in the beginning of the century due to the difficult political and economical situation, (as many thousands of Christians did at that time). Among the major destinations was France due to the french influence of the Alliance Universalle Israelite.

It is only to be expected that an important part of the 85.000 French Jews who were murdered by the Germans were derived from the major Jewish communities of Greece. It should be noted that an extremely high percentage of the Jews who passed from the Drancy camp before being deported to the various death camps, weren’t born in France since the collaborationist french government favorited them over native French-Jews.

The French Republic has undertaken the task to give a name to the 115.500 French men and women  deported and murdered and this way we have the names of 693 people of greek background, (a complete list can be found here), which derive from a sample of 53.751 persons. 685 of them are Jews and 8 are Christians, (political prisoners judging from the camp in which they died – Jews died mainly in Auschwitz and in mass executions in the Baltic states). About 600 are from Salonica, while the rest come from Chios, Veria, Drama, Arta, Rhodes, Kavala, Corfu, Ioannina, Athens,Xanthi, Volos, Fournous (?), Komotini and a couple from Episkopi, Silivria and Adrianople.

The list has some mistakes: from Αρδίτη which appears both as Arditti and Ardity, Bengas is probably Μπέγας etc. Still, it is extremely interesting and with a little extra effort can be completed with complementary lists that can be found in this site. The problem is that the site doesn’t function correctly and it is preferable that a site-specific Google search is conducted instead, (for example: Cohen site:http://www.not-the-germans-alone.org). Additional info can be found in the list in sephardicstudies.org which is based on the Klarsfeld book.

This way Rachel Matarasso, born 25/1/1917 in Salonica and died on 29/4/1944 in Auschwitz, appears on the second and third list but not on the first. But Isaac Vaena appears in all of the three lists and this way we learn that he was born on the 15th of June 1900 in Salonica, he lived in Avignon and was arrested there on April the 6th 1944. He entered the Drancy camp on April the 20th and left it for Kaunas, Lithuania on May the 15th with convoy no73. He arrived on May the 20th and was murdered the same day he arrived.

I remind you that these 1000+ (?) Greek Jews are not among the 55/65.000 Greek Jews who were living in Greece and were murdered either in forced labor in Greece , or in extermination camps in Poland, Germany and Austria. In any case I hope that it helps those readers seeking information on their families.

Μορφές του Ελληνικού Εβραϊσμού: Σαμ Προφέτα/ Portraits of Greek Jewry: Sam Profeta

English excerpt:

A few days ago the panhellenic Jewish Youth camp began and Jews from all over Greece gathered to the, unarguably, most successful Jewish happening. A major part of the history of the Kataskinosi has been played by Sam Profeta and to his honour I dedicate this post which tells of his story beginning from the poor streets of Rezi Vardar in Salonica, to the medical experiments in Auschwitz and later on in Gusen II, Mathausen. After the war Sam Profeta, shaken by an incident in Auschwitz where he witnessed a small girl asking her mother on their destination, he keeps faith to his promise of dedicating his life to children. For decades and decades Sam Profeta was behind every children initiative in the Jewish Community of Salonica and through the Jewish Camp, he touched the lives of generations of young Jews earning to be known by everyone not as Sam Profeta but as Uncle Sam. A humble person with an extraordinary legacy – I think you can see it in his eyes in the picture of him at the bottom, (he’s the guy in the left). To read the article in english use this service.

Ελληνικά

Πριν λίγες μέρες μικροί εβραίοι και εβραίες από όλη την Ελλάδα βρέθηκαν όπως κάθε χρόνο στις παιδικές κατασκηνώσεις που διοργανώνει η Κοινότητα της Θεσσαλονίκης εδώ και 50 χρόνια. Με αφορμή τις παιδικές κατασκηνώσεις θεώρησα απαραίτητο να αναφερθώ σε μια από τις μεγαλύτερες μορφές του Ελληνικού Εβραϊσμού μεταπολεμικά, το Σαμ Προφέτα – γνωστό σε όλους τους έλληνες εβραίους ως Θείος Σαμ. Έναν απλό άνθρωπο, χαμηλών τόνων που δεν μπορούμε να ισχυριστούμε οτι ήταν κάτι “ιδιαίτερο” αλλά κατά την ταπεινή μου άποψη αποτελεί από τους ανθρώπους που χωρίς αυτόν ο Ελληνικός Εβραϊσμός θα ήταν απίστευτα φτωχότερος. Πηγές αυτού του άρθρου είναι τόσο η μαρτυρία του στην Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου, αποσπάσματα της οποίας θα χρησιμοποιήσω, αλλά και οι αναμνήσεις δικές μου και άλλων εβραίων που τις μοιράστηκαν με εμένα όταν προετοιμαζόμουν για το άρθρο.

Σαλονικείς εβραίοι κατευθύνονται προς τα βαγόνια επί της οδού Εγνατία/ Πηγή:ΥπΕξ

Ο Σαμ Προφέτα γεννήθηκε το 1914 στο στο Ρεζί Βαρδάρ, φτωχοσυνοικία της Θεσσαλονίκης. Μένοντας ορφανός από πατέρα σε ηλικία 2 μηνών, δουλεύει παραγιός σε μπακάλικο μέχρι να τελειώσει την τετάρτη Δημοτικού και μετά αρχίζει και δουλεύει σε κινηματογράφους πουλώντας καραμέλες – στην αρχή στο Ιλιον στο Βαρδάρι και από 14 χρονών στο Αττικό με μια διακοπή το 1935 για το στρατιωτική θητεία στο περίφημο “Σύνταγμα Κοέν”,το 50ο σύνταγμα πεζικού της Θεσσαλονίκης που έδρευε και έδινε το όνομα του στο πεδίο του σημερινού Γ’ Σώματος Στρατού. Στην Κατοχή συνεχίζει να δουλεύει στο Αττικόν ως φροντιστής/ταξιθέτης/υποβολέας στον αθηναϊκό θίασο του Σπυρόπουλου με τον Β.Αυλωνίτη. Μάλιστα με την ίδρυση των γκέτο στην Θεσσαλονίκη ο Σπυρόπουλος προσπαθεί να το βοηθήσει να διαφύγει στην Αθήνα αλλά ο Σαμ Προφέτα αρνείται λέγοντας:

“Σας ευχαριστώ πολύ για την πρόταση σας. Οσο ζω δε θα σας ξεχάσω ποτέ. Πρέπει όμως να λάβετε υπόψη οτι εμείς οι Εβραίοι έχουμε δυο θρησκείες. Πρώτα την οικογένεια μας και μετά τον Θεό. Και εγώ δε μπορώ να αφήσω την μάνα μου που όλη της τη ζωή αγωνίσθηκε σκληρά για να μας μεγαλώσει.”

Μετά από μερικές μέρες ξεκινάνε οι εκτοπίσεις και ο Σαμ Προφέτα βρίσκεται σε ένα βαγόνι για ζώα του ΟΣΕ που ξεκινούσε από τον Σιδηροδρομικό Σταθμό Θεσσαλονίκης για ένα ταξίδι 8 ημερών τον Απρίλιο του 1943 προς το Αουσβιτς Μπιρκενάου, μοιράζομενος την μοίρα άλλων 48000 σαλονικιών. Μέσα σε λίγες ώρες από την άφιξη του είχε ήδη χάσει την μητέρα του και τις δυο αδελφές του αφού οδηγήθηκαν αμέσως στους θαλάμους αερίων και μετά στα κρεματόρια.

Οπως ο ίδιος διηγείται:

Mας φόρεσαν κάτι ριγωτές στολές και μας χάραξαν με τατουάζ έναν αριθμό στο αριστερό μας χέρι. Ο δικός μου αριθμός είναι ο “111.383“. Mας κράτησαν δέκα μέρες καραντίνα. Ρωτήσαμε τους κάπο, που ήταν Πολωνοί ή Γερμανοί ποινικοί κατάδικοι, πότε θα ανταμώσουμε τους δικούς μας. Αυτοί γελούσαν ειρωνικά, μας έδειχναν τα κρεματόρια με τα ψηλά φουγάρα που έβγαζαν συνέχεια καπνό και μας έλεγαν: “Εκεί είναι οι συγγενείς σας”. [...] Άρχισαν να μας βάζουν σε σκληρές δουλειές. Κουβαλούσαμε βαγόνια με χώματα, σπάγαμε πέτρες, ανοίγαμε δρόμους. Η τροφή ελάχιστη. Έτσι σε μια βδομάδα ήσουν πια έτοιμος για το φούρνο, γιατί συχνά, ιδιαίτερα όταν έφταναν καινούργιες αποστολές, έκαναν διαλογές κι εξόντωναν τους παλιότερους κατάδικους που είχαν εξαντληθεί από τις βαριές δουλειές.

Η στιγμή όμως που τον σημαδεύει αφορά ένα μικρό παιδί:

Παιδιά στο Αουσβιτς /Πηγή:ΥπΕξ

Σε μια απ’ αυτές τις νέες αποστολές, που έφταναν συνέχεια, είδα μια μάνα να κρατά ένα μωρό στην αγκαλιά και να σέρνει απ’ το χέρι ένα άλλο μεγαλύτερο παιδί που ρωτούσε: “Μαμά, πού θα μας πάνε;” Κι εκείνη απάντησε: “Πρώτα θα κάνουμε μπάνιο κι ύστερα θα συναντήσουμε το μπαμπά, τον παππού, τη γιαγιά και τους άλλους”.
Σήκωσα τότε τα μάτια στον ουρανό και άρχισα να παρακαλάω τον Θεό λέγοντας: “Θεέ μου μπορεί εμείς οι μεγάλοι να φταίμε και να μας καταδικάζεις. Κάνε όμως το θαύμα σου για αυτά τα παιδιά”. Παρακάλεσα και τον Χριστό που αναστήθηκε, καθώς και όλους τους θεούς κάθε θρησκείας που γνώριζα, μέχρι και τον Βούδα, για να σωθούν τουλάχιστον τα παιδιά.Κι είπα ακόμα οτι αν κατά λάθος βγω ζωντανός από δω, θα αφιερώσω τη ζωή μου στα παιδιά.

Λίγο καιρό μετά μεταφέρεται στο Αουσβιτς, “που μπροστά του το Μπίρκεναου ήταν παράδεισος” όπως αναφέρει. Εκεί, μαζί με άλλους οδηγείται στο διαβόητο Μπλοκ 10 που ήταν το μέρος όπου λάμβαναν μέρος τα ιατρικά πειράματα στους κρατούμενους. Υπήρξε ο μόνος από εκείνη την συγκεκριμένη ομάδα που επέζησε αλλά αυτά τα πειράματα του στέρησαν την δυνατότητα να κάνει την δική του οικογένεια. Δεν γνωρίζουμε ποιος ακριβώς έκανε τα πειράματα στην περίπτωση του Σαμ Προφέτα αλλά από τις περιγραφές πιθανολογείται οτι ευθύνεται ο Χορστ Σούμαν.

Από την δίηγηση του στο Άουσβιτς διηγείται διάφορες ιστορίες – χαρακτηριστικά αναφέρω την απελευθέρωση του από τους Αμερικανούς στο στρατόπεδο Γκούσεν ΙΙ, παράρτημα του Ματχαουζεν:

Οσο οι γερμανοί έβλεπαν πως χάνουν τον πόλεμο, τόσο αγρίευαν. Δεν θα ξεχάσω έναν που κάθε μέρα έρχονταν, μ’ εδερνε χωρίς λόγο, κι έφευγε. Έκανε το κέφι του.

Επιζώντες στο Ματχαουζεν-Γκούσεν ΙΙ/Πηγή:wikimedia

Στις 18 ιανουαρίου του 1945 εκκενώσαν το Άουσβιτς, γιατί πλησίαζαν οι Ρώσσοι. Μας πήγαν πεζοπορία δυο μέρες ως το Γκλάιβιτς, εκτελώντας όποιον δεν μπορούσε να περπατήσει. Aπό κει μας φόρτωσαν σε βαγόνια, με 25 κάτω από το μηδέν, και μας μοίρασαν σε διάφορα στρατόπεδα. Εγώ απελευθερώθηκα από τα αμερικανικά στρατεύματα στο Γκουζεντσβάι της Αυστρίας, που είναι παράρτημα του στρατοπέδου Μαουτχάουζεν. Εγώ είχα φτάσει στα όρια της εξάντλησης. [...] Όταν ήρθαν οι Αμερικάνοι και μάζευαν τα πτώματα, με πέρασαν κι εμένα για πεθαμένο. Είδαν όμως ότι οι σφυγμοί μου χτυπούσαν ακόμη και κατάλαβαν πως ζω. Εγώ είδα τους φίλους να στέκονται πάνω μου και να μου φωνάζουν: “Ξύπνα, Σάμη! Λευτερωθήκαμε! Μη μας αφήνεις τελευταία ώρα!” Κρατούσαν μια ελληνική σημαία που έφτιαξαν με κουρέλια που μάζεψαν από εδώ κι από εκεί και τραγουδούσαν τον εθνικό μας ύμνο: “χαίρε, ω, χαίρε ελευθεριά”. Ήμουν, όπως μου είπαν αργότερα, 28 κιλά. Oι Αμερικανοί με περιποιήθηκαν καλά επί τρεις μήνες, με ορούς και αποστειρωμένο αίμα. Όταν συνήλθα και στάθηκα στα πόδια μου, μ’ έστειλαν στη Γαλλία, όπου έγινα τελείως καλά, και ύστερα γύρισα στην αγαπημένη μου Ελλάδα, φιλώντας το χώμα της και κλαίγοντας από χαρά.

Η επιστροφή στην Θεσσαλονίκη υπήρξε τραυματική – όχι μόνο είχε χάσει την μητέρα του και την οικογένεια του αλλά ολόκληρη η πόλη είχε πλεον αλλάξει μετά την μαζική εξόντωση 55.000 εβραίων σαλονικιών. Οι επιζώντες ζουν σε παραπήγματα αφού είτε το σπίτι τους είχε καταστραφεί, είτε είχε οικειοποιηθεί από τους 12.000 μεσεγγυούχους δωσίλογους – ενώ οι τάφοι των οικογενειών τους λεηλατούνται από τυμβωρύχους και οι ταφόπλακες χρησιμοποιούνται σε κρατικές και ιδιωτικές κατασκευές. Τραγικά, τα ιατρικά πειράματα που υπέστη στο Αουσβιτς τον γλυτώνουν από την επιστράτευση για να πολεμήσει στον Εμφύλιο, ενώ ο ίδιος ζει μαζί με μια άλλη οικογένεια σε ένα σπίτι που νοικιάζουν για τα πρώτα χρόνια.

Σύντομα ξαναπιάνει δουλειά στους κινηματογράφους και γίνεται μέλος σε ένα από τα δυο “μπουλούκια” που είχε τότε η Θεσσαλονίκη. Ειδικότητα του γίνονται οι τεράστιες ζωγραφιές με τους τίτλους των έργων στους διάφορους κινηματογράφους που λειτουργούν ως ρεκλάμες και για πολλά χρόνια ασχολείται με αυτά.

Ταυτόχρονα μένει πιστός στην υπόσχεση του και δραστηριοποιείται στην Κοινότητα στο τομέα της παιδικής περίθαλψης. Ενώ στην αρχή χρησιμοποιείται από την Κοινότητα ως υπάλληλος, στην συνέχεια βρίσκεται πίσω από κάθε πρωτοβουλία που σχετίζεται με παιδιά. Φροντίζει για την σίτιση των καινούργιων μωρών που γεννιούνται στα παραπήγματα από τους πρόσφυγες από τα στρατόπεδα και στην συνέχεια με το θέμα της μόρφωσης. Διοργανώνει τις πρώτες προσπάθειες για την δημιουργία ειδικών πρωτοβουλιών για τα παιδιά και την νεολαία, ενώ για χρόνια διοργανώνει το παιδικό Καμπαλατ Σαμπάτ στο Κέντρο Νεολαίας, (το σημερινό παιδικό κέντρο ονομάζεται “Θείος Σαμ” προς τιμή του), συμμετέχοντας ο ίδιος κάθε Παρασκευή στα διάφορα παιχνίδια. Αποτελεί μάλιστα την κινητήρια δύναμη για την δημιουργία των παιδικών κατασκηνώσεων της ΙΚΘ στην Περαία και μετέπειτα των πανελλήνιων παιδικών κατασκηνώσεων στην Χαλκιδική και μετά στην Πιερία. Η δράση του δεν είναι διοικητική αλλά είναι ο ίδιος που παίζει με τα παιδιά και έτσι γίνεται γνωστός σε γενιές ελληνοεβραίων ως Θείος Σαμ.

Σχολική μεταπολεμική τάξη /Πηγή:Γιαντ Βασέμ

Ο Θείος Σαμ δεν έχει να επιδείξει εντυπωσιακά επιτεύγματα – υπήρξε άνθρωπος χαμηλών τόνων με, (και λυπάμαι για το μελόδραμα αλλά είναι αλήθεια), μάτια που έλαμπαν όταν έβλεπαν παιδιά. Δεν υπήρξε “σταρ” αλλά δούλεψε ήσυχα και ακατάπαυστα για δεκαετίες μέχρι τα βαθιά γεράματα του για τα παιδιά. Το σύνολο του σημερινού Ελληνικού Εβραϊσμού χρωστάει πολλά σε έναν άνθρωπο που έκανε την δική του προσωπική τραγωδία, την κινητήριο δύναμη για να κάνει δική του οικογένεια του γενιές και γενιές εβραιόπαιδων.

Κλείνω με μια φωτογραφία που μαζί με αυτή από την Πλατεία Ελευθερίας είναι από τις πιο εύγλωττες – ο Θείος Σαμ είναι στα αριστερά, οι άλλοι τρεις είναι ο Μωυς Αμίρ, ο Αβρααμ Ρομπίσα και ο Μπαρουχ Σεβή και δείχνουν τους αριθμούς τους στον φωτογραφικό φακό.

Φωτογραφίες από το Ολοκαύτωμα στη Θεσσαλονίκη / Photos from the Shoah in Salonica

Μια από τις πιο γνωστές φωτογραφίες του Ολοκαυτώματος/Σοά είναι αυτή όπου εβραίοι της Θεσσαλονίκης υποχρεώνονται από τους Γερμανούς να εκτελέσουν “γυμναστικές ασκήσεις” στην Πλατεία Ελευθερίας, όπου είχαν συγκεντρώσει περίπου 9.000 άρρενες για να τους καταγράψουν και να τους στείλουν σε καταναγκαστικά έργα στην Χαλκιδική, τον Δομοκό, την Λεπτοκαρυά και την Αλεξάνδρεια Ημαθίας όπου πέθαναν ή εκτελέστηκαν πολλοί από αυτούς

Tο Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων είχε ξεκινήσει και οι πρώτοι του νεκροί έπεσαν στο ελληνικό έδαφος της πατρίδας τους.

One of the most famous photographs of the Holocaust/Shoah is the one where Jews of Salonica are forced by the Germans to perform “exercises”, accompanied by beatings, in Eleftherias Square, where approximatelly 9000 male Jews were gathered to be registered and sent to forced labor in Chalkidiki, Domoko, Leptokaria, Alexandria Imathias where many died from malaria or were shot.

The Holocaust of the Greek Jews had began and the first dead laid on the greek ground of their homeland.

Οπως λέει ο Γιομτώβ Γιακοέλ / As Yomtov Yacoel says:

Τας πρώτας ημέρας του Ιουλίου του 1942 εδημοσιεύθη εις τας εφημερίδας της Θεσσαλονίκης επίσημος ανακοίνωσις της Γερμανικής Στρατιωτικής Διοίκησεως Θεσσαλονίκης-Αιγαίου. Δι’ αυτής προσεκαλούντο άπαντες οι Ισραηλίται άρρενες, ηλικίας 18-45 ετών όπως παρουσιασθούν εις την πλατείαν Ελευθερίας την πρωιαν του Σαββάτου 12 Ιουλίου, ώρα 3ην πρωινήν, επί απειλή αυστηρών ποινών.

Οι γερμανοί χωροφύλακες της Στρατονομίας (FG) χύνουν τα μπουλντώκ εναντίον ορισμένων Ισραηλιτών…

Αλλους Ισραηλίτας οι οποίοι, κουρασθέντες από πολλών ωρών αναμονήν, εκάθησαν κατα γής, οι ανθρωποι της Γκεστάπο δερνουν μέχρις αιματώσεως.

Εις άλλους Ισραηλίτας επιβάλλεται η υποχρέωσης συνεχούς και επι ώρας ακαταπαύστως εκτελέσεως γυμναστικών ασκήσεων κοπιωδών επ’ απειλή ξυλοδαρμού. Τέλος άλλαι ομάδες Γερμανών υποχρεώνουν Ισραηλίτας εις εκτέλεσιν εξευτελιστικών κινήσεων (τούμπες) υπό όμματα των χριστιανών περίεργων και θεατών. Προς συμπλήρωση δε του θεάματος λαμβάνονται και φωτογραφίαι της συγκεντρώσεως εκ μέρους Γερμανών και φωτορεπόρτερ αι οποίαι αμέσως την επομένην παρετίθεντο εις τον ελληνικόν τύπον με χαρακτηριστικάς, εις βάρος των Ισραηλίτων, περιγραφές.

Είναι άξιο παρατηρήσεως το γεγονός οτι εις την περιπέτειαν αυτήν της ομαδικής καταγραφής και εξαναγκαστικής συγκεντρώσεως προς εργασία 8000 – 9000 Ισραηλιτών Ελλήνων πολιτών, ουδεμία εξεδηλώθη αντίδρασης ούτε της χριστιανικής κοινωνίας, ούτε των κρατικών και τοπικών αρχών

• Σάββατο 12 Ιουλίου 1942 – Σήμερα η πλατεία είναι πάρκινγκ αυτοκινήτων / Saturday 12th July 1942 – Today the square is a parking lot

• Εβραίοι εκτελούν “ασκήσεις” μετά ξυλοδαρμών – Jews perform “calisthenics” accompanied by beatings

• Οι μόνες ατομικές φωτογραφίες αφορούσαν εκείνους τους Θεσσαλονικείς που οι Γερμανοί θεωρούσαν τυπικούς υπανθρώπους / The only individual photos the Germans took was of those Thessalonian’s that were considered typical “subhumans”

Y.Yacoel, Memoirs / Γ.Γιακοέλ, Απομνημονεύματα

• Y. Yacoel – Memories 1941-1943; ed.Paratiritis 1993

• Γ.Γιακοέλ – Απομνημονεύματα 1941-1943; εκδ.Παρατηρητής 1993

Συγγρ. : Γιακοέλ, Γιομτώβ
Επιμελ. : Αμπατζοπούλου, Φραγκίσκη
123Σελ. Μαλακό εξώφυλλο 21χ14
ISBN : 960-260-757-2
1993-1 Θεσσαλονίκη
Γλώσσα : Ελληνικά,

Ελληνικά:

Εξέχον μέλος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης, ο Γιομτώβ Γιακοέλ υπήρξε για 20 χρόνια νομικός της σύμβουλος και ασχολήθηκε με την πολιτική σε κοινοτικό και εθνικό επίπεδο. Επιπλέον υπήρξε από τους πιο σημαντικούς εντεταλμένους της Κοινότητας στις σχέσεις της με το Ελληνικό Κράτος και έτσι υπήρξε παρόν σε όλα τα σημαντικά γεγονότα της εποχής.

Τα απομνημονεύματα του καλύπτουν την περίοδο μεταξύ Απριλίου 1941, όταν η γερμανική Κατοχή μόλις είχε ξεκινήσει και τελειώνουν την πρώτη εβδομάδα του Μαρτίου του 1943 όταν το πρώτο βαγόνι μεταφοράς ζώων που περιείχε 2800 θεσσαλονικείς εβραίους ξεκίνησε για το Άουσβιτς. Και ο ίδιος εκτοπίσθηκε και δούλεψε στα ζοντερκομάντο, (την μεταφορά των πτωμάτων από τους θαλάμους αερίων στα κρεματόρια) – εκτελέσθηκε τον Απρίλιο του 1944.

H Nύχτα των Κρυστάλλων

Ο λ:ηρ γράφει:

Πριν 70 χρόνια, τη νύχτα της 9ης προς 10η Νοεμβρίου 1938, πάνω από 200 Συναγωγές στη Γερμανία καταστράφηκαν· χιλιάδες Εβραϊκά καταστήματα λεηλατήθηκαν· 92 Εβραίοι δολοφονήθηκαν· και 25.000-30.000 Εβραίοι συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν στα στρατόπεδα συγκεντρώσεως.

Η Kristallnacht σηματοδοτεί την αρχή του Ολοκαυτώματος.  Ο κατατρεγμός των Εβραίων, από πολιτικός, οικονομικός και κοινωνικός γίνεται τώρα και φυσικός, με βία και φόνους.

Αφορμή για τη Νύχτα των Κρυστάλλων στάθηκε η δολοφονία ενός Γερμανού διπλωμάτη στο Παρίσι, από ένα 17χρονο Εβραιόπουλο.  Ο έφηβος είχε εξοργιστεί επειδή έμαθε πως η οικογένειά του είχε εκδιωχθεί από τον τόπο τους στη Γερμανία.

Στις 7 Νοεμβρίου 1938, μπήκε στη Γερμανική πρεσβεία στο Παρίσι και πυροβόλησε έναν χαμηλόβαθμο διπλωμάτη, στο όνομα 12.000 κατατρεγμένων Εβραίων.  Ο Γερμανός διπλωμάτης υπέκυψε στα τραύματά του δυο μέρες αργότερα.

Ο όνομα Kristallnacht αναφέρεται στο σπάσιμο των γυάλινων βιτρίνων χιλιάδων εβραϊκών καταστημάτων.

Κι επειδή της ιστορίας (ή της μοίρας) δεν της λείπει η ειρωνία, 51 χρόνια μετά τη Νύχτα των Σπασμένων Κρυστάλλων έπεφτε το Τείχος του Βερολίνου.

Πηγή

Saving the Jews of Katerini during the Shoah

Katerini is a small town on the foothills of Mt.Olympus (map). In 1940 it housed a population of around 17.000 people and in this number were included 30 to 40 Jews. The story of their fate during the Holocaust/ Shoah has never reached the surface despite the fact that it is one that renders honour to the part of Greece that denied collaborating with the Germans or gaining profit from the plight of their jewish compatriots.

At the eve of WW2 Katerini housed a population of 7 Jewish families that mainly came from Larissa’s important Jewish Community. Themselves did not constitute legally a Community and were dependent of Thessaloniki’s and Larissa’s synagogues and rabbis. Although of sephardic origin most, they spoke both djudeo-espanyol and greek fluently and were well integrated into the town. Some were small time peddlers who went around the villages to sell clothes, pots etc. A couple had small grocery shops in town. And a couple more were metal artisans. Despite the common rumors that circulated inside the town, like the blood libel where Jews used the blood of christian children to make matza for Pessach, there was virtually no strife.

On October 28th 1940 Italians invade Greece and the male Jews of Katerini leave the town to join the Greek Army – many of them get wounded, while we do not know of any dead. On April 1941 the German Wehrmacht crushes the greek resistance and Greece becomes occupied by Germany, Italy and Bulgaria. Like Thessaloniki 15 months of relative calm follow while Katerini suffers much less of the famine which becomes endemic in Athens. This period fisnishes when the first anti-jewish measures are adopted in Thessaloniki and serve as an alarm for the Jews in the rest of the country.

The arrest of the whole Jewish Community of Thessaloniki, the institution of the 3 ghettos inside Thessaloniki is followed by german orders to arrest all the Jews in german occupied territories. Katerini is just a small town and warrants only a tiny german presence, so for the order the civilian telegraph service is used. The telegrapher reads with disbelief the telegram which orders the arrests and decides…

Shame on the Municipality of Thessaloniki

Thessaloniki has been maybe the most important town of the worldwide Shefardic Judaism. The presence of the Jewish Community dates back from when Apostle Paul preached in the local Etz Haim Synagogue for 3 consecutive Sabbaths in 50 C.E., while the bulk arrived in 1492 when Jews of Spain where expelled and moved mainly to the Ottoman Empire.

Thessaloniki constituted a unique example in the whole Jewish world: an important city (second largest in the Ottoman Empire and more important than Athens) where Jews where the majority of the population but also were dominant in all social strata. The visitor arriving in Thessaloniki would notice that the port remained closed in Saturdays and not Sundays, that jewish port workers would unload his baggage, shop from jewish lower middle class shops in the streets teamed with jewish workers heading for huge jewish factories. All this earned Thessaloniki the title of Madre d’Israel – Jerusalem of the Balkans, while even David Ben Gurion visited the town to see how a real jewish city looked like.

When the Greek Army liberated the city in 1912 the majority of the population was jewish and christians only the 3rd largest religious group after the muslims. The population exchange in 1923 removed the muslims from the city, while a mass influx of Asia Minor Greeks shifted the demographic balance. The economic depression of Thessaloniki, zionist immigration and antisemitic riots caused 10.000 thessalonicean jews to immigrate but the community still remained strong at the eve of WW2. The Shoah caused the extermination of 55.000 jews and while some christians helped their compatriots, many more profited from their plight appropriating jewish property. An example is the destruction, by greek initiative, of one of the largest jewish cemeteries in the world, home to 350/500.000 tombs and the confiscation of the land. This attitude bears a striking difference to the one in other greek cities like Athens where the local Jewish Community was helped by a myriad of organizations and personalities like ArchBishop Damaskinos, or even Zante where the whole community was saved due to the help of the local population.

Why I make this brief historic synopsis? So that all can understand the size of the historical ignorance and intollerance towards the thessalonicean jews, that the Municipal Council has shown in a recent deliverance. A small minority group presented a request that the Municipality of Thessaloniki joined the association of greek cities, “Association of Martyr Towns“, which suffered great losses during WW2 due to the german, italian or bulgarian occupiers. The City Council rejected the proposition on the grounds that:

1. The extermination of the Jews happened on foreign soil, ergo Thessaloniki is not a martyr town.
2. The Jews of Thessaloniki arrived only in 1492.

The Jewish Cemetery of Thessaloniki and the new subway – a proposition

A great source for my posts is often the works of people little fond of the Jews; it always amazing how much dedication they apply in finding news concerning them. In this case a greek-language blogger made a post commenting an article by the german newspaper Sueddeutche Zeitung. In his post he made various allegations like that it would be impossible to have 500.000 tombs etc – in any case he gave me an an opportunity to return to the subject.

As I’ve written in the past, Thessaloniki housed the – maybe – largest jewish cemetery in all of Europe. It contained an estimated 300.000 to 500.000 tombs and covered an area of 320.000 square meters. This cemetery was destroyed by greek collaborators of the nazi germans in 1943. The land was confiscated by the Greek State in 1944 on the grounds that “it’s owners had abandoned it”, while at exactly the same time it’s owners were being turned into ashes in the crematoria of Auschwitz-Birkenau. The tombstones where either looted or sold and were used in construction works in Thessaloniki, including repairs on the Cathedral of St.Demetrious. Until very recently tombstones could still be found in the city.

Metropolite Anthimos and his “irrefutable archives”

Metropolite of Thessaloniki, His Holiness Anthimos has reached national prominence due to his adamant positions in national issues and in specific the name dispute with the Former Yugoslavian Republic of Macedonia. He also expressed his fierce opposition to the decision of the Greek Government to abolish the voice “religion” in national greek identity cards; he held a protagonist role in the staging of massive protests while the current ArchBishop of Greece Ieronimos, then only a Metropolite, was much more hesitant to participate in the protests.

During a recent congress on the Holocaust which took place in Thessaloniki diverse opinions were voiced stating that while aid to the Jewish Greeks is well documented, the story of local collaborators and the destiny of Jewish properties remains vague. His Holiness wrote a letter to the newspaper that stated that the Metropolite of Thessaloniki Yennadios was declared as Just by Yad Vassem and denied any form of local collaboration with the nazi Germany or that the Church of Thessaloniki benefited by jewish property. He ended the letter by stating:
“Never in so many years, from the time after the war, has any charge been brought forward on the looting of property belonging to Jewish Greeks by the Christian Greeks. The established historical truth is this regarding the Jews of Thessaloniki and the archives of our Holy Metropolis are irrefutable.”

I don’t really have to comment much, this subject is waaay too big. I would just like to contribute a small photo to the archives of the Metropolis of Thessaloniki:

A.Debrunner talks with M.Triandafyllidis

Some time ago Dr.Moshe made me aware of a beautiful passage in the correspondence between a swiss and a greek linguist which I think is worth bringing it to surface.

In 1938 the renown Swiss linguist Albert Debrunner (1884-1958) corresponded with Manolis Triandafyllidis who is the author of the famous “Grammar” of Triandafyllidis. Here’s an abstract of one of his letters:

Inzwischen habe ich freilich die Redaktion der IF aufgeben müssen: nach der neuesten Wendung in Deutschland müssen jüdische Mitarbeiter ausgeschalter werden und damit kann ich mich (gerade weil ich «Arier» bin) nicht einverstanden erklären.

Εν τω μεταξύ χρειάστηκε να εγκαταλείψω τη διεύθυνση του IF [Indogermanische Forschungen, κορυφαίο γλωσσολογικό περιοδικό στην Ευρώπη]: μετά την τελευταία αλλαγή στη Γερμανία, δεν γίνονται πλέον δεκτοί Εβραίοι συνεργάτες και έτσι εγώ (ακριβώς επειδή είμαι «Άρειος») δεν μπορούσα να φαίνομαι σύμφωνος με κάτι τέτοιο.

In the meantime I had to abandon the direction of IF [Indogermanische Forschungen, a top linguistic journal in Europe]: after the latest change in Germany, Jewish collaborators are not accepted and this way (exactly because I’m an “arian”) I could not appear to be in accordance with it.

This is the reason that when I hear people talking about who saved whom during the Shoah/Holocaust I become slightly irritated. Everyone claims everything and the moral standing, the physical courage that people like Debrunner is belittled. It took guts at those times to follow a just path and people like Debrunner or Archibissop Damaskinos do not deserve to be used as an excuse for the silence of others.

Still Dr.Moshe, (who’s linguistic blog I urge anyone remotely interested in the greek language to visit), ended with a remark which I share with you and I sincerely hope to be true:

“As long as there are still voices, which talked under these circumstances, I believe we can still hope.”

So a personal thank you and my deep gratitude to all the people who stood up then; my admiration to those who continue, under different circumstances of course, to do so today.

Ανεπιθύμητοι Συμπατριώτες / Unwanted Compatriots

Ανεπιθύμητοι Συμπατριώτες (220 pages – 2005)

Υπάρχουν μερικά σημεία στη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας που γεννούν σκληρά ερωτήματα. Με το 70% του προπολεμικού εβραϊκού της πληθυσμού να έχει εξοντωθεί στα στρατόπεδα του ναζισμού, η χώρα βρίσκεται σε μια από τις πρώτες θέσεις στη θλιβερή σύγκριση, ξεπερνώντας ακόμα και το ίδιο το Ράιχ. Φταίνε μόνο οι ξένοι κατακτητές γι’ αυτή την επίδοση;
Την ίδια εποχή, στη διάρκεια του τελευταίου Παγκοσμίου Πολέμου, μια ιστορική μειονότητα, οι μουσουλμάνοι Τσάμηδες της Ηπείρου, «εκκαθαρίστηκαν» με τον πλέον απόλυτο τρόπο.
Δεν είναι παιχνίδια προπαγάνδας- ανθελληνικής ή φιλελληνικής- αυτά τα ζητήματα. Είναι θέματα ιστορικά, με καίριο και πολύπλευρο ενδιαφέρον. Η τυχόν αποφυγή των απαντήσεων, της έρευνας για το τι έγινε και πώς έγινε, υπονομεύει καθοριστικά την ιστορική και πολιτική μας παιδεία και ανοίγει τον δρόμο για νέες «απρόσμενες» εξάρσεις των παθών και των εγκλημάτων. Αλίμονο στα έθνη και στις κοινωνίες που πιστεύουν ότι βρίσκονται πάνω και πέρα από την ιστορία και ότι είναι «εξ ορισμού» αναμάρτητες…

http://www.protoporia.gr/protoporia/product.asp?sku=269876&mscssid=L2TGV5MUA6N98P2ADMUP83

Greek newspaper condemned on racist remarks (!)

Wow, I can’t say that I’m not impressed! On March 5th a greek court condemned the publisher, the editor and the journalist of the newspaper Eleftheros Kosmos for the article of the latter that “insulted the religious group of the Jews“. The article appeared in 2006 and the lawsuit was an initiative of the Greek Helsinki Monitor which again proves worthy of it’s fame!

What did they guy said? The usual stuff like “Thank God not even 1500 Jews aren’t left in Thessaloniki…” , “…the supposed saponification of the Jews…”. Nothing new that I can’t hear every other day in some obscure or less obscure media. This time, maybe following the recent conviction of nazi-admirer K.Plevris, a greek court decided that this constitutes a violation of the renown but never applied anti-racism law 927/1979. The court decided that they expressed hate and denied the extermination of thousands of jews. For this Zafiropoulos Dimitrios, Georgiou Theodoros and Chatzigogos Theodoros were convicted to 7 months of probation the first two and 7 months to be bought with 5 euros/diem for the latter.

For the first time it was also allowed for the Central Jewish Board, (ΚΙΣ), to appear as civil part which overruled the previous scandalous decision during the Plevris trial. The well-known politicians S.Vougias and G.Boutaris were absent despite the fact that initially they had testified since the article had involved their names too.

What can I say? That I didn’t expect it but still it’s some great piece of news. Certainly will not deter any other racist journalist but acts as a statement that the greek Justice system recognizes that this stuff is the expression of pure hatred and Greece, at least in principle, does not accept it. In other words it’s a nice moral support which certainly is a positive step to the right direction – congrats on Petropoulou Salata, Tsangari and Velissariou who were the court members for their courage to apply the law and of course the Greek Helsinki Monitor.

DeviousDiva also posted about it and has the english translation of the  court decision.

Chams, Czechs and Jews

A guy runs into an ancient Hitler in a bar in Argentina. He asks him what his plans are for the future.

“This time,” he says, “we’ll kill all the Jews, and three circus clowns.”

“Why three circus clowns?,” the guy asks.

“See,” Hitler says to the bartender. “ Nobody gives a damn about the Jews!”

 

What really gets me sometimes is the fact that I cannot open the TV without having to endure some idiocy on jews, despite our infinitesimally small number in Greece. A good example is a recent symposium on the fate of the moslim population of albanian descent that lived in the area of north-west Greece, called Chams/Çamë.

The Jews of Ioannina on Sky TV

Νέοι Φάκελοι/New Folders is a television program in Greece which presents various documentaries on current and past issues pertaining greek interest. On Jan 29 they broadcasted a 16min documentary on the destiny of the Jews of Ioannina during the Holocaust/Shoah. It hosted testimonies of survivors of the camps, interviews of christian and jewish greeks, photos of the actual deportation as it was immortalised by the Propaganda Office of the German Army and included the prickly issue of the post war problems that Ioanniote jews faced after the return from the camps.