Abravanel

Jewish life and not only in Greece / Εβραϊκή ζωή και όχι μόνο στην Ελλάδα

Αρχείο για την κατηγορία ‘thessaloniki’

Η προέλευση του Λευκού Πύργου/On the origins of the White Tower

Δημοσιεύθηκε από Abravanel στο 26/10/2009

Σήμερα είναι 26 Οκτωβρίου, εορτή του Αγίου Δημητρίου αλλά και ολόκληρης της Θεσσαλονίκης. Επ’ευκαιρία της γιορτής της πόλης δημοσιεύω το άρθρο, έργο δικό μου αλλά και ενός καλού φίλου του mayor rishon, για τον Λευκό Πύργο, σύμβολο της πόλης αλλά και της άγνοιας των σύγχρονων Θεσσαλονικέων για την ιστορία της πόλης.

Θεώρησα σωστό, μιας και το παρόν είναι μονοθεματικό ιστολόγιο αλλά και για να υπενθυμίσω οτι φέτος είναι η χρονιά της Θεσσαλονίκης, να δημοσιευτεί πρώτα στην ιστολογική “πύλη” του thess.gr χάρη στην ευγενική βοήθεια του argos τον οποίο ευχαριστώ θερμά. Τα σχόλια εδώ θα είναι κλειστά και σας παρακαλώ να πεταχτείτε στο thess.gr εδώ για να μάθετε την πλήρη ιστορία του Λευκού Πύργου και να συμμετάσχετε σε μια συζήτηση για το αν όντως ο Λευκός Πύργος αποτελεί σύμβολο της πόλης αλλά και της εγγενούς παθογένειας της, (αυτό συμπεριλαμβάνει και εσάς που το διαβάζετε μέσω rss feed ή email).

Today is October the 26th, St.Demetrius is honoured today and together with him the city of Salonica that has adopted him as her patron saint. On this occasion I publish the article, my work as well as of the dear friend mayor rishon, for the White Tower, symbol of the city but also of the ignorance of the contemporary inhabitants of the city over the city history.

I deemed appropriate, since this is a monothematic blog but also as a remainder that this shall be the year of Thessaloniki in this blog, to publish it first in blog portal of Salonica thess.gr thanks to the gentle help of argos that I thank warmly. The comments here shall remain closed and I urge you all to visit thess.gr here to learn the complete history of the White Tower and participate in the discussion on whether the White Tower is indeed the symbol of the city and of its innate pathology, (this includes you guys reading this through rss feeds or email).

Για Ελληνικά ακολουθήστε αυτό τον σύνδεσμο - for English here.

Διαβάστε την συνέχεια του άρθρου »

Δημοσιεύθηκε στο thessaloniki | Με ετικέτα: , , , , , | Leave a Comment »

Μια σαλονικιώτικη συναγωγή στο Τελ Αβίβ/ A salonican synagogue in Tel Aviv

Δημοσιεύθηκε από Abravanel στο 18/10/2009

Ελληνικά (english translation follows)

Όταν βρίσκομαι μπροστά από περιπτώσεις σαν και αυτή δεν μπορώ να εκφράσω τα συναισθήματα μου – από την μια αισθάνομαι περήφανος για την τεράστια έκταση της σαλονικιώτικης εβραϊκής παράδοσης σε όλο τον κόσμο και από την άλλη αισθάνομαι θλίψη και περιφρόνηση για μια πόλη σήμερα που αρνείται πεισματικά να έρθει σε ειρήνη καν με την σύγχρονη εβραϊκή παρουσία που είναι κληρονόμος της τεράστιας αυτής παράδοσης.

pic3

Αποψη του κοχυλιού από ψηλά/Πηγή:telavivinf.com

2428885291_6d692f00ae_d
Πρόσοψη, απέναντι το σεφαραδίτικο εσωτερικό/Πηγή:hanneorla

Η Συναγωγή Εϊχάλ Γεουντά (στα εβραϊκά: בית הכנסת היכל יהודה‎, Beit haKnesset Hechal Yehuda) αποτελεί μια δωρεά της οικογένειας Ρεκανάτι στην πόλη του Τελ Αβίβ που γιορτάζει φέτος τα 100 της χρόνια. Η οικογένεια Ρεκανάτι, της οποίας το όνομα προέρχεται από την πόλη του Πόρτο Ρεκανάτι στην Αδριατική, ήταν μια από τις επιφανείς οικογένειες της πόλης ιδιαίτερα κατά τον 19ο και 20οαιώνα, με τον Λεόν Ρεκανάτι να είναι πρόεδρος της Κοινότητας της Θεσσαλονίκης την δεκαετία του ‘30 και αντιδήμαρχος στο Δημοτικό Συμβούλιο. Τα αντιεβραϊκά μέτρα των κυβερνήσεων Βενιζέλου και το ακραίο αντισημιτικό κλίμα που κυριαρχούσε στην πόλη μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1923, που κορυφώθηκε με το πογκρόμ της εβραϊκής συνοικίας Κάμπελ στην Θεσσαλονίκη και μετέπειτα αθώωση των υπευθύνων, οδήγησαν χιλιάδες εβραίους της πόλης στην μετανάστευση – σημαντικό μέρος μετακινήθηκε στην Γαλλία όπου ήδη υπήρχε μια οργανωμένη μεγάλη κοινότητα σαλονικιών εβραίων, ενώ ένα μεγάλο ποσοστό οδηγήθηκε στην τότε Παλαιστίνη. Ο Λεόν Ρεκανάτι, ένθερμος σιωνιστής, αποφάσισε οτι το πογκρόμ του Κάμπελ αποτελούσε απλώς ένα δείγμα στο τι θα επακολουθούσε σε μια αντισημιτική Ευρώπη και μαζί με μια ομάδα σαλονικιών λιμενεργατών, (οι λιμενεργάτες και χαμάληδες της πόλης, το βαθύ προλεταριάτο μαζί με τους καπνεργάτες, ήταν σχεδόν αποκλειστικά εβραίοι), μετανάστευσαν στην Παλαιστίνη. Εκεί οι λιμενεργάτες αποτέλεσαν τον πυρήνα στον οποίο βασίσθηκε η ανάπτυξη των ισραηλινών λιμανιών της Χάϊφας και σε μικρότερο βαθμό rek7του Τελ Αβιβ, ενώ ο Λεόν Ρεκανάτι δημιούργησε την πρώτη σεφαραδίτικη ιδιωτική τράπεζα, την Palestine Discount Bank που μετονομάστηκε μετά τον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας του 1948 σε Israel Discount Bank και μετεξελίχθηκε στην μεγαλύτερη ιδιωτική τράπεζα του Ισραήλ.

Οι Ρεκανάτι συνέχισαν το φιλανθρωπικό τους έργο που περιλαμβάνει από την βοήθεια στο Τσουρ Μωσέ, ένα ελληνοεβραϊκό χωριό στο Ισραήλ, έδρες Οργάνωσης και Διοίκησης επιχειρήσεων σε πανεπιστήμια του Ισραήλ, μέχρι και την προώθηση του ενδιαφέροντος στο ισραηλινό διαστημικό πρόγραμμα – εδώ ο ιστότοπος του ιδρύματος.  Στα πλαίσια αυτής της δραστηριότητας χρηματοδότησαν την δημιουργίας μια συναγωγής στο Τελ Αβίβ που παράλληλα θα αποτελούσε μνημείο στους 55.000 εβραίους σαλονικείς που δολοφονήθηκαν κατά την διάρκεια του Ολοκαυτώματος κυρίως στο Άουσβιτς αλλά και στην ίδια την Ελλάδα στα στρατόπεδα του Παύλου Μελά ή σε καταναγκαστική εργασία στην Αλεξάνδρεια Ημαθίας, το Λιανοκλάδι ή την Χαλκιδική.

rek10Η συναγωγή είναι έργο των αρχιτεκτόνων Γιτζάκ Τολεντάνο και Ααρών Ρούσο και το σχήμα της είναι αυτό ενός κοχυλιού, σε ανάμνηση των κοχυλιών της παραλίας της Θεσσαλονίκης που ήταν κοινά πριν την τσιμεντοποίηση της παραλίας αλλά ακόμα είναι κοινά στην ανατολική Θεσσαλονίκη. Αυτό το ιδιαίτερο σχήμα της έχει κερδίσει το παρωνύμιο Συναγωγή του Κοχυλιού πέρα από το επίσημο όνομα της, ενώ αλλιώς είναι γνωστή ως Συναγωγή Ρεκανάτι ή αλλιώς Συναγωγή των Σαλονικιών, (σαλονικάϊμ).  Το επίσημο όνομα Εϊχάλ Γεουντά σημαίνει στα ελληνικά Οίκος του Ιούδα, (όχι του Ισκαριώτη προφανώς αλλά μια από τις 12 Φυλές του Ισραήλ). Η συναγωγή αποτελεί συχνή στάση σε τουρ αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος και θεωρείται μιας από τις πλέον ενδιαφέρουσες αρχιτεκτονικά στο Ισραήλ, (χαρακτηριστικό είναι το άρθρο του Independant που την προτείνει ως μέρος ενός 48ωρου break στο Τελ Αβίβ). Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της είναι η εξαιρετική 70130tarecanatiεσωτερική αρχιτεκτονική που επιτρέπει και στους 600 ανθρώπους να βλέπουν και να ακούν από οποιοδήποτε σημείο. Επίσης αξίζει να σημειωθεί η προσπάθεια της συναγωγής να διατηρηθούν τα σαλονικιώτικα έθιμα όπως η ιδιαίτερη σαλονικιώτικη μουσική παράδοση και το σαλονικιώτικο τελετουργικό – ενώ προφανώς η συναγωγή είναι διαρρυθμισμένη εσωτερικά σύμφωνα με το σεφαραδίτικη αρχιτεκτονική.

Τα ανάγλυφα είναι έργα του Ιεζεκιήλ Κιμχή (Καμχή ;), ενώ τα βιτρώ είναι έργο του Ιωσήφ Σεαλτιέλ (Σαλτιέλ ;). Τα επίθετα είναι τυπικά ελληνοεβραϊκά, γεγονός που με κάνει να υποπτεύομαι οτι ισραηλινοί καλλιτέχνες ελληνικής καταγωγής συμμετείχαν στην δημιουργία. Η συναγωγή αποτελεί μια από τις σημαντικότερες σεφαραδίτικες συναγωγές σε ολόκληρο το Ισραήλ και σημαντικό μέρος των μελών της είναι ελληνοεβραίοι μετανάστες στο Ισραήλ – ταυτόχρονα επιτελεί ημιεπίσημα την λειτουργία ενός μνημείου στην μνήμη της σαλονικιώτικης πλευράς της Σοά/Ολοκαυτώματος στην Ελλάδα, (το επίσημο ισραηλινό μνημείο βρίσκεται στην Κοιλάδα των Κοινοτήτων στο Μουσείο του Ολοκαυτώματος Γιαντ Βασέμ στην Ιερουσαλήμ).

_

Hechal_Yehuda_Synagogue_02
Άποψη από κοντά – στα αριστερά επιγραφή που αφιερώνει τη συναγωγή στην Θεσσαλονίκη / Πηγή: wikimedia

Απλώς ως επίλογο αξίζει να σημειώσουμε οτι κάτι τέτοια δεν θα μπορούσε ποτέ να χτιστεί στην Ελλάδα μιας και η ανέγερση μιας συναγωγής απαιτεί την έγγραφη άδεια από τον οικείο Μητροπολίτη αλλά και για τους ίδιους λόγους που ο Δήμος της Θεσσαλονίκης αρνήθηκε διαχρονικά την δημιουργία ενός Μνημείου στη Σοά/Ολοκαύτωμα, ενώ ακόμα και σήμερα δηλώνει επίσημα οτι η δολοφονία των σαλονικιών εβραίων δεν τον αφορά.

Υγ. Για περισσότερες φωτογραφίες για τους αναγνώστες με αρχιτεκτονικά ενδιαφέροντα μπορείτε να επισκεφτείτε την Hanneorla @ Flickr, την Σάντα Κάουφμαν, curiousl @ flickr γιατί ειλικρινά οι ελάχιστες φωτογραφίες που παρέθεσα αδικούν αυτό το πανέμορφο κτίσμα, ο SK έχει επίσης μια υπέροχη αεροφωτογραφία του Τελ Αβίβ εδώ.

English

When I find myself in front of cases such as this I find extremely difficult to express my feelings; in some ways I find myself proud of the huge extent of the Salonican Jewish tradition but on the other hand I cannot but feel sad and contempt for a modern Thessaloniki which stubbornly denies  to come in peace even with its contemporary Jewish presence which is heir of this huge tradition.

pic3

View of the "Shell" from above/Source:telavivinf.com

2428885291_6d692f00ae_d
Main view/source:hanneorla

The Heychal Yehuda Synagogue (in Hebrew: בית הכנסת היכל יהודה‎, Beit haKnesset Hechal Yehuda) is the fruit of a donation by the Recanati family to the city of Tel Aviv which celebrates its 100 years this year. The Recanati family, whose name derives from Porto Recanati in Adriatic Italy, was one of the prominent families in Salonica especially in the 19th and 20th century with Leon Recanati being the Chairman of the Jewish Community of Thessaloniki and vice-Mayor of the city. The anti-Jewish laws enacted by the Venizelos governments and the antisemitic climate of the city after the greco-turkish exchange of populations in 1923, which climaxed in the Kambel District Pogrom in Salonica, forced thousands of Salonican Jews to emigrate; an important part was directed to France where an established Salonican Jewish community already existed, while another part headed to Palestine. Leon Recanati, a fervent zionist, decided that the Kambel Pogrom was just the start for what was about to happen in an increasingly antisemitic Europe and together with a group of salonican port workers, (the proletariat of the port of Salonica was decidedly Jewish), emmigrated to Palestine. The port workers went to become the cornerstone of the growth of the israeli ports of Haifa and in a lesser degree of Tel Aviv, while Leon Recanati founded the first sephardic bank of Israel with the Palestine rek7Discount Bank, after the War of Independence in 1948 being renamed Israel Discount Bank, which later evolved into the largest private bank of Israel.

The Recanati continued with their charity work which includes help to the Greek-Jewish village of Tzur Moshe, various chairs in israeli universities and even a project to increase interest in the israeli space program – here you can find the site of the foundation. Within this framework they financed the creation of a synagogue in Tel Aviv which would serve also a monument to the  55.000 Salonican Jews murdered mainly in Auschwitz but also in mainland Greece in the Pavlos Melas camp and in forced labor in Alexandria Imathias, Litochoro and Chalkidiki.

rek10
Glasses

The synagogue is work of the architect Yitzak Toledano and the engineer Aaron Russo and its shape is one of a seashell resembling the shells of the Salonica beaches which were common before the cementification of the promenade but still exist in eastern Salonica. This particular shape has earned her the nickname Seashell Synagogue besides it’s official name, while it is also known as the Recanati Synagogue or the Synagogue of the Salonicans, (salonikaim). It’s official name means the House of Judas, (not Judas the Iscariot of course but one of the 12 tribes). The synagogue is often part of architectural tours of Tel Aviv and is considered one of the most interesting ones, architecturally, in all of Israel, (indicative is the Independent article suggesting it as part of a 48hour break in Tel Aviv). A particular feature is the ability of all 600 persons to see and hear from any point. A special note is to be 70130tarecanatimade for the worthy efforts of the synagogue to maintain it’s salonican customs like the particular salonican music tradition and the salonican rituals, while obviously the interior follows the sephardic style

The relief is work of Yezekiel Kimchi (Kamchi ?) and the glasses belong to Joseph Shealtial (Saltiel ?). The names are typical among Greek Jewry so I suspect that israeli artists of greek origin where also involved in the project. The synagogue is among the most important sephardic synagogues in Israel and an important part of its congregation are Jewish Greek immigrants to Israel – it also acts as a semi-official physical monument dedicated to the memory of the Salonican aspect of the Shoah in Greece, (the official Israeli memorial can be found in the Valley of the Communities the Holocaust Museum of Yad VaShem in Jerusalem).

_

Hechal_Yehuda_Synagogue_02
An upclose view-on the left one can see the dedication to Thessaloniki/ source: wikimedia

As an epilogue I would like to point out that such a project would never be possible in Greece since the creation of a synagogue requires the written permit of the local Greek Orthodox Metropolite but also for the same reasons which the Municipality of Thessaloniki has officially denied the creation of a Holocaust Monument and even today states that the murder of Salonican Jews is of no concern of his.

PS. For more photos for the readers with architectural interests you can head to Hanneorla @ Flickr source for many of the photos, Sanda Kauffman also source of photos, curiousl @ flickr because the few photos I have here are not doing justice to this magnificent building, SK also has a fantastic aerial shot of Tel Aviv here.

Δημοσιεύθηκε στο israel, thessaloniki | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 41 σχόλια »

Σιμχά Τορά και Eβραϊκά παρατσούκλια / Simcha Torah and Jewish nicknames

Δημοσιεύθηκε από Abravanel στο 11/10/2009

Ελληνικά (english translation follows)

440px-Köln-Tora-und-Innenansicht-Synagoge-Glockengasse-040

Ενα Σέφερ Τορά/source:wikipedia

Με το τέλος του Σουκώτ έρχεται η γιορτή της Σιμχά Τορά που στα ελληνικά αποδίδεται ως η γιορτή της Χαράς της Τορά, (Τορά ονομάζεται η Πεντάτευχος και πάνω κάτω αντιστοιχεί στην σε αυτό που οι Χριστιανοί ονομάζουν Παλαιά Διαθήκη). Στη Σιμχά Τορά γιορτάζουμε το τέλος του ετήσιου κύκλου ανάγνωσης της Τορά που διαιρείται σε 52-54 εβδομαδιαία κομμάτια, (περασσά), που διαβάζονται κάθε βδομάδα στην Συναγωγή. Η ανάγνωση του τελευταίου κομματιού αποτελεί την αφορμή για μια μεγάλη γιορτή στην συναγωγή.

Οπως ξέρουμε η συμμετοχή στην ίδια την λειτουργία δεν αποτελεί αποκλειστικότητα του ραβίνου όπως ο ιερέας που ηγείται στην χριστιανική ορθόδοξη τελετουργία, αλλά ο κάθε εβραίος συμμετέχει ατομικά και μπορεί να τελέσει αυτός την όποια λειτουργία. Έτσι στην Ελλάδα υπάρχει το έθιμο για την Σιμχά Τορά να διαλέγονται δύο άτομα, συνήθως νιόπαντροι, που ο ένας ονομάζεται Χατάν Τορά δηλαδή γαμπρός της Τορά που διαβάζει το τελευταίο κεφάλαιο και ο άλλος Χατάν Μπερεσίτ δηλαδή γαμπρός της Γέννεσης που είναι το πρώτο κεφάλαιο.

d13-resteion-arar

Εγκαίνια της Μπετ Ελ/Πηγή:ΚΙΣ

Κατά την διάρκεια της τελετής οι κύλινδροι της Τορά, (αυτοί στην φωτογραφία αριστερά και που ονομάζονται Σέφερ Τορά), περιφέρονται 7 φορές γύρω από την Συναγωγή (οι λεγόμενες ακαφότ) και συχνά περνάνε κάτω από μια χουπά γιατί ο δεσμός του εβραϊκού λαού με την Τορά παρομοιάζεται με τον γάμο. Αυτό όμως που δεν γίνεται εύκολα αντιληπτό είναι οτι αυτές οι περιφορές δεν γίνονται σε κλίμα αυστηρό ή έστω σοβαρό. Η πρώτη περιφορά γίνεται από τους δύο Χατάν ενώ ολόκληρος ο κόσμος στην συναγωγή τραγουδά και χορεύει. Ακόμα και στις πιο λιτές συγκεντρώσεις ο θόρυβος από τα τραγούδια ακούγεται ως έξω, ενώ στο παρελθόν ήταν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για να καταναλωθούν σημαντικές ποσότητες από ρακί. Μάλιστα ορισμένες συναγωγές, που οφείλουμε να θυμόμαστε αποτελούσαν έναν ημιαυτόνομο μικρόκοσμο, όπως η Συναγωγή Σιτσίλια στην Θεσσαλονίκη το είχαν θεσμοθετήσει και αμέσως μετά την ανάγνωση του τελευταίου κομματιού ένα μπουκάλι ρακί περνούσε από χέρι σε χέρι και ο καθένας έπινε από μια γουλιά, ενώ μετά τους προσφέρονταν από λίγο απόσταγμα κανέλας για να αρωματίσουν τα μαντήλια τους σε ανάμνηση της χαράς και ευωδίας που προκαλεί το ξεκίνημα ανάγνωσης της Τορά από την αρχή.

Girls holding torah at simcha torah http://www.aitzhayim.org/

Μικρά παιδιά ετοιμάζονται να κακοποιηθούν από αδίστακτες γριούλες/Πηγή:aitzhayim.org

Μετά τους χατάν τις υπόλοιπες περιφορές τις κάνουν τα μικρότερα παιδιά τα οποία δέχονται άγρια κακοποίηση από τους ηλικιωμένους που παρευρίσκονται υπό μορφή τσιμπημάτων των μάγουλων ή ανακατώματος των μαλλιών καθώς περνάνε μέσα στα τραγούδια και τον χορό, (ο γραφών έχει παιδικά τραύματα όπως φαντάζεστε). Όπως είπαμε τα τραγούδια συνεχίζουν ακάθεκτα, ενώ σε μερικές συναγωγές τους ραίνουν με ροδοπέταλα, (ιδιαίτερα αν υπάρχει γυναικωνίτης σε όροφο όπως έχω δει στην Συναγωγή Μοναστηριωτών στην Θεσσαλονίκη και που αποτελεί ένα επιβλητικό θέαμα μαζί με την ιδιαίτερη ακουστική της), ή παλαιότερα με γλυκά. Η φωτογραφία δεξιά αν και προέρχεται από μια διαφορετική περίσταση, τα εγκαίνια της Συναγωγής Μπετ Ελ στο εβραϊκό γηροκομείο Ρέστειον στην Αθήνα, είναι άκρως ενδεικτική της όλης ατμόσφαιρας.

Η κάθε συναγωγή είχε τα δικά της έθιμα, πχ η Συναγωγή Εβόρα στην Θεσσαλονίκη συνήθιζε να ετοιμάζει μια μεγάλη ποσότητα από ρύζι το οποίο το πετούσε στους χατάν φωνάζοντας “αρρόζ” γιατί το παρατσούκλι της συναγωγής ήταν “ρύζι”. Μερικά από αυτά έχουν αφεθεί, ενώ άλλα νέα έχουν δημιουργηθεί. Στην Αθήνα στην συναγωγή της οδού Μελιδώνη σήμερα συνηθίζουν να μοιράζουν μεγάλες λαμπάδες που δημιουργούν μια φανταστική ατμόσφαιρα στο εξωτερικό της συναγωγής από τους εκατοντάδες εβραίους που μαζεύονται για να τραγουδήσουν. Παλαιότερα συνηθίζονταν να γίνεται μια πομπή που συνόδευε τους χατανίμ σπίτι, εν μέσω τραγουδιών και γέλιων – για ευνόητους λόγους αυτό το έθιμο έχει ατονήσει σήμερα.

Με την Σιμχά Τορά συνδέεται και το έθιμο στην Θεσσαλονίκη, οτι κάθε συναγωγή είχε το δικό της παρατσούκλι το οποίο έπαιζε μεγάλο ρόλο κατά την διάρκεια αλλά και μετά τη γιορτή. Το παρατσούκλι αυτό δεν είχε σχέση με άλλα παρατσούκλια του υπόλοιπου χρόνου αλλά σχετίζονταν ειδικά με την γιορτή, πχ η παλαιότερη συναγωγή της Θεσσαλονίκης που είχε ιδρυθεί τον 1ο αιώνα προ Κοινής Εποχής, στην γωνία Καλαποθάκη και Δημοσθένους, ονομάζεται Ετς αΧαίμ και την αποκαλούσαν οι υπόλοιποι εβραίοι κααλ δε λος γρέγος, δηλαδή συναγωγή των ελλήνων γιατί ανήκε στους ρωμανιώτες εβραίους. Το παρατσούκλι της όμως για το Σιμχάτ Τορά ήταν Ajo, δηλαδή σκόρδο γιατί υποτίθεται το αγαπούσαν ιδιαίτερα τα μέλη της.

italia_yashan_radamanth

Σήμερα η (εγκαταλελειμμένη) Ιτάλια Γιασάν/Πηγή:Ραδάμανθυς

Τα παρατσούκλια είχαν διάφορες προελεύσεις: τα μέλη της Μαγιόρ που βρισκόνταν γωνία Βενιζέλου με Τσιμισκή και είχε ιδρυθεί το 1492 ονομάζονταν ladron, δηλαδή κλέφτες. Αφορμή ήταν ο ανάγλυφος πύργος στο ιερό της συναγωγής που απεικόνιζε τον θυρεό των Τόρρες που ήταν οι προύχοντες της συναγωγής και διέθετε ένα πύργο που ανήκε στο οπλοστάσιο της Πάλμα, πρωτεύουσας της Μαγιόρκα από όπου κατάγονταν. Ο πύργος αυτός θύμιζε τους πύργους στο Γεντί Κουλέ όπου έκλειναν τους φυλακισμένους και από εκεί το όνομα. Τα μέλη της Προβένσια που ιδρύθηκε το 1394 από πρόσφυγες από την Προβηγκία ονομάζονταν proves, δηλαδή φτωχοί και αποτελούσε παραφθορά του ονόματος τους. Η συναγωγή Ιτάλια ιδρύθηκε μεταξύ του 1423 και 1492 και λόγω μεγέθους διαιρέθηκε στην Ιτάλια Γιασάν και Ιτάλια Χαντάς – η πρώτη βρίσκονταν στην σημερινή Πλατεία Αριστοτέλους που ονομάζονταν τότε Madrezika del Agua όπως σωστά μας πληροφορεί ο Ν.Γενημάκης, ενώ η δεύτερη στην γωνία Κ.Ντίλ (τότε ονομάζονταν Kucuk Italia Havrasi) και Βασ.Ηρακλείου (Haham Matalon) – ενώ σήμερα μπορείτε να την βρείτε στην οδό Βελισσαρίου στην φωτογραφία δεξιά. Το παρατσούκλι και τον δυο όμως ήταν raton, δηλαδή ποντίκι και τους έφερνε σε ευθεία αντιπαράθεση με τους θανάσιμους εχθρούς τους: την Συναγωγή Αραγόν που ήταν οι gato, αναφορά στην οικογένεια Γκατένιο που ήταν η καρδιά της συναγωγής. Ετσι λοιπόν όταν παρέες από την Ιτάλια Γιασάν περνούσαν μπροστά από τις πομπές της Αραγόν, πειράγματα εκτοξεύονταν από τις δυο παρατάξεις: Huid ratones que nosotros los gatos os vamos a tragar – Τρέξτε ποντίκια γιατί εμείς οι γάτοι θα σας κάνουμε μια χαψιά !

Οι συναγωγές της Θεσσαλονίκης ήταν δεκάδες και είναι δύσκολο να αναφέρω όλα τα παρατσούκλια: θα περιοριστώ στην συναγωγή των Ασκεναζίτων Ασκενάζ που γενικώς την αποκαλούσαν κααλ δε λος λόκος (συναγωγή των τρελών) αλλά για το Σιμχά Τορά υιοθετούσαν το mosca (μύγα) πιθανότητα αναφερόμενοι την καταγωγή από την Μόσχα. Τα μέλη της Συναγωγής Πούλια ονομάζονταν macarron ενδεικτικό της διαχρονικής σχέσης των ιταλών με το συγκεκριμένο έδεσμα, ενώ παρά την μεγάλη περηφάνια των μελών της Οτραντο το όνομα τους ήταν gallo γιατί θεωρούνταν φιλέριδες που αποτυπώνεται και στο παρατσούκλι κάαλ δε λος καμπάνταϊς (καπάνταης είναι ο κουτσαβάκης στα τούρκικα). Η Καταλάν, στην γωνία Αγ.Σοφίας και Καστριτσίου, ονομάζονταν figo λόγω της παρουσίας συκιών δίπλα από την πόρτα της συναγωγής, αν και επιτήδειοι την αποκαλούσαν figo loco λόγω της ισχυρογνωμοσύνης των μελών της. Η Νεβέ Σεντέκ στην Φράγκων είχε το όνομα huerno λόγω της παρουσίας ενός μεγάλου κέρατος στον τοίχο ενάντια στο κακό μάτι. H Γκερούς Σεφαράντ, ίσως η σημαντικότερη ιστορικά λόγω της σύνδεσης της με δυο ογκόλιθους της παγκόσμιας εβραϊκής θρησκείας τον Σαμουέλ ντι Μεδίνα και τον Ιωσέφ Κάρο, βρισκόταν στο Καπάνι από το 1492 και το παρατσούκλι της ήταν mescita, δηλαδή μιναρές.

Και με αυτά: Χαγκ Σαμέαχ – Χαρούμενη Γιορτή!

Σημείωμα για μελλοντικές αναρτήσεις: η ενδιαφέρουσα ιστορία της συναγωγής Ιτάλια Γιασάν, ο εβραϊκός γάμος μιας και αναφέρθηκα στην χουπά, τα προστατευτικά των σεφερ τορά που είναι προνομιούχος τομέας της εβραϊκής τέχνης και ο ισχυρισμός οτι οι εβραίοι της Θεσσαλονίκης έφεραν το ρακί στον ελλαδικό χώρο, (argos beware)…

English

440px-Köln-Tora-und-Innenansicht-Synagoge-Glockengasse-040

A Sefer Torah/source:wikipedia

With the end of Sukkot the feast of Simcha Torah comes along which can be freely translated as the feast of the Joy of the Torah, (where Torah is the Pentateuch which is approximately what Christians refer to as the Old Testament). In Simcha Torah we celebrate the end of the yearly circle of the Torah reading, which is divιded in 52-54 segments called perasha and are publicly read each week in the synagogue. The reading of the last part is cause for a great celebration in the temple.

As we know the participation in the Jewish rituals are not limited to the rabbi as in Christian rituals the priest leading the congregation; instead each Jew is participating on his own and he may conduct the service himself. So in Greece we have the custom of picking two people for the ceremony, usually newlyweds during the past year; the first is called Hatan Torah, the groom of the Torah and he reads the last chapter, while the other one is called Hatan Beresheet where Beresheet being the hebrew name for the first chapter of Genesis.

d13-resteion-arar

Beth El Synagogue opening/Source:CJB

During this ceremony the cylinders of the Torah, (those on the picture to your left and called Sefer Torah), are being carried around the synagogue for 7 times, (the akaphot) and often they pass under a chuppa because the bond of the Jewish people with the Torah is often compared to a wedding. The thing that may not be clear though is that these passages are not done in a serious or even austere climate. The first revolution is done by the two Hatanim while the whole congregation sings and dances. Even in the most spartan gatherings the sound of the songs can be heard from the outside and in the past it was a prime opportunity to down significants amounts of raki. Some congregations had even introduced this to their minhag like the Sicilia Synagogue in Salonica where after the last chapter a bottle of raki passed among the faithful for a sip and then some cinnamon essence was used to dampen the handkerchiefs as to remind of the joy and sweet fragrance produced when beginning to read the Torah from the start.

Girls holding torah at simcha torah http://www.aitzhayim.org/

Small children ready to be molested by nasty old ladies/Source:aitzhayim.org

After the hatanim the other six akkafot are performed by the youngest children who are brutally illtreated by the elderly with violent peckings of the  cheeks or messing of the hair, (the writer does foster child traumas as you can imagine). As we said the singing continues while in some synagogues they are  sprinkled with rose petals, (especially if there is a women’s loft as I saw in the Monastirioton Synagogue in Salonica coupled with it’s special acoustics), or with sweets in the older times. The photo in the right although from a different occasion, the opening of the new synagogue Beth El in the Jewish Restion Elders’ Home in Athens, is indicative of the climate reigning.

Each synagogue had it’s own customs, eg the Evora Synagogue prepared a huge amount of rice which would be thrown by the people to the hatanim shouting arroz which was the nickname of the the synagogue.  Some of these have been forgotten while new ones have emerged: in Athens in the Synagogue of Melidoni Street they hand out huge candles which create a fantastic atmosphere in the exterior of the synagogue as hundreds of Jews gathered to sing. It was customary to accompany the hatanim home after the feast but this custom has been, understandably, abandoned nowadays.

The custom that each synagogue in Salonica had its own nickname was linked to the Simcha Torah and this played a major role during and after the celebrations. This nickname had nothing to do with the usual nicknames which were frequent during the rest of the year but were specifically linked to the Simcha Torah. For example the Etz aChaim Synagogue, the oldest in Salonica since it was founded in the 1st century BCE in the corner of Kalapothaki and Dimosthenous Streets, was called by the rest of the Jewish population Qaal de los Griegos because it was the congregation of the greek speaking Romaniote Jews. It’s nickname during the Simcha Torah though was Ajo because the members were presumably especially fond of garlic.

italia_yashan_radamanth

Τhe now abandoned Italia Yashan Synagogue/source:radamanth

The nicknames had many origins: the Mayor Synagogue members in the angle between Venizelou and Tsimiski Street founded in 1492 were called ladron, ie thieves. The occasion was the tower in relief over the echal of the synagogue which depicted the Torres family shield which was an eminent family of the congregation. The tower was reminiscent of the Palma de Mayorca arsenal from which most families originated and reminded of the Yedi Kule Towers in Salonica where the prisoners were kept, ergo the nickname. The Provencia Synagogue founded in 1394 by Provence, France refugees had it’s members called proves, ie poor as a  corruption of their name. The Italia Synagogue was founded between 1423 and 1492 and because of its size divided into Italia Yashan and Italia Hadash – the fist one was found in the contemporary Aristotle Square which was then called Madrezika del Agua as N.Genimakis correctly informs us, while the second could be found in C.Diehl Str, (then Kucuk Italia Havrasi) and Vasileos Irakliou (then Haham Matalon Str). Later the Italia Yashan Synagogue was moved to Velisariou Str and you can see it in the photo in your right. The nickname of both was raton, ie mouse and their mortal enemies were the Aragon Synagogue which were the gato, a reference to the important family of the Gattegno. So when companies for the Italia Yashan synagogue passed before the Aragon companies jokes were heard from both sides: Huid ratones que nosotros los gatos os vamos a tragar – Run mice because us the cats will make a mouthful of you !

The Salonica synagogues were counted buy the dozens and it’s hard to mention them and their nicknames: I’ll limit myself the the single Ashkenazi synagogue called Ashkenaz which may have been known as Qaal de los locos (congegation of the crazy ones) but for Simcha Torah were known as mosca (fly), probably an allusion the origins from Moscow. The Puglia Synagogue’s members were known as macarron, indicative of the timeless bond of the italians with pasta, while despite the self pride of the Otranto Synagogue’s members they were known as gallo because of their feisty character which earned them also the Qaal del los kabadayis (kabadayis is turkish for toughie) nickname the rest of the year. Catalan Synagogue in the angle of St.Sophia and Kastritsiu str. was called figo because of the fig plants near the entrance, although often called figo loco because of the stubbornness of its members. Newe Sedeq Synagogue in Frangon Str. was called huerno because of a big horn nailed in the walls of the synagogue to guard from the evil eye. The first sephardic synagogue to be founded was Gerush Sefarad Synagogue, maybe the most important in history because of its connection to two giants of Jewish religion Samuel di Medina del Campo and Yosef Karo, was found in the Kapani market since 1492 and was called mescita, ie minaret.

And with that: Chag Sameach – Happy Holidays !

A small note for future posts: the interesting story of the Italia Yashan Synagogue, the Jewish wedding since I spoke of the chuppa, the Sefer Torah containers which are a privileged area of Jewish art and an explanation of the connection of the Jews to the raki which I believe argos shall find interesting.

Δημοσιεύθηκε στο athens, greece, thessaloniki, traditions | Με ετικέτα: , , , , , , , , , | 6 σχόλια »

Ιανουάριος ‘09: Αντισημιτική βία στην Ελλάδα/January ‘09: Antisemitic violence in Greece

Δημοσιεύθηκε από Abravanel στο 27/09/2009

Ελληνικά (english translation follows)

Διμοιρίες των ΜΑΤ έξω από συναγωγές, συσκέψεις σε εβραϊκά σχολεία – ενώ συναγωγές, νεκροταφεία και μνημεία γινόντουσαν στόχος βανδαλισμών και εμπρησμών. Αυτή ήταν η εικόνα που παρουσίαζε ο Ελληνικός Εβραϊσμός τους μήνες Δεκέμβριο και Ιανουάριο όταν το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας αποφάσισε ότι ο καλύτερος τρόπος να στηρίξει τους «αγωνιστές της Χαμάς» (η γνωστή αντισημιτική εφημερίδα Αυριανή, 29/12/08) ήταν να ξεσπάσουν ενάντια στους έλληνες συμπολίτες που γεννήθηκαν με την λάθος θρησκεία. Αν και το είχα γράψει από μήνες είχα αποφασίσει να μην το δημοσιεύσω αλλά η πεποίθηση οτι στην Ελλάδα ο αντισημιτισμός περιορίζεται στο ΛάΟΣ του Γ.Καρατζαφέρη ή είναι μόνο λόγια οφείλει να αντιμετωπίσει τα γεγονότα.

Βίαια αντισημιτικά γεγονότα συνέβησαν 9 ελληνικές πόλεις: σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Λάρισα, Βόλο, Ιωάννινα, Κέρκυρα αλλά και σε judenrein πόλεις όπως Κομοτηνή, Βέροια και Δράμα. Σε πανελλήνιο επίπεδο είδαμε εξοργιστικές δηλώσεις για «εβραίους που μυρίζουν αίμα» από τον ηγέτη της Ακρας Δεξιάς Γιώργοavriani_americanjews Καρατζαφέρη και που σιωπηλά επικροτήθηκαν από τον Πρόεδρο της Βουλης Δ.Σιούφα. Η Αριστερά καταδίκασε με την μέγιστη αυστηρότητα το Ισραήλ και ταυτόχρονα αρνήθηκε να καταδικάσει τα βίαια αντισημιτικά επεισόδια στην ίδια της την χώρα, ενώ τραγελαφική ήταν η χρησιμοθηρική αναφορά στο “Ολοκαύτωμα” στη Γάζα από ανθρώπους που ευτελίζουν ενσυνείδητα την Σοά και αρνούνται να συμμετάσχουν σε όποια τελετή μνήμης.

Στελέχη της Εκκλησίας της Ελλάδος όπως ο Μητρ.Πειραιώς Σεραφείμ μίλησαν για “σιωνιστικά τέρατα με γαμψά νύχια” που στηρίζονται από τις «μασονικές στοές» και κατηγόρησε ευθέως τους έλληνες εβραίους, (ο νεοναζιστικός Στόχος επικροτεί). Άλλοι όπως ο Μητροπ.Θεσσαλονικής Ανθιμος, (γνωστός για άλλες αμφισβητήσιμες δηλώσεις), είπε οτι οι εβραίοι τιμωρούνται γιατί “σταύρωσαν το Χριστό” και είναι θεοκτόνοι – άλλωστε την κάρτα των θεοκτόνων την έπαιξαν και πρωτοσέλιδα εφημερίδων όπως η Βραδυνή μιλώντας για «Σταύρωση» και «Πόντιους Πιλάτους».  Δεν αναφέρομαι καν στα πρωτοσέλιδα παρανοϊκών αντισημιτικών ορθόδοξων εφημερίδων όπως ο Ορθόδοξος Τύπος που μιλούσαν “ΣΙΩΝΙΣΤΑΙ ΚΑΙ ΜΑΣΩΝΟΙ ΣΤΗΡΙΖΟΥΝ ΤΗΝ ΣΦΑΓΗ”, αλλά θα περιορισθώ στην αντισημιτική εφημερίδα Αυριανή που στο πρωτοσέλιδο δεξιά κατηγόρησε τους αμερικανοεβραίους οτι έκλεψαν τον πλούτο, δημιούργησαν την παγκόσμια οικονομική κρίση μας πληροφορούσε για τις προσπάθειες των αμερικανοεβραίων να ξεκινήσουν τον Γ’ΠΠ (!!!), ενώ και αυτή μίλησε για «Ολοκαύτωμα». Μη ξεχάσουμε την Απογευματινή με πρωτοσέλιδο “Ολοκαύτωμα” και που είχε υποστηρίξει στο παρελθόν οτι οι ισραηλινοί κλέβουν τα όργανα των Παλαιστινίων και όλες τις υπόλοιπες εφημερίδες που αρνήθηκαν συστηματικά να αναφερθούν στο ρατσιστικό μίσος που κυρίευσε την χώρα.

Αξίζει να σημειωθεί το μένος που επιδείχθηκε από τηλεοράσεις και ραδιόφωνα – ξεχωρίζει η ραδιοφωνική εκπομπή του Τζίμη Πανούση που ξεκαθάριζε οτι δεν υπάρχει καλός εβραίος αλλά είναι όλοι γουρούνια και δολοφόνοι αλλά ευτυχώς οι μέρες τους είναι μετρημένες. Αλλά ας περιοριστούμε στις απτές εκφράσεις του εφιάλτη του ρατσισμού που εκφράστηκε από την Ακρα Αριστερά, την Ακρα Δεξιά και τις νεοναζιστικές ομάδες της χώρας μας.

Αθήνα

Αντισημιτικά γκράφιτι εμφανίστηκαν σε πολλούς δρόμους της πόλης – εδώ βλέπουμε σύνθημα στο εβραϊκό νεκροταφείο που μιλάει για “ΙΣΡΑΗΛΙΤΕΣ ΕΒΡΑΙΟΙ ΦΟΝΙΑΔΕΣ”. Αν υπήρχε κάποια αμφιβολία για την θρησκευτική δίασταση της αντίθεσης, οι δράστες φρόντισαν να το ξεκαθαρίσουν με το να προσθέσουν το εβραίος μετά το ισραηλίτης, αφού μάλλον το μπέρδεψαν με το ισραηλινός.chrissiavghiathens_cemet

Μεταξύ των πολλών αντιπολεμικών διαδηλώσεων ξεχωρίζουν αυτές της Χρυσής Αυγής όπου η “Λευτεριά στην Παλαιστίνη” συνδυάζονταν αρμονικά με το “Τσεκούρι και φωτιά στα εβραϊκά σκυλιά” και το “Εβραίοι,Γουρούνια,Φονιάδες των Λαών”, (έχω και το βιντεο με την παρέλαση τους στο κέντρο της Αθήνας – σε άλλες περιπτώσεις αριστερές και αναρχικές ομάδες αντιστέκονται αλλά από ότι φαίνεται δεν πρέπει να διαφωνούσαν σε αυτή την περίπτωση). Στελέχη της οργάνωσης έδωσαν συνεντεύξεις σε πανελλήνιους τηλεοπτικούς σταθμούς όπως το Μέγκα – και γιατί όχι; Αλλωστε τα διάφορα ακροδεξιά κόμματα μάζεψαν περίπου 11% στην Αθήνα στις ευρωεκλογές που ακολούθησαν.

Βέροια

Άγνωστοι προσπάθησαν να πυρπολήσουν την Συναγωγή που βρίσκεται μέσα στην εβραϊκή συνοικία της Μπαρμπούτας μέσα στην πόλη της Βέροιας – ευτυχώς η φωτιά δεν επεκτάθηκε και μόνο η είσοδος και η βεράντα υπέστησαν ζημίες. Κατά διαβολική σύμπτωση πριν ένα χρόνο έγραφα για τις κατηγορίες οτι οι εβραίοι ενέχονται σε ανθρωποθυσίες που διατυπώθηκαν τον τηλεστάρ και επιτυχημένο συγγραφέα Ιωάννη Φουράκη, λόγω των ερευνών για την εύρεση του Αλεξ Μεσχισβίλι κοντά στην Μπαρμπούτα.

Βόλος

stoa5Η εβραϊκή κοινότητα της πόλης στοχοποιήθηκε από αριστερούς “ακτιβιστές” οι οποίοι έγραψαν συνθήματα στο τοίχο της συναγωγής της πόλης στις 31/12 απαιτώντας από έλληνες να απολογηθούν για το τι συμβαίνει σε ένα τρίτο κράτος και πιστοποιητικό κοινωνικών φρονημάτων στο χώρο όπου προσέρχονται για να προσευχηθούν – οι λειτουργίες αναβλήθηκαν και η συναγωγή έκλεισε μέχρι να περάσει η μπόρα.

Η αριστερή οργάνωση Αντιεξουσιαστική Κίνηση, που εμφανίστηκε ως υπεύθυνη για το γεγονός, με ανακοίνωση της αποποιήθηκε κάθε ανάμειξη αλλά ταυτόχρονα φρόντισε να  εμφανίσει την εβραίους σχεδόν σαν απόδημους ισραηλινούς με το να ταυτίσει την κατάσταση τους με την “τουρκική” μειονότητα της Δυτικής Θράκης.

Δράμα

drama_vevilosiΤο Μνημείο του Ολοκαυτώματος καλύφθηκε με συνθήματα υπέρ της Παλαιστίνης. Δεν είναι προφανώς η πρώτη φορά – ξεχωρίζει η φορά που αριστερός “ακτιβιστής” είχε φροντίσει να ανακοινώσει την βεβήλωση που πραγματοποιήθηκε λίγο μετά. Πέρα από το ανορθόγραφο σύνθημα, οι επίδοξοι ειρηνόφιλοι διέγραψαν και τα ονόματα των εβραϊκών κοινοτήτων της Δράμας, της Καβάλας, της Νέας Ορεστιάδας, του Διδυμότειχου, της Ξάνθης, της Κομοτηνής, των Σερρών και της Καβάλας που δολοφονήθηκαν από τους ναζί Γερμανούς και τους Βούλγαρους σύμμαχους τους – το τι μήνυμα ήθελαν να περάσουν το αφήνω σε εσάς.

Θεσσαλονίκη

Ημερίδα του Εβραϊκού Μουσείου αναβλήθηκε μετά από “προειδοποιήσεις φοιτητών”, ενώ η Ομάδα για την Μελέτη του Ελληνικού Εβραϊσμού στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας έγινε δέκτης “προειδοποιήσεων”. Δεν θα αναφερθώ καν στα δεκάδες γκραφίτι που γέμισαν του τοίχους της πόλης ταυτίζοντας ισραηλινούς ή/και έλληνες εβραίους με τους ναζί.

Διμοιρίες των ΜΑΤ βρέθηκαν να φρουρούν τα γραφεία της Εβραϊκής Κοινότητας και την συναγωγή πολλές φορές κατά την διάρκεια διαδηλώσεων. Το ΚΚΕ για μια ακόμη φορά αποφάσισε να καταλήγουν οι πορείες διαμαρτυρίας στο Μνημείο του Ολοκαυτώματος, (υπενθυμίζω οτι το επίσημο ΚΚΕ το είχε βανδαλίσει το 2006 κατά την διάρκεια της πρώτης διαδήλωσης από το Ολοκαύτωμα και μετά ενάντια στην εβραϊκή κοινότητα της πόλης που είχε καταλήξει στον βίαιο αποκλεισμό των γραφείων της Κοινότητας). Ξεχωρίζει η άρνηση του Συριζα να συμμετάσχει στην Εθνική Ημέρα Μνήμης Ολοκαυτώματος στις 27/1 – όχι ότι έτσι και αλλιώς συστηματικά αρνείται να παρουσιαστεί αλλά αξίζει να σημειωθεί η απύθμενη υποκρισία των τοπικών αξιωματούχων του που δεν έχουν πρόβλημα να διαφημίζουν τις “ανθρωπιστικές” εκδηλώσεις τους πάνω από τα οστά των 350.000/500.000 νεκρών εβραίων που ακόμα βρίσκονται κάτω από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο. Άλλωστε γνωρίζω για μια περίπτωση “αντιρατσιστή” τοπικού στελέχους, του οποίου το σπίτι στην Ανω Πόλη “στολίζεται” από λεηλατημένες ταφόπλακες του εβραϊκού νεκροταφείου.

Για τα αντισημιτικά κηρύγματα του τοπικού Μητροπολίτη, που διακρίνεται για την εβραιοφαγία του, αναφέρθηκα πριν. Η ειρωνία οτι τα κηρύγματα έγιναν στο Ναό του Αγίου Δημητρίου  που έχει φτιαχτεί από κλεμμένες εβραικές ταφόπλακες προφανώς δεν ήταν εμφανής στο σεβάσμιο ιερέα.

Ιωάννινα

ioann_cemetΓια πολλοστή φορά τα τελευταία χρόνια άγνωστοι έσπασαν τάφους στο εβραϊκό νεκροταφείο της πόλης στις 19/1. Το φαινόμενο είναι, πλέον, τόσο αναμενόμενο που ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Ιωαννίνων είχε ήδη ειδοποιήσει την Αστυνομία, χωρίς όμως αυτή να λάβει μέτρα. Το εβραϊκό νεκροταφείο Ιωαννίνων έχει γίνει μόνιμος στόχος τα τελευταία χρόνια μέσα στην γενική αδιαφορία της τοπικής κοινωνίας και την πιθανή εμπλοκή των τοπικών αστυνομικών αρχών. Έκτοτε από τον Ιανουάριο μέχρι σήμερα έχουν γίνει πέντε επιθέσεις και φτάσαμε στο επίπεδο να βεβηλώνονται τα ίδια τα λείψανα με σκοτωμένα ζώα για να υπάρξει κάποια μικρή αντίδραση , ενώ οι τοπικές οργανώσεις της Νέας Δημοκρατίας διακρίθηκαν από την άρνηση τους να καταδικάσουν το γεγονός.

Αξίζει να τονίσουμε αυτή η σειρά επιθέσεων μαζί με αυτή του Ιουλίου ήταν μια από τις χειρότερες αντισημιτικές επιθέσεις των τελευταίων ετών, (στην φωτογραφία οι σπασμένοι τάφοι του Ιανουαρίου).

Κέρκυρα

Βανδαλισμοί σημειώθηκαν στην συναγωγή της πόλης. Προφανέστατα καμμία αντίδραση σε μια πόλη με μια μακριά παράδοση αντισημιτισμού, (το πογκρόμ του 1891 – το χειρότερο στην ελληνική ιστορία, η συνεργασία με τους γερμανούς στην εξαφάνιση της τοπικής εβραικής κοινότητας…).

Λάρισα

Η Λάρισα υπήρξε η πόλη στην οποία η αντισημιτική παράνοια της Αριστεράς και της Δεξιάς εκδηλώθηκε με ιδιαίτερη μανία. Κατά την διάρκεια πορείας για τις συνθήκες στις φυλακές στις 17/1 αναρχικοί και παλαιστίνιοι διαδηλωτές επιχείρησαν να βανδαλίσουν την συναγωγή της πόλης. Αυτόνομοι από συγκεκριμένη ομάδα που συμμετείχαν στην πορεία τους απέτρεψαν, παρά τις αντιδράσεις λοιπών μερών της διαδήλωσης. Η Συναγωγή χρειάστηκε και άλλες μέρες την προστασία από διμοιρίες των ΜΑΤ, ενώ συνθήματα των διαδηλωτών επαναλάμβαναν τις γνωστές κατηγορίες οτι οι εβραίοι ελέγχουν την Ελλάδα και οτι η Αστυνομία προστατεύει “τους αφέντες” της.

neonazi_in_larissa_clean Την ίδια μέρα ακροδεξιές οργανώσεις συνδεδεμένες με την Χρυσή Αυγή διοργάνωσαν συγκέντρωση έξω από τον χώρο όπου είναι συγκεντρωμένη η Συναγωγή και το Εβραϊκό Σχολείο με τίτλο “Εβραίοι Δολοφόνοι. Έξω από την Λάρισα!“, (στην φωτογραφία δεξιά screenshot από νεοναζιστικό ιστότοπο που ανακοίνωνε την νεοναζιστική σύναξη – η ανάρτηση σήμερα έχει διαγραφεί). Η συγκέντρωση κατέληξε στον βανδαλισμό του μνημείου για την εξόντωση των Λαρισαίων Εβραίων. Ταυτόχρονα κυκλοφόρησαν μηνύματα για μποϋκοτάζ των εβραϊκών καταστημάτων και μηνύματα για  μαζική συμμετοχή της Χρυσής Αυγής σε διαδηλώσεις της “ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΟΥ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΓΑΖΑΣ· ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΟΠΑΛΑΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΦΙΛΙΑΣ”. Ας μην ξεχνάμε οτι η Συναγωγή αποτελεί μόνιμο πέρασμα των νεοναζιστικών διαδηλώσεων της Χρυσής Αυγής μέχρι και σήμερα όπως μαθαίνουμε από την ίδια την Χρυσή Αυγή.

Δεν χρειάζεται να προσθέσω οτι η εβραϊκή κοινότητα της πόλης μετά από αυτή την συνδυασμένη επίθεση από Αριστερούς και Δεξιούς αντισημίτες αναγκάστηκε να διακόψει κάθε κοινοτική δραστηριότητα μέχρι να ηρεμήσουν τα πράγματα, ενώ αυξήθηκαν τα μέτρα προστασίας στο εβραϊκό σχολείο που βρίσκεται στην ιδια περιοχή.

Επιμύθιο

Είναι αδαής ή ανενημέρωτος ή κακόβουλος αυτός που πιστεύει οτι στην Ελλάδα δεν υπάρχει αντισημιτισμός και οτι οι έλληνες έχουμε κάνει το εμβόλιο κατά του ρατσισμού. Αυτό αφορά είτε πιθανούς ψηφοφόρους του ΛΑΟΣ, είτε υποψηφίους των Ο-Π που πιστεύουν οτι η ζωή των εβραίων στην Ελλάδα “δεν επηρεάζεται βαθύτερα” και τα κίνητρα της αντισημιτικής βίας βασίζονται στην “πολιτική του Ισραήλ”.

Πολύ χειρότερα γεγονότα συνέβησαν αλλού στην Ευρώπη όπως στην Ολλανδία, Γαλλία, Μεγάλη Βρετανία – η Ελλάδα δεν υπήρξε μοναδική περίπτωση. Πουθενά όμως δεν υπήρξε μια τέτοια εκκωφαντική απουσία αντιδράσεων από την κοινωνία και από τον πολιτικό κόσμο. Ευχαριστώ το Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσινκι, τους terminal119 που υπήρξαν οι μόνοι που καταδίκασαν αυτές τις ενέργειες. Ολους τους υπόλοιπους τους ευχαριστώ για το διεθνιστικό τους ενδιαφέρον – τα εκατομμύρια των διαδηλώσεων για τις σφαγές των Κούρδων στο Ιράκ του Σαντάμ, τις σφαγές εκατοντάδων χιλιάδων μαύρων χριστιανών από άραβες μουσουλμάνους στο Νταρφούρ, την γενοκτονία στην Ρουάντα ή τις μαζικές σφαγές αλβανών από τους σέρβους αδερφούς στην γειτονιά μας σε Κόσοβο και Βοσνία ή ακόμα πιο πρόσφατα με τους Ταμίλ αποτελούν αποκαλυπτικές των κινήτρων τους πίσω από το όψιμο ενδιαφέρον τους.

Είναι γελοίοι και βαθύτατα υποκριτές αυτοί που ξέρουν να μιλάνε για καημένους επαγγελματίες αντιρατσιστές που δεν μπορούν να επικρίνουν το Ισραήλ χωρίς να κατηγορηθούν για αντισημιτισμό, ενώ στην πραγματικότητα κρατούν το στόμα τους ερμητικά κλειστό για τα όργια που συμβαίνουν στην ίδια τους την χώρα κάθε φορά που φουντώνει η κατάσταση στην Μέση Ανατολή. Οτι κάθε μέρα υπάρχουν δεκάδες άρθρα και τηλεοπτικές εκπομπές για τα δικαιώματα των παλαιστινίων, ενώ το γεγονός οτι στα Ιωάννινα κανείς δεν αισθάνεται ασφαλής για την τύχη των λείψανων της οικογένειας του – κατά τα άλλα ελλήνων πολιτών οι οποίοι είναι χρήσιμοι για φόρους, στρατό και για να λέμε πόσο ανεκτική είναι η χώρα μας – δεν ακούστηκε κουβέντα. Για να μην μιλήσω για την κατάσταση στην Θεσσαλονίκη με την οποία θα ασχοληθώ εκτενώς φέτος.

ΥΓ. Ξεχωρίζω την ανάρτηση του doctor που μόνο για φιλο-ισραηλινός δε μπορεί να κατηγορηθεί – με εκφράζει απόλυτα. Οσο για τους επαγγελματίες αντιφασίστες της Αριστεράς ξεχωρίζω τα σχόλια της antifa-area η οποία είναι ενδεικτική του αντιεξουσιαστικού/αριστερού αντισημιτισμού – δείτε και το About Us του ιστολογίου ενδεικτικό της πνευματικής τους ένδειας που ούτε να αντιγράψει παπαγαλία ένα κείμενο δεν είναι ικανή. Επίσης ευχαριστώ λ:ηρ, e-lawyer, plagal & G.Sarigiannidi.

English (photos from greek version)

Riot Police (MAT) guarding synagogues, meetings of anxious parents in Jewish schools – while synagogues, cemeteries and monuments became targets of vandalism and arson. This was the picture that Greek Jewry presented in December and January when the totality of the greek society decided that the best way to support the “champions of Hamas” (as infamous anti-Semitic newspaper Avriani put it, 29/12/08) was to burst against fellow greek citizens born with the wrong religion

Violent antisemitic incidents occurred in 9 greek cities: Athens, Salonica, Larissa, Volos, Ioannina, Corfu but also in judenrein avriani_americanjewscities such as Komotini, Veria, Drama. Nationwide we saw outrageous statements on “blood craving jews” by Extreme-Right leader Y.Karatzaferis, while Leftist leaders went overboard in condemning Israel but downright refused to condemn antisemitic incidents in their own home; especially their utilitarian reference to the Holocaust would have been tragic if not comic in front of their downright refusal to join the State Holocaust Memorial Day later in the month as they usually do. Members of the Greek Church like Metrop.of Piraeus Serafim spoke of “zionist monsters with sharp claws” being aided by “massonic lodges”. Metrop.of Salonica Anthimos, (already famous for other anti-jewish statements), said that Jews are being punished for killing Jesus Christ; the “Christ-Killer” card was also played by newspaper frontpages like Vradini speaking of “Crucifixion” and “Ponzio Pilates”.  I won’t even mention the paranoid  antisemitic Christian Orthodox newspapers like Orthodoxos Tipos who frontlined “Zionists and Massons support the slaughtering” but I will limit myself to the infamous antisemitic newspaper Avriani which spoke of American Jews stealing the money and causing the world economic crisis and warned us of American Jews plotting to set off WW3 (!!!) <photos in the left> while also frontlining “Holocaust”. Let’s not forget newspapers like Apogevmatini which frontlined “Holocaust” which had already accused Israelis of harvesting Palestinian organs long before the swedes ever discovering the rumor and all the other newspapers which refused to talk about the wave of antisemitic hatred that swept through Greece.

The Press and the TV did their best to exasperate the climate – a known liberal radio presenter, Jimmy Panousis, said it plainly: “There are no good jews” and that Jews are pigs and murderers but fortunately their days are numbered. But let’s limit ourselves to the tangible aspects of the racist nightmare that swept Greece and included Far Right, Far Left and neonazi groups in Greece.

Athens

Antisemitic graffiti appeared in many streets; in the photo we can see written on the walls of the Jewish Cemetery: “Israelites Jews Murderers”. In case the clearly religious aspect of the hatred went unnoticed, the perpetrators added “Jews” probably because they confused “Israelites” with “Israelis”.

chrissiavghi

Neonazi antisemitic march in Athens

athens_cemet

"Israelites Jews Murderers"


Among the various antiwar protests, the one of neonazi group Chrissi Avgi gains prominence where “Freedom to Palestine” was combined with “Ax and fire to the jewish dogs” and “Jews, Pigs, Murderers of nations”, (Ι have the video of the march – usually they face leftist demonstrators but it appears that this time they were in agreement). Members of the neonazi group were interviewed by national TV stations like Mega TV and why shouldn’t they, Extreme-Right political parties managed to gather 11% in Athens in the recent elections.

Veria

Unknown perpetrators attempted to set on fire the synagogue of the city in the center of Veria, in the old Jewish Quarter named Barbouta – fortunately only the door and the patio suffered damage. Ironically a year ago I was writing about blood libel accusations from trash-TV star and successful author Ioannis Fourakis who accused Jews of human sacrifices during the search of hate-crime victim Alex Mechisvili in the Barbouta district.

Volos

stoa5

"The State of Israel is murdering! What side are you on?"

The Jewish Community of Volos was targeted by leftist protesters which sprayed graffiti on the exterior wall of the synagogue and against the community itself on 31/12 demanding greek citizens apologizing for what is happening in a third country and asking for loyalty credentials in the place they go to worship;  the synagogue remained closed and services were suspended indefinitely.

The leftist organization Antiexousiastiki Kinisi, which appeared responsible for the act, denied in a statement any involvement after presenting Greek Jews almost as Israelis in exile when drawing a parallel with what the situation of the “turkish” minority of Western Thrace.

Drama

drama_vevilosiThe Holocaust Monument was vandalized with pro-Palestinian graffiti. Of course it wasn’t the first time happening, with the most famous vandalism being the one by a leftist activist some years ago who announced his intentions amidst general indifference to the act he proceeded to do. Besides the wrong spelling the would-be peace activists also erased the names of the murdered, by the nazi Germans and their Bulgarian allies, Jewish Communities of Serres, Drama, Kavala, Nea Orestiada, Didymoteicho, Xanthi, Komotini. What was their message I leave it up to you to interpret.

Salonika

A seminar of the Jewish Museum was postponed after “warnings” of students, while a meeting of the Study Group for Greek Jewry also received “warnings”. I won’t even comment on the tenths of graffiti appearing all over the city equating the Greeks Jews and/or Israelis to the Nazis.

Riot Police (MAT) were often found guarding the offices of the local community and Synagogue. The greek Communist Party once again decided to end its protests in the Holocaust Memorial that had vandalized in 2006, (only to top that with a demonstration against the Salonican Jews themselves the following day ending in the blockade of the communal offices), while leftist parliamentary party Syriza declined to participate in the Holocaust Memorial Day, as it has done frequently the past years. I won’t comment on the bottomless hypocrisy of the local party officials which on the other hand have no problem hosting their “antiwar” rallies on the University which lies on top of the remains of 350.000/500.000 Jews which were never removed from the destroyed, by Greek Authorities during the Holocaust, Jewish Cemetery of Thessaloniki. Indicative is the case of an “anti-racism” activist whose house in Ano Poli district is “adorned” with looted Jewish gravestones.

We have already mentioned above of the antisemitic sermons of the local Metropolite. The irony that the sermon took place in the St.Demetrious Church which is constructed by looted Jewish gravestones was probably lost on the elder priest.

Ioannina

ioann_cemet

Broken tombs in January

For yet another time the local Jewish Cemetery was vandalized and some tombs were broken on 19/1. These incidents are so common that the president of the community had already warned the Police which declined from taking preventive measures. The Jewish cemetery in Ioannina is a permanent target of extreme-Right vandalism the past years amids the general indifference of the local society and suspicions for possible local Police involvement in the vandalisms. Since January we have had 5 attacks and we’ve reached a level of the remains themselves being desecrated with smashed animals to have any kind of reaction, while the local organization of ruling conservative party Nea Dimokratia refused categorically to condemn the incident.

It’s worthy to point out that these attacks, together with the one of July are probably the worst antisemitic incidents in recent years, (in the photo the broken graves of January).

Corfu

The city Synagogue was vandalized. Of course there were no reactions in an island with a strong antisemitic tradition, (the 1891 pogrom – worst in greek history, local cooperation with the Germans during the Holocaust etc).

Larissa

The town in which the antisemitic madness of both Left and Right was emblematic. During a protest on 1/17 anarchics and Palestinians tried to vandalize the Synagogue. Other autonomous protesters from a specific group managed to stop them despite the general resentment. Riot Police protected the Synagogue for several days, while protesters suggested that Jews rule Greece and thus the Police was protecting “it’s masters”.

The same day FarRight and neonazi groups linked with Chrissi Avghi also held a protest near  the Synagogue and the neonazi_in_larissa_cleanJewish Elementary School; the main theme was “Jewish Murderers – Get out of Larissa”<screenshot of the invitation in the left – they have removed any trace since> The protest resulted in vandalizing of the Holocaust Monument for the  murdered Jews of Larissa.  Contemporaneously messages circulated calling on the boycotting of Jewish shops and the participation of Chrissi Avghi in protests of the “Paneuropean Comittee on ending the Gaza boycott – GreekPalestian Friendship committee“. Let’s not forget that still today neonazi marches do not fail to pass in front of the Synagogue and shout antisemitic slogans.

Needless to add that the Jewish Community of Larissa after these combined attacks by Leftist and Rightist antisemites was forced to suspend all communal activities until things calmed down, while security measures were increased in the Jewish School which is found in the same area.

Aftermath

He is either ignorant or not-informed or malicious anyone who thinks that in Greece there is no antisemitism and greeks have taken the immunization shot against racism. This includes the possible voters of antisemitic political party LàOS and the Green’s candidates who think the life of Greek Jews “is not deeply affected” and the motives of antisemitic violence are based “on the policy of Israel”.

Much worse happened in Europe like the Netherlands, France or Great Brittain – Greece was neither an isolated case, nor would it qualify as the worse offender. Still, nowhere in the world did we see such a deafening lack of reactions by the greek political parties and society in general. I would like to thank Helsinki Monitor, terminal119 for they were the only ones to condemn these acts. Concluding I would like to thank everyone else for the famous greek international solidarity – the innumerable protests for the slaughter of Kurds in Saddam’s Iraq, the slaughter of hundreds of thousands of black christians by muslim arabs in Darfur, the genocide in Rwanda or the mass murders of albanians by our serb brothers in our own back yard or even more recently for the Tamil massacres are immensely revealing of the real motives behind their interest.

I would also like to add that they are ludicrous and deeply hypocritical those who cry over poor professional antiracism activists in Greece who cannot judge Israel without being accused of antisemitism, while they keep their mouths hermetically shut over the orgies that take place in their own country every time the situation in the Middle East gets heated. That every single day there were articles and TV shows on the Palestinian rights while on the fact that in Ioannina no one is was feeling secure even for the fate of the remains of their loved ones – greek citizens useful for taxes, the army and saying how tolerant Greece is – wasn’t being said anything.

Δημοσιεύθηκε στο Corfu, Drama, Greek Left, Komotini, Larisa, Veria, Volos, antisemitism, athens, greece, thessaloniki | Με ετικέτα: , , , , , , | 180 σχόλια »

Ευρωπαϊκή Ημέρα Εβραϊκής Κουλτούρας σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Ρόδο/ European Day of Jewish Culture in Athens, Salonica and Rhodes

Δημοσιεύθηκε από Abravanel στο 02/09/2009

Ελληνικά (english translation follows)

posterikth09Για 10η συνεχόμενη χρονιά η Ευρωπαϊκή Ένωση για την Διατήρηση και Προώθηση της Εβραϊκής Κουλτούρας και Κληρονομιάς (AEPJ) διοργανώνει την Ευρωπαϊκή Ημέρα Εβραϊκής Κουλτούρας την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου 2009. Η μέρα συνδέεται με διάφορες εκδηλώσεις που σκοπό έχουν να γνωρίσουν την πλούσια ευρωπαϊκή εβραϊκή πολιτισμική παρουσία. Στην χώρα μας συμμετέχει φέτος η Συναγωγή Ετς Χαΐμ στα Χανιά με ένα πλούσιο πρόγραμμα που είδαμε εδώ. Η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη και η Ρόδος δεν έχουν προγραμματίσει κάτι ιδιαίτερο αλλά η ημέρα είναι μια καλή ευκαιρία να επισκεφθείτε το τοπικό σας μουσείο και να γιορτάσετε πάνω από 2000 χρόνια ελληνοεβραϊκού πολιτισμού, (υπενθυμίζω οτι κατά το δυνατόν προσπαθώ να κρατώ ενημερωμένη την σελίδα με εβραϊκές εκδηλώσεις).

Αθήνα

Το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος θα παραμείνει ανοικτό από τις 10 το πρωί μέχρι τις 4 το απόγευμα και θα προσφέρει σύντομες ξεναγήσεις στους επισκέπτες. Το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος με εκθέματα από όλη την Ελλάδα βρίσκεται στην οδό Νίκης κοντά στην Πλατεία Συντάγματος – οδηγίες μπορείτε να βρείτε στον ιστότοπο του μουσείου εδώ.

Θεσσαλονίκη

To Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης θα παραμείνει ανοικτό από τις 11 το πρωί μέχρι τις 3 το απόγευμα και η είσοδος θα είναι δωρεάν, (στην φωτογραφία το πόστερ από την φετεινή χρονιά). Το μουσείο της σημαντικότερης σεφαραδίτικης κοινότητας παγκοσμίως βρίσκεται στην οδό Αγίου Μηνά 13 κοντά στην Πλ.Ελευθερίας – οδηγίες μπορείτε να βρείτε στον ιστότοπο του εδώ.

Ρόδος

Η ιδιαίτερα δραστήρια Ισραηλιτική Κοινότητα της Ρόδου μετά το, ιδιαίτερα επιτυχημένο όπως μαθαίνω, Εβραϊκό Φεστιβάλ τον Ιούλιο που μας πέρασε θα κρατήσει ανοικτές τις εγκαταστάσεις της συναγωγής Καχάλ Σαλόμ και του Εβραϊκού Μουσείου Ρόδου από τις 10 το πρωί μέχρι τις 3 το απόγευμα, όπως πάντα χωρίς είσοδο. Για οδηγίες στον ιστότοπο της εδώ.

English

posterikth09For the 10th consecutive year the European Association for the Preservation and Promotion of Jewish Culture and Heritage (AEPJ) organizes the European Day of Jewish Culture on Sunday the 6th, 2009. The day is an occasion for various initiatives aimed to make public the vast european jewish cultural heritage. This year the Etz Hayyim Synagogue in Chania, the Jewish Museum of Thessaloniki, the Jewish Museum of Greece in Athens and the Jewish Museum of Rhodes  participate; we’ve already covered the great program of the Etz Hayyim Synagogue – maybe the other cities may not match  it but the day certainly sounds like a great opportunity to head to your local museum and get acquainted with over 2000 year of jewish-greek heritage, (and I remind you that I try to keep the page with Jewish events as updated as possible).

Athens

The Jewish Museum of Greece covering Jewish life from all over Greece will remain open from 10am to 4pm offering brief tours to the visitors. The Museum is located in 39, Nikis st in the center of Athens near Syndagma Sq. – information can be obtained in its site here.

Salonica

The Jewish Museum of Thessaloniki, the most important sephardic community in the world, will remain open from 11am to 3pm free of charge to all visitors. The museum is in 13, Agiou Mina st. in downtown Salonica near Eleftherias Sq. – information can be found here.

Rhodes

The extremely active Jewish Community of Rhodes after the, extremely successful Jewish Festival it hosted on July, shall make available the Kahal Shalom Synagogue and the Jewish Museum of Rhodes from 10am to 3pm, gratis as always. For instructions on how to get there visit here.

Δημοσιεύθηκε στο Rhodes, athens, greece, the world, thessaloniki | Με ετικέτα: , , , , , , , , , | 3 σχόλια »

Ελληνοεβραίοι στην Γαλλία στο Ολοκαύτωμα/ Greek Jews in France during the Shoah

Δημοσιεύθηκε από Abravanel στο 29/08/2009

Ελληνικά (english translation follows)

Jewishwoman_birk

Ελληνίδα Εβραία που μόλις έφτασε στο Μπίρκεναου/Πηγή:USHMM

Ok, αυτό μάλλον είναι ενδιαφέρον για τους εβραίους αναγνώστες που ψάχνουν για ίχνη της οικογένειας τους ή/και ιστορικούς. Όπως γνωρίζουμε σημαντικός αριθμός εβραίων της Ελλάδας αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την χώρα του στις αρχές του αιώνα λόγω των δυσμενών πολιτικών και οικονομικών συνθηκών που είχαν επικρατήσει, (άλλωστε το ίδιο συνέβαινε και σε χιλιάδες χριστιανούς που εγκατέλειπαν την Ελλάδα για παρόμοιους λόγους). Το μεγαλύτερο μέρος κατευθύνθηκε προς την Γαλλία λόγω της γαλλικής κουλτούρας που είχε αναπτυχθεί χάρη στο εκπαιδευτικό έργο της Alliance Universalle Israelite.

Αναμενόμενο οπότε είναι οτι σημαντικό μέρος των 85.000 γάλλων εβραίων που δολοφονήθηκαν από τους γερμανούς κατάγονταν από τις μεγάλες εβραϊκές κοινότητες της Ελλάδας. Μάλιστα αξίζει να σημειωθεί οτι εξαιρετικά μεγάλο ποσοστό των εβραίων που πέρασαν από το στρατόπεδο του Ντρανσύ, που αποτελούσε το βασικό κέντρο συγκέντρωσης πριν αποσταλούν στα στρατόπεδα εξόντωσης, δεν είχε γεννηθεί στην Γαλλία μιας και η δωσίλογη γαλλική κυβέρνηση έστελνε πρώτα τους μη-γηγενείς σε σχέση με τους αυτόχθονες Γάλλους Εβραίους.

Η Γαλλική Δημοκρατία έχει αναλάβει την πρωτοβουλία να δώσει ένα όνομα στους συνολικά περίπου 115.500 γάλλους που δολοφονήθηκαν και έτσι μπορούμε και έχουμε τα ονόματα 693 ατόμων ελληνικής καταγωγής, (πλήρης λίστα εδώ), που αντιπροσωπεύουν ένα δείγμα 55.371 δολοφονηθέντων. Από αυτούς 685 είναι εβραίοι και 8 χριστιανοί, (πολιτικοί κρατούμενοι κρίνοντας από τους τόπους εξόντωσης – ενώ οι εβραίοι δολοφονήθηκαν κυρίως στο Άουσβιτς αλλά και σε μαζικές εκτελέσεις στις Βαλτικές χώρες). Περίπου 600 είναι εβραίοι από την Θεσσαλονίκη, ενώ οι υπόλοιποι είναι από τη Χίο, Βέροια, Δράμα, Αρτα, Ρόδο, Καβάλα, Κέρκυρα,  Ιωάννινα, Αθήνα, Ξάνθη, Βόλο, Φούρνους (;), Κομοτηνή – ενώ υπάρχουν και 2/3 από Επισκοπή, Σηλυβρία, Αδριανούπολη.

Η λίστα έχει ορισμένα λάθη: το Αρδίτη εμφανίζεται ως Arditti και Ardity, το Bengas είναι μάλλος Μπέγας, το Μπενρουμπή υφίσταται ως Ben Ruby κ.ο.κ. Είναι όμως εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και συμπληρώνεται, με λίγη προσπάθεια, από λίστες που θα βρείτε σε αυτόν τον ιστότοπο. Το πρόβλημα είναι οτι ο συγκεκριμένος δε λειτουργεί σωστά και καλύτερα είναι να κάνετε ένα site-specific Google search με τα ονόματα που σας ενδιαφέρουν, (πχ Cohen site:http://www.not-the-germans-alone.org). Επιπλέον πληροφορίες θα βρείτε από την λίστα στο sephardicstudies.org που βασίζεται στο βιβλίο του Κλαρσφελντ.

Ετσι η Ραχήλ Ματαράσσο, που γεννήθηκε στις 25/1/1917 στην Θεσσαλονίκη και πέθανε στις 29/4/1944 στο Αουσβιτς, εμφανίζεται στην δεύτερη λίστα και τρίτη λίστα αλλά όχι στην πρώτη. Ομως ο Ισαάκ Βαένα εμφανίζεται και στις τρεις λίστες και συνδυάζοντάς τες μαθαίνουμε οτι γεννήθηκε στις 15 Ιουνίου του 1900 στην Θεσσαλονίκη, ζούσε στην Αβινιόν όπου και συνελήφθη στις 6 Απριλίου του 1944. Στις 20 Απριλίου μπήκε στο στρατόπεδο του Ντρανσύ και στις 15 Μαΐου μεταφέρθηκε με το κονβόϊ νούμερο 73 στο Κάουνας της Λιθουανίας και δολοφονήθηκε την ίδια ημέρα που έφτασε στις 20 Μαΐου 1944.

Υπενθυμίζω οτι αυτοί οι 1000+ (;) ελληνοεβραίοι δεν συμπεριλαμβάνονται στους περίπου 55/65.000 έλληνες εβραίους που ζούσαν στην Ελλάδα και δολοφονήθηκαν είτε στα καταναγκαστικά έργα στην Ελλάδα, είτε στα στρατόπεδα εξόντωσης στην Πολωνία, την Γερμανία και Αυστρία. Ελπίζω πάντως να βοηθήσει τους αναγνώστες που ψάχνουν πληροφορίες για τις οικογένειες τους.

English

Jewishwoman_birk

Greek Jewish woman who just arrived in Birkenau /Source:USHMM

This post is probably of interest only for the Jewish readers who seek tracks of their family and/or historians. As we know a significant number of Jews left Greece in the beginning of the century due to the difficult political and economical situation, (as many thousands of Christians did at that time). Among the major destinations was France due to the french influence of the Alliance Universalle Israelite.

It is only to be expected that an important part of the 85.000 French Jews who were murdered by the Germans were derived from the major Jewish communities of Greece. It should be noted that an extremely high percentage of the Jews who passed from the Drancy camp before being deported to the various death camps, weren’t born in France since the collaborationist french government favorited them over native French-Jews.

The French Republic has undertaken the task to give a name to the 115.500 French men and women  deported and murdered and this way we have the names of 693 people of greek background, (a complete list can be found here), which derive from a sample of 53.751 persons. 685 of them are Jews and 8 are Christians, (political prisoners judging from the camp in which they died – Jews died mainly in Auschwitz and in mass executions in the Baltic states). About 600 are from Salonica, while the rest come from Chios, Veria, Drama, Arta, Rhodes, Kavala, Corfu, Ioannina, Athens,Xanthi, Volos, Fournous (?), Komotini and a couple from Episkopi, Silivria and Adrianople.

The list has some mistakes: from Αρδίτη which appears both as Arditti and Ardity, Bengas is probably Μπέγας etc. Still, it is extremely interesting and with a little extra effort can be completed with complementary lists that can be found in this site. The problem is that the site doesn’t function correctly and it is preferable that a site-specific Google search is conducted instead, (for example: Cohen site:http://www.not-the-germans-alone.org). Additional info can be found in the list in sephardicstudies.org which is based on the Klarsfeld book.

This way Rachel Matarasso, born 25/1/1917 in Salonica and died on 29/4/1944 in Auschwitz, appears on the second and third list but not on the first. But Isaac Vaena appears in all of the three lists and this way we learn that he was born on the 15th of June 1900 in Salonica, he lived in Avignon and was arrested there on April the 6th 1944. He entered the Drancy camp on April the 20th and left it for Kaunas, Lithuania on May the 15th with convoy no73. He arrived on May the 20th and was murdered the same day he arrived.

I remind you that these 1000+ (?) Greek Jews are not among the 55/65.000 Greek Jews who were living in Greece and were murdered either in forced labor in Greece , or in extermination camps in Poland, Germany and Austria. In any case I hope that it helps those readers seeking information on their families.

Δημοσιεύθηκε στο Arta, Chios, Corfu, Drama, Ioannina, Kavala, Komotini, Rhodes, Shoah, Veria, Volos, Xanthi, athens, the world, thessaloniki | Με ετικέτα: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 6 σχόλια »

Υπερρεαλισμός / Surrealism

Δημοσιεύθηκε από Abravanel στο 16/08/2009

Ελληνικά (english translation follows)

Υπερρεαλισμός
(ο) ουσ.  λογοτεχνικό και καλλιτεχνικό κίνημα του 20ού αιώνα που βασίστηκε στη φροϊδική θεωρία και επιδίωξε την έκφραση του υποσυνείδητου κόσμου, χωρίς λογικό έλεγχο, χωρίς ηθικούς και αισθητικούς περιορισμούς

Οι φωτογραφίες τραβήχτηκαν στην Θεσσαλονίκη πέρσι το καλοκαίρι – ξέρω ποιος τις έγραψε αλλά δεν θα τους κάνω την χάρη να τους κάνω και διαφήμιση. Απολαύστε ελληνικό υπερρεαλισμό:

ote

ΟΤΕ 30 ΕΥΡΩ ΠΑΓΙΟ = ΚΛΟΠΗ

Δεν νομίζω οτι μπορούμε να διαφωνήσουμε εδώ. :-Ρ

dimops

ΕΝΑ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ ΘΑ ΔΟΥΜΕ ΠΟΤΕ ΓΑΜΩ ΤΗΝ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΣΑΣ

Πρέπει να ψηφίζει Χριστόδουλο ή Σύριζα ο τύπος.

symmoria

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ - ΟΛΟΙ ΜΙΑ ΣΥΜΜΟΡΙΑ

Σκόπιμη απαξίωση της δημοκρατίας μας ή απλά ένας απογοητευμένος πολίτης ;

και….

zionaccad

ΤΟ 90% ΤΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΩΝ ΕΙΝΑΙ ΠΟΥΛΗΜΕΝΟΙ ΣΤΟΥΣ ΣΙΩΝΙΣΤΕΣ

;;;!!!

Τελειώνω με μια φωτογραφία αφιερωμένη στους ηλίθιους για τους οποίους πάντα φταίει κάποιος άλλος:

retards

Ηλίθιοι - όλοι ξέρουμε από έναν

English

Surrealism
literary and artistic movement of the late 20th century that based itself on Freud’s theory and aimed in expressing the subconscious, without logical control, without moral or aesthetic limitations.

The photos were taken in Salonica last summer – I know who wrote them but I won’t do them any favors by publicizing them. Enjoy some greek surrealism:

ote
GREEK PHONE COMPANY 30 EURO
MINIMUM CHARGE = THEFT

I think we can all agree on this one. :-P

dimops

ARE WE GOING TO SEE EVER A REFERENDUM WITH YOUR FUCKING DEMOCRACY?

The guy must be vote for Christodoulos or Syriza.

symmoria

POLITICS, JOURNALISM, JUSTICE SYSTEM - THEY ARE ALL A GANG

Intentional effort to devaluate our democracy or simply a disappointed citizen ?

και….

zionaccad

90% OF ALL ACCADEMICS ARE SOLD TO THE ZIONISTS

;;;!!!

I finish with a photo dedicated to the rejects of society that always have someone else to blame…

retards

Δημοσιεύθηκε στο the jews did it!, thessaloniki | Με ετικέτα: , , , | 17 σχόλια »

Μορφές του Ελληνικού Εβραϊσμού: Σαμ Προφέτα/ Portraits of Greek Jewry: Sam Profeta

Δημοσιεύθηκε από Abravanel στο 19/07/2009

English excerpt:

A few days ago the panhellenic Jewish Youth camp began and Jews from all over Greece gathered to the, unarguably, most successful Jewish happening. A major part of the history of the Kataskinosi has been played by Sam Profeta and to his honour I dedicate this post which tells of his story beginning from the poor streets of Rezi Vardar in Salonica, to the medical experiments in Auschwitz and later on in Gusen II, Mathausen. After the war Sam Profeta, shaken by an incident in Auschwitz where he witnessed a small girl asking her mother on their destination, he keeps faith to his promise of dedicating his life to children. For decades and decades Sam Profeta was behind every children initiative in the Jewish Community of Salonica and through the Jewish Camp, he touched the lives of generations of young Jews earning to be known by everyone not as Sam Profeta but as Uncle Sam. A humble person with an extraordinary legacy – I think you can see it in his eyes in the picture of him at the bottom, (he’s the guy in the left). To read the article in english use this service.

Ελληνικά

Πριν λίγες μέρες μικροί εβραίοι και εβραίες από όλη την Ελλάδα βρέθηκαν όπως κάθε χρόνο στις παιδικές κατασκηνώσεις που διοργανώνει η Κοινότητα της Θεσσαλονίκης εδώ και 50 χρόνια. Με αφορμή τις παιδικές κατασκηνώσεις θεώρησα απαραίτητο να αναφερθώ σε μια από τις μεγαλύτερες μορφές του Ελληνικού Εβραϊσμού μεταπολεμικά, το Σαμ Προφέτα – γνωστό σε όλους τους έλληνες εβραίους ως Θείος Σαμ. Έναν απλό άνθρωπο, χαμηλών τόνων που δεν μπορούμε να ισχυριστούμε οτι ήταν κάτι “ιδιαίτερο” αλλά κατά την ταπεινή μου άποψη αποτελεί από τους ανθρώπους που χωρίς αυτόν ο Ελληνικός Εβραϊσμός θα ήταν απίστευτα φτωχότερος. Πηγές αυτού του άρθρου είναι τόσο η μαρτυρία του στην Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου, αποσπάσματα της οποίας θα χρησιμοποιήσω, αλλά και οι αναμνήσεις δικές μου και άλλων εβραίων που τις μοιράστηκαν με εμένα όταν προετοιμαζόμουν για το άρθρο.

egnatia

Σαλονικείς εβραίοι κατευθύνονται προς τα βαγόνια επί της οδού Εγνατία/ Πηγή:ΥπΕξ

Ο Σαμ Προφέτα γεννήθηκε το 1914 στο στο Ρεζί Βαρδάρ, φτωχοσυνοικία της Θεσσαλονίκης. Μένοντας ορφανός από πατέρα σε ηλικία 2 μηνών, δουλεύει παραγιός σε μπακάλικο μέχρι να τελειώσει την τετάρτη Δημοτικού και μετά αρχίζει και δουλεύει σε κινηματογράφους πουλώντας καραμέλες – στην αρχή στο Ιλιον στο Βαρδάρι και από 14 χρονών στο Αττικό με μια διακοπή το 1935 για το στρατιωτική θητεία στο περίφημο “Σύνταγμα Κοέν”,το 50ο σύνταγμα πεζικού της Θεσσαλονίκης που έδρευε και έδινε το όνομα του στο πεδίο του σημερινού Γ’ Σώματος Στρατού. Στην Κατοχή συνεχίζει να δουλεύει στο Αττικόν ως φροντιστής/ταξιθέτης/υποβολέας στον αθηναϊκό θίασο του Σπυρόπουλου με τον Β.Αυλωνίτη. Μάλιστα με την ίδρυση των γκέτο στην Θεσσαλονίκη ο Σπυρόπουλος προσπαθεί να το βοηθήσει να διαφύγει στην Αθήνα αλλά ο Σαμ Προφέτα αρνείται λέγοντας:

“Σας ευχαριστώ πολύ για την πρόταση σας. Οσο ζω δε θα σας ξεχάσω ποτέ. Πρέπει όμως να λάβετε υπόψη οτι εμείς οι Εβραίοι έχουμε δυο θρησκείες. Πρώτα την οικογένεια μας και μετά τον Θεό. Και εγώ δε μπορώ να αφήσω την μάνα μου που όλη της τη ζωή αγωνίσθηκε σκληρά για να μας μεγαλώσει.”

Μετά από μερικές μέρες ξεκινάνε οι εκτοπίσεις και ο Σαμ Προφέτα βρίσκεται σε ένα βαγόνι για ζώα του ΟΣΕ που ξεκινούσε από τον Σιδηροδρομικό Σταθμό Θεσσαλονίκης για ένα ταξίδι 8 ημερών τον Απρίλιο του 1943 προς το Αουσβιτς Μπιρκενάου, μοιράζομενος την μοίρα άλλων 48000 σαλονικιών. Μέσα σε λίγες ώρες από την άφιξη του είχε ήδη χάσει την μητέρα του και τις δυο αδελφές του αφού οδηγήθηκαν αμέσως στους θαλάμους αερίων και μετά στα κρεματόρια.

Οπως ο ίδιος διηγείται:

Mας φόρεσαν κάτι ριγωτές στολές και μας χάραξαν με τατουάζ έναν αριθμό στο αριστερό μας χέρι. Ο δικός μου αριθμός είναι ο “111.383“. Mας κράτησαν δέκα μέρες καραντίνα. Ρωτήσαμε τους κάπο, που ήταν Πολωνοί ή Γερμανοί ποινικοί κατάδικοι, πότε θα ανταμώσουμε τους δικούς μας. Αυτοί γελούσαν ειρωνικά, μας έδειχναν τα κρεματόρια με τα ψηλά φουγάρα που έβγαζαν συνέχεια καπνό και μας έλεγαν: “Εκεί είναι οι συγγενείς σας”. [...] Άρχισαν να μας βάζουν σε σκληρές δουλειές. Κουβαλούσαμε βαγόνια με χώματα, σπάγαμε πέτρες, ανοίγαμε δρόμους. Η τροφή ελάχιστη. Έτσι σε μια βδομάδα ήσουν πια έτοιμος για το φούρνο, γιατί συχνά, ιδιαίτερα όταν έφταναν καινούργιες αποστολές, έκαναν διαλογές κι εξόντωναν τους παλιότερους κατάδικους που είχαν εξαντληθεί από τις βαριές δουλειές.

Η στιγμή όμως που τον σημαδεύει αφορά ένα μικρό παιδί:

kids

Παιδιά στο Αουσβιτς /Πηγή:ΥπΕξ

Σε μια απ’ αυτές τις νέες αποστολές, που έφταναν συνέχεια, είδα μια μάνα να κρατά ένα μωρό στην αγκαλιά και να σέρνει απ’ το χέρι ένα άλλο μεγαλύτερο παιδί που ρωτούσε: “Μαμά, πού θα μας πάνε;” Κι εκείνη απάντησε: “Πρώτα θα κάνουμε μπάνιο κι ύστερα θα συναντήσουμε το μπαμπά, τον παππού, τη γιαγιά και τους άλλους”.
Σήκωσα τότε τα μάτια στον ουρανό και άρχισα να παρακαλάω τον Θεό λέγοντας: “Θεέ μου μπορεί εμείς οι μεγάλοι να φταίμε και να μας καταδικάζεις. Κάνε όμως το θαύμα σου για αυτά τα παιδιά”. Παρακάλεσα και τον Χριστό που αναστήθηκε, καθώς και όλους τους θεούς κάθε θρησκείας που γνώριζα, μέχρι και τον Βούδα, για να σωθούν τουλάχιστον τα παιδιά.Κι είπα ακόμα οτι αν κατά λάθος βγω ζωντανός από δω, θα αφιερώσω τη ζωή μου στα παιδιά.

Λίγο καιρό μετά μεταφέρεται στο Αουσβιτς, “που μπροστά του το Μπίρκεναου ήταν παράδεισος” όπως αναφέρει. Εκεί, μαζί με άλλους οδηγείται στο διαβόητο Μπλοκ 10 που ήταν το μέρος όπου λάμβαναν μέρος τα ιατρικά πειράματα στους κρατούμενους. Υπήρξε ο μόνος από εκείνη την συγκεκριμένη ομάδα που επέζησε αλλά αυτά τα πειράματα του στέρησαν την δυνατότητα να κάνει την δική του οικογένεια. Δεν γνωρίζουμε ποιος ακριβώς έκανε τα πειράματα στην περίπτωση του Σαμ Προφέτα αλλά από τις περιγραφές πιθανολογείται οτι ευθύνεται ο Χορστ Σούμαν.

Από την δίηγηση του στο Άουσβιτς διηγείται διάφορες ιστορίες – χαρακτηριστικά αναφέρω την απελευθέρωση του από τους Αμερικανούς στο στρατόπεδο Γκούσεν ΙΙ, παράρτημα του Ματχαουζεν:

Οσο οι γερμανοί έβλεπαν πως χάνουν τον πόλεμο, τόσο αγρίευαν. Δεν θα ξεχάσω έναν που κάθε μέρα έρχονταν, μ’ εδερνε χωρίς λόγο, κι έφευγε. Έκανε το κέφι του.

Mauthausen-survivors

Επιζώντες στο Ματχαουζεν-Γκούσεν ΙΙ/Πηγή:wikimedia

Στις 18 ιανουαρίου του 1945 εκκενώσαν το Άουσβιτς, γιατί πλησίαζαν οι Ρώσσοι. Μας πήγαν πεζοπορία δυο μέρες ως το Γκλάιβιτς, εκτελώντας όποιον δεν μπορούσε να περπατήσει. Aπό κει μας φόρτωσαν σε βαγόνια, με 25 κάτω από το μηδέν, και μας μοίρασαν σε διάφορα στρατόπεδα. Εγώ απελευθερώθηκα από τα αμερικανικά στρατεύματα στο Γκουζεντσβάι της Αυστρίας, που είναι παράρτημα του στρατοπέδου Μαουτχάουζεν. Εγώ είχα φτάσει στα όρια της εξάντλησης. [...] Όταν ήρθαν οι Αμερικάνοι και μάζευαν τα πτώματα, με πέρασαν κι εμένα για πεθαμένο. Είδαν όμως ότι οι σφυγμοί μου χτυπούσαν ακόμη και κατάλαβαν πως ζω. Εγώ είδα τους φίλους να στέκονται πάνω μου και να μου φωνάζουν: “Ξύπνα, Σάμη! Λευτερωθήκαμε! Μη μας αφήνεις τελευταία ώρα!” Κρατούσαν μια ελληνική σημαία που έφτιαξαν με κουρέλια που μάζεψαν από εδώ κι από εκεί και τραγουδούσαν τον εθνικό μας ύμνο: “χαίρε, ω, χαίρε ελευθεριά”. Ήμουν, όπως μου είπαν αργότερα, 28 κιλά. Oι Αμερικανοί με περιποιήθηκαν καλά επί τρεις μήνες, με ορούς και αποστειρωμένο αίμα. Όταν συνήλθα και στάθηκα στα πόδια μου, μ’ έστειλαν στη Γαλλία, όπου έγινα τελείως καλά, και ύστερα γύρισα στην αγαπημένη μου Ελλάδα, φιλώντας το χώμα της και κλαίγοντας από χαρά.

Η επιστροφή στην Θεσσαλονίκη υπήρξε τραυματική – όχι μόνο είχε χάσει την μητέρα του και την οικογένεια του αλλά ολόκληρη η πόλη είχε πλεον αλλάξει μετά την μαζική εξόντωση 55.000 εβραίων σαλονικιών. Οι επιζώντες ζουν σε παραπήγματα αφού είτε το σπίτι τους είχε καταστραφεί, είτε είχε οικειοποιηθεί από τους 12.000 μεσεγγυούχους δωσίλογους – ενώ οι τάφοι των οικογενειών τους λεηλατούνται από τυμβωρύχους και οι ταφόπλακες χρησιμοποιούνται σε κρατικές και ιδιωτικές κατασκευές. Τραγικά, τα ιατρικά πειράματα που υπέστη στο Αουσβιτς τον γλυτώνουν από την επιστράτευση για να πολεμήσει στον Εμφύλιο, ενώ ο ίδιος ζει μαζί με μια άλλη οικογένεια σε ένα σπίτι που νοικιάζουν για τα πρώτα χρόνια.

Σύντομα ξαναπιάνει δουλειά στους κινηματογράφους και γίνεται μέλος σε ένα από τα δυο “μπουλούκια” που είχε τότε η Θεσσαλονίκη. Ειδικότητα του γίνονται οι τεράστιες ζωγραφιές με τους τίτλους των έργων στους διάφορους κινηματογράφους που λειτουργούν ως ρεκλάμες και για πολλά χρόνια ασχολείται με αυτά.

Ταυτόχρονα μένει πιστός στην υπόσχεση του και δραστηριοποιείται στην Κοινότητα στο τομέα της παιδικής περίθαλψης. Ενώ στην αρχή χρησιμοποιείται από την Κοινότητα ως υπάλληλος, στην συνέχεια βρίσκεται πίσω από κάθε πρωτοβουλία που σχετίζεται με παιδιά. Φροντίζει για την σίτιση των καινούργιων μωρών που γεννιούνται στα παραπήγματα από τους πρόσφυγες από τα στρατόπεδα και στην συνέχεια με το θέμα της μόρφωσης. Διοργανώνει τις πρώτες προσπάθειες για την δημιουργία ειδικών πρωτοβουλιών για τα παιδιά και την νεολαία, ενώ για χρόνια διοργανώνει το παιδικό Καμπαλατ Σαμπάτ στο Κέντρο Νεολαίας, (το σημερινό παιδικό κέντρο ονομάζεται “Θείος Σαμ” προς τιμή του), συμμετέχοντας ο ίδιος κάθε Παρασκευή στα διάφορα παιχνίδια. Αποτελεί μάλιστα την κινητήρια δύναμη για την δημιουργία των παιδικών κατασκηνώσεων της ΙΚΘ στην Περαία και μετέπειτα των πανελλήνιων παιδικών κατασκηνώσεων στην Χαλκιδική και μετά στην Πιερία. Η δράση του δεν είναι διοικητική αλλά είναι ο ίδιος που παίζει με τα παιδιά και έτσι γίνεται γνωστός σε γενιές ελληνοεβραίων ως Θείος Σαμ.

89AO1_

Σχολική μεταπολεμική τάξη /Πηγή:Γιαντ Βασέμ

Ο Θείος Σαμ δεν έχει να επιδείξει εντυπωσιακά επιτεύγματα – υπήρξε άνθρωπος χαμηλών τόνων με, (και λυπάμαι για το μελόδραμα αλλά είναι αλήθεια), μάτια που έλαμπαν όταν έβλεπαν παιδιά. Δεν υπήρξε “σταρ” αλλά δούλεψε ήσυχα και ακατάπαυστα για δεκαετίες μέχρι τα βαθιά γεράματα του για τα παιδιά. Το σύνολο του σημερινού Ελληνικού Εβραϊσμού χρωστάει πολλά σε έναν άνθρωπο που έκανε την δική του προσωπική τραγωδία, την κινητήριο δύναμη για να κάνει δική του οικογένεια του γενιές και γενιές εβραιόπαιδων.

Κλείνω με μια φωτογραφία που μαζί με αυτή από την Πλατεία Ελευθερίας είναι από τις πιο εύγλωττες – ο Θείος Σαμ είναι στα αριστερά, οι άλλοι τρεις είναι ο Μωυς Αμίρ, ο Αβρααμ Ρομπίσα και ο Μπαρουχ Σεβή και δείχνουν τους αριθμούς τους στον φωτογραφικό φακό.

sam_profeta

Δημοσιεύθηκε στο Portraits of Greek Jewry, Shoah, greek please, thessaloniki | Με ετικέτα: , , , , , | 33 σχόλια »

Las Incantadas (by sobraluz)

Δημοσιεύθηκε από Abravanel στο 27/06/2009

Σπάνια βρίσκω αναρτήσεις τόσο καλά γραμμένες που δεν χρειάζεται τίποτα άλλο από το να τις αναδημοσιεύσω εδώ τεκμηριώνοντας πως η ιστορία μιας πόλης είναι αδύνατον να ειπωθεί αποσπασματικά – απολαύστε αυτή την ανάρτηση από την sobraluz:

Las Incantadas by sobraluz

Οι εβραϊκές γειτονιές της Θεσσαλονίκης ήταν πολλές και ασφυκτικά χτισμένες, καταλαμβάνοντας το κέντρο της πόλης από το παραλιακό τείχος μέχρι την βυζαντινή Μέση Οδό(σημερινή Εγνατία), με τους Μουσουλμάνους να κατοικούν στα “μπαΐρια” ( την Άνω Πόλη, ή Ακρόπολη ή Καφέ Κουλέ όπου οι συνθήκες ήταν σαφώς καλύτερες) και τους Χριστιανούς να “σπρώχνονται” προς τις ακρινές intra muros γειτονιές, τον Άγιο Μηνά και το Ιπποδρόμιο. Μια τέτοια εβραϊκή γειτονιά, η βορειότερή τους, ήταν η Rogos. Εκτείνονταν από την Παναγία Χαλκέων(Κόκκινη Εκκλησία) ώς την περιοχή των τούρκικων λουτρών “Ο Παράδεισος” και τη ρωμαϊκή εξέδρα για τους επίσημους της οποίας τα απομεινάρια βλέπουμε σήμερα εκεί μπροστά. Καταλάμβανε δηλαδή τη βόρεια όχθη της Εγνατίας μέχρι περίπου τα όρια του ρωμαϊκού forum που έτσι κι αλλιώς ήταν καταχωμένο από τα χρόνια του Θεοδόσιου του Β΄.

Στη συνοικία αυτή υπήρχε, ενσωματωμένο στο σπίτι του πλούσιου εβραίου υφασματέμπορου Λιάτσι Αρδίτη , ό,τι είχε απομείνει από τη “Στοά των Ειδώλων”, το μνημείο δηλαδή που είχαν ανεγείρει οι Ρωμαίοι περίπου το 2ο αι. για να στολίσουν την νότια είσοδο στο forum , από τη μεριά δηλαδή της σημερινής Εγνατίας. Η μνημειακή αυτή είσοδος αυτή αποτελούνταν από κιονοστοιχία με τέσσερις πεσσούς, διακοσμημένους αμφίπλευρα με ανάγλυφες ολόσωμες μυθολογικές μορφές, σε φυσικό μέγεθος. Μια νεανική μορφή Διονύσου, την Αριάδνη στεφανωμένη με φύλλα κληματαριάς, τη Λήδα σε αιώνιο σύμπλεγμα με τον κύκνο, τον Γανυμήδη σε -αδιανόητο για τη σημερινή Θεσσαλονίκη του Άνθιμου- σύμπλεγμα με τον αετό, την Αύρα με αέρινο χιτώνα, τη μορφή του Διόσκουρου και της Φρύνης, της Μαινάδας. Σύνολο δηλαδή που παρέπεμπε στη λατρεία του Διονύσου.

Αυτές οι μορφές ήταν τα “Είδωλα” για τους Χριστιανούς. Για τους Σεφαραδίτες γείτονες πάλι ήταν οι “Incantadas”, οι Μαγεμένες. (Σημ: και Suret Maleh, φιγούρες των αγγέλων από τους Τούρκους αν και Incantadas ήταν η καθημερινή ονομασία / source)

Το 1753 ο βρετανός ζωγράφος Stuart μαζί με τον αρχιτέκτονα Revett επισκέφθηκαν το σπίτι, όπου βρίσκονταν τα «είδωλα», με τη μεσολάβηση του βρετανού προξένου. Τη σκηνή αποθανάτισε ο Stuart σε χαρακτικό το οποίο έχει επιχρωματιστεί.

cityhist_techni42

Σημ.: Επισκέπτες φτάνουν στο σπίτι ενός Εβραίου εμπόρου για να δουν τις Incantadas. Ο οικοδεσπότης προσφέρει καφέ στον Βρετανό πρόξενο· η γυναίκα και οι κόρες του παρακολουθούν από το μπαλκόνι. Στο βάθος, οι Βρετανοί αρχαιοδίφες Τζέιμς Στιούαρτ και Νίκολας Ρέβετ, ο γιος του προξένου (ο μόνος ντυμένος ευρωπαϊκά) και ο Έλληνας δραγουμάνος του προξένου. Η εικόνα αυτή, φτιαγμένη το 1754, είναι η πρώτη "ζωντανή" απεικόνιση της πόλης που σώζεται.(source)

Τα ανάγλυφα αφαίρεσε ο παλαιογράφος Εμμανουήλ Μίλερ και τα μετέφερε στη Γαλλία το 1864. Είχε ακολουθήσει τη συνηθισμένη πρακτική της δωροδοκίας των Οθωμανικών αρχών για εξασφαλίσει τη σχετική άδεια.

Μέχρι και τη μεγάλη πυρκαγιά του 1917 στην περιοχή δίπλα από τα Λουτρά Παράδεισος στο ύψος της Εγνατίας τα κατάλοιπα αυτής της κιονοστοιχίας βρίσκονταν στην αυλή ενός σπιτιού. Η τελευταία αυτόπτης μάρτυρας των “Μαγεμένων” , η Ζεντίλ Κοέν, ήταν ήδη ογδοντάχρονη στα1939 όταν αφηγήθηκε στην εφημερίδα “Μακεδονία” το τελευταίο κομμάτι της ιστορίας των Incandadas και την πώληση του σπιτιού σε έναν άλλο υφασματέμπορο, τον Μωύς Μπενβενίστε. Το σπίτι του πλούσιου εμπόρου και οι τελευταίες μνήμες από τις “Μαγεμένες” χάθηκαν στην πυρκαγιά του ‘17 μαζί με την φυσιογνωμία του ιστορικού κέντρου μιας πόλης που ιδρύθηκε ελληνική, έγινε ρωμαϊκή,βυζαντινή, οθωμανική και εβραίικη. Για να καταλήξει στις αρχές του περασμένου αιώνα τόπος άφιξης χωροφυλάκων από την παλιά Ελλάδα , χώρος υποδοχής προσφύγων από την Ανατολία και-τώρα στα κοντά- αρένα για μακεδονικά συλλαλητήρια.

Σήμερα οι Μαγεμένες βρίσκονται στο μουσείο του Λούβρου, κάτω από μία σκάλα, με τους αριθμούς 1391 -1401. Μερικοί τις ονομάζουν- κομμάτι συμπλεγματικά- “Καρυάτιδες της Θεσσαλονίκης”.

Και για εμάς, τι απομένει; Ας μετρήσω.
Το πατρικό σπίτι, διακόσια μέτρα από τη φευγάτη σκιά των Μαγεμένων. Το επάνω από την Εγνατία κομμάτι της πλατείας Αριστοτέλους που ήταν τότε η Rogos, πλατεία Σαχάρας για τον πατέρα , τώρα ονομάζεται Δικαστηρίων. Καλό μέρος για το πρώτο εφηβικό ραντεβού. Τα αυγά καμινάδας που έβλεπα μικρό παιδί στην Αγορά Μοδιάνο και δυο τρεις Εβραίες συμμαθήτριες στο 43ο Δημοτικό (σήμερα Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα) που εξαιρούνταν από το μάθημα των θρησκευτικών. Κι ακόμη, τα arodeadikos de merejena, κεφτεδάκια τυλιγμένα σε τηγανιτές μελιτζάνες κι όλα μαζί φουρνισμένα σε πικάντικη ντοματάδα. Φαγάκι καλοκαιρινό και ταυτόχρονα homage στο σεφαραδίτικο παρελθόν της πόλης.
Ελάχιστα σπαράγματα μνήμης από δεύτερο χέρι, οι διηγήσεις του πατέρα για τους Εβραίους της Σαλονίκης που ζούσαν προπολεμικά και εργάζονταν δίπλα-δίπλα με τους Χριστιανούς. Το ιδίωμά τους, με κωμική συμπάθεια στη φωνή του, που ακούω ακόμη καθαρά:
-Αντιό, άντε και σύ! Πότε κι εσύ; όταν μάθαιναν ότι πέθανε κάποιος Χριστιανός μαγαζάτορας.
Το κοπάδι των Εβραίων που διέσχιζε σιωπηλό και υποταγμένο την Εγνατία μέσα στην Κατοχή, ηλικιωμένες κυράδες με τις μακριές γούνες και τις βαλίτσες στο χέρι. Ο πατέρας έλεγε ότι τραβούσαν από το χέρι γνωστά τους, συνομήλικα Εβραιόπουλα, να βγούν απ΄τη γραμμή, να σωθούν, κι αυτά δεν ήθελαν…
Και τέλος, από τα διαβάσματα, η χαμένη μετά την πυρκαγιά, οδός Χαχάμ Ματαλών, η σημερινή Βασιλέως Ηρακλείου και το σχετικό τραγουδάκι:

La kalega de Matalon
la fago yo skalera.
Para suvir y abachar,
Kαrolina,
dare mi vida entera.

Την οδό του Ματαλών
θα την κάνω σκάλα.
Για να ανέβω και να κατέβω
Καρολίνα
δίνω και τη ζωή μου.

———————————————————————————————————————————————–

Δεν έχει πολλά να σχολιάσω παρά το όταν πρώτη φορά διάβασα αυτό το κείμενο πριν αρκετούς μήνες, όταν έκανα μια έρευνα για μια δική μου ανάρτηση, δεν μπόρεσα παρά να παρατηρήσω την διαφορά ήθους μεταξύ της sobraluz και των αδάμαστα ελληνοπρεπών τιμητών της ιστορίας της πόλης, (περισσότερα σε αυτή την ανάρτηση που εξιστορεί την σύγχρονη τύχη τους). Αν βρεθείτε στο Λούβρο αφιερώστε 5 λεπτά για αυτά τα αγάλματα, Ρωμαϊκή κληρονομιά, που όμως εβραίοι, τούρκοι και έλληνες αισθανόντουσαν μέρος μια κοινής σαλονικιώτικης ιστορίας.

incantadas

Οι Incantados

Τα αγάλματα βρίσκονταν σ’ενα σοκάκι της συνοικίας Rogos, και ο Μίλλερ σκόπευε ν’αποκλείσει την περιοχή με στρατιώτες, ώστε αυτός και οι άντρες του να μπορούν να δουλέψουν χωρίς αντιπερισπασμούς από τους ντόπιους.

Μα η λαϊκή κατακραυγή δεν κόπασε. Καθώς οι ναύτες ετοίμαζαν τα κάρα που θα μετέφεραν τα μάρμαρα στην αποβάθρα, “γέμισε ο τόπος κόσμο, και ο πληθυσμός αντέδρασε με πρωτοφανή τρόπο – εξωπραγματικές διαδόσεις, κουτσομπολιά, απίστευτοι παραλογισμοί. Ολοι οι ξένοι πρόξενοι θα τηλεγραφήσουν στην Κωσταντινούπολη για να εμποδίσουν την απομάκρυνση των αγαλμάτων”

incantadas2

H επιγραφή στο Λούβρο

Τα σημάδια της έχθρας όμως δεν τελείωναν είτε από τους Εβραίους είτε από τους Τούρκους, οι οποίοι εξακολουθούσαν να ελπίζουν σε μα ακυρωτική διαταγή του Σουλτάνου. Οι Γάλλοι ναύτες δέχτηκαν επίθεση, όπως και ο ίδιος ο Μίλλερ κάποια στιγμή.

Θεσσαλονίκη, Πόλη των Φαντασμάτων / Mark Mazower

(οι φωτογραφίες είναι από δική μου επίσκεψη στο Λούβρο)


ΓΙΑ ΣΧOΛΙΑ ΣΤΗΝ SOBRALUZ (ΚΛΙΚ)

Δημοσιεύθηκε στο greek please, thessaloniki | Με ετικέτα: , , , , , | Leave a Comment »

Φωτογραφίες από το Ολοκαύτωμα στη Θεσσαλονίκη / Photos from the Shoah in Salonica

Δημοσιεύθηκε από Abravanel στο 06/06/2009

Μια από τις πιο γνωστές φωτογραφίες του Ολοκαυτώματος/Σοά είναι αυτή όπου εβραίοι της Θεσσαλονίκης υποχρεώνονται από τους Γερμανούς να εκτελέσουν “γυμναστικές ασκήσεις” στην Πλατεία Ελευθερίας, όπου είχαν συγκεντρώσει περίπου 9.000 άρρενες για να τους καταγράψουν και να τους στείλουν σε καταναγκαστικά έργα στην Χαλκιδική, τον Δομοκό, την Λεπτοκαρυά και την Αλεξάνδρεια Ημαθίας όπου πέθαναν ή εκτελέστηκαν πολλοί από αυτούς

Tο Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων είχε ξεκινήσει και οι πρώτοι του νεκροί έπεσαν στο ελληνικό έδαφος της πατρίδας τους.

One of the most famous photographs of the Holocaust/Shoah is the one where Jews of Salonica are forced by the Germans to perform “exercises”, accompanied by beatings, in Eleftherias Square, where approximatelly 9000 male Jews were gathered to be registered and sent to forced labor in Chalkidiki, Domoko, Leptokaria, Alexandria Imathias where many died from malaria or were shot.

The Holocaust of the Greek Jews had began and the first dead laid on the greek ground of their homeland.

Οπως λέει ο Γιομτώβ Γιακοέλ / As Yomtov Yacoel says:

Τας πρώτας ημέρας του Ιουλίου του 1942 εδημοσιεύθη εις τας εφημερίδας της Θεσσαλονίκης επίσημος ανακοίνωσις της Γερμανικής Στρατιωτικής Διοίκησεως Θεσσαλονίκης-Αιγαίου. Δι’ αυτής προσεκαλούντο άπαντες οι Ισραηλίται άρρενες, ηλικίας 18-45 ετών όπως παρουσιασθούν εις την πλατείαν Ελευθερίας την πρωιαν του Σαββάτου 12 Ιουλίου, ώρα 3ην πρωινήν, επί απειλή αυστηρών ποινών.

Οι γερμανοί χωροφύλακες της Στρατονομίας (FG) χύνουν τα μπουλντώκ εναντίον ορισμένων Ισραηλιτών…

Αλλους Ισραηλίτας οι οποίοι, κουρασθέντες από πολλών ωρών αναμονήν, εκάθησαν κατα γής, οι ανθρωποι της Γκεστάπο δερνουν μέχρις αιματώσεως.

Εις άλλους Ισραηλίτας επιβάλλεται η υποχρέωσης συνεχούς και επι ώρας ακαταπαύστως εκτελέσεως γυμναστικών ασκήσεων κοπιωδών επ’ απειλή ξυλοδαρμού. Τέλος άλλαι ομάδες Γερμανών υποχρεώνουν Ισραηλίτας εις εκτέλεσιν εξευτελιστικών κινήσεων (τούμπες) υπό όμματα των χριστιανών περίεργων και θεατών. Προς συμπλήρωση δε του θεάματος λαμβάνονται και φωτογραφίαι της συγκεντρώσεως εκ μέρους Γερμανών και φωτορεπόρτερ αι οποίαι αμέσως την επομένην παρετίθεντο εις τον ελληνικόν τύπον με χαρακτηριστικάς, εις βάρος των Ισραηλίτων, περιγραφές.

Είναι άξιο παρατηρήσεως το γεγονός οτι εις την περιπέτειαν αυτήν της ομαδικής καταγραφής και εξαναγκαστικής συγκεντρώσεως προς εργασία 8000 – 9000 Ισραηλιτών Ελλήνων πολιτών, ουδεμία εξεδηλώθη αντίδρασης ούτε της χριστιανικής κοινωνίας, ούτε των κρατικών και τοπικών αρχών

  • Σάββατο 12 Ιουλίου 1942 – Σήμερα η πλατεία είναι πάρκινγκ αυτοκινήτων / Saturday 12th July 1942 – Today the square is a parking lot

  • Εβραίοι εκτελούν “ασκήσεις” μετά ξυλοδαρμών – Jews perform “calisthenics” accompanied by beatings

  • Οι μόνες ατομικές φωτογραφίες αφορούσαν εκείνους τους Θεσσαλονικείς που οι Γερμανοί θεωρούσαν τυπικούς υπανθρώπους / The only individual photos the Germans took was of those Thessalonian’s that were considered typical “subhumans”

Δημοσιεύθηκε στο Shoah, thessaloniki | Με ετικέτα: , , , , , , | 30 σχόλια »

Y.Yacoel, Memoirs / Γ.Γιακοέλ, Απομνημονεύματα

Δημοσιεύθηκε από Abravanel στο 16/11/2008

  • Y. Yacoel – Memories 1941-1943; ed.Paratiritis 1993

  • Γ.Γιακοέλ – Απομνημονεύματα 1941-1943; εκδ.Παρατηρητής 1993

yacoelΣυγγρ. : Γιακοέλ, Γιομτώβ
Επιμελ. : Αμπατζοπούλου, Φραγκίσκη
123Σελ. Μαλακό εξώφυλλο 21χ14
ISBN : 960-260-757-2
1993-1 Θεσσαλονίκη
Γλώσσα : Ελληνικά,


Ελληνικά:

Εξέχον μέλος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης, ο Γιομτώβ Γιακοέλ υπήρξε για 20 χρόνια νομικός της σύμβουλος και ασχολήθηκε με την πολιτική σε κοινοτικό και εθνικό επίπεδο. Επιπλέον υπήρξε από τους πιο σημαντικούς εντεταλμένους της Κοινότητας στις σχέσεις της με το Ελληνικό Κράτος και έτσι υπήρξε παρόν σε όλα τα σημαντικά γεγονότα της εποχής.

Τα απομνημονεύματα του καλύπτουν την περίοδο μεταξύ Απριλίου 1941, όταν η γερμανική Κατοχή μόλις είχε ξεκινήσει και τελειώνουν την πρώτη εβδομάδα του Μαρτίου του 1943 όταν το πρώτο βαγόνι μεταφοράς ζώων που περιείχε 2800 θεσσαλονικείς εβραίους ξεκίνησε για το Άουσβιτς. Και ο ίδιος εκτοπίσθηκε και δούλεψε στα ζοντερκομάντο, (την μεταφορά των πτωμάτων από τους θαλάμους αερίων στα κρεματόρια) – εκτελέσθηκε τον Απρίλιο του 1944. Διαβάστε την συνέχεια του άρθρου »

Δημοσιεύθηκε στο Books and stuff, Shoah, greece, greek please, thessaloniki | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 21 σχόλια »

H Nύχτα των Κρυστάλλων

Δημοσιεύθηκε από Abravanel στο 10/11/2008

Ο λ:ηρ γράφει:

Πριν 70 χρόνια, τη νύχτα της 9ης προς 10η Νοεμβρίου 1938, πάνω από 200 Συναγωγές στη Γερμανία καταστράφηκαν· χιλιάδες Εβραϊκά καταστήματα λεηλατήθηκαν· 92 Εβραίοι δολοφονήθηκαν· και 25.000-30.000 Εβραίοι συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν στα στρατόπεδα συγκεντρώσεως.

Η Kristallnacht σηματοδοτεί την αρχή του Ολοκαυτώματος.  Ο κατατρεγμός των Εβραίων, από πολιτικός, οικονομικός και κοινωνικός γίνεται τώρα και φυσικός, με βία και φόνους.

Αφορμή για τη Νύχτα των Κρυστάλλων στάθηκε η δολοφονία ενός Γερμανού διπλωμάτη στο Παρίσι, από ένα 17χρονο Εβραιόπουλο.  Ο έφηβος είχε εξοργιστεί επειδή έμαθε πως η οικογένειά του είχε εκδιωχθεί από τον τόπο τους στη Γερμανία.

Στις 7 Νοεμβρίου 1938, μπήκε στη Γερμανική πρεσβεία στο Παρίσι και πυροβόλησε έναν χαμηλόβαθμο διπλωμάτη, στο όνομα 12.000 κατατρεγμένων Εβραίων.  Ο Γερμανός διπλωμάτης υπέκυψε στα τραύματά του δυο μέρες αργότερα.

Ο όνομα Kristallnacht αναφέρεται στο σπάσιμο των γυάλινων βιτρίνων χιλιάδων εβραϊκών καταστημάτων.

Κι επειδή της ιστορίας (ή της μοίρας) δεν της λείπει η ειρωνία, 51 χρόνια μετά τη Νύχτα των Σπασμένων Κρυστάλλων έπεφτε το Τείχος του Βερολίνου.

Πηγή

Διαβάστε την συνέχεια του άρθρου »

Δημοσιεύθηκε στο Shoah, the world, thessaloniki | Με ετικέτα: , , , , , | 107 σχόλια »

Η Εβρέικη Φασουλάδα

Δημοσιεύθηκε από Abravanel στο 01/11/2008

Το ελληνικό εθνικό μας φαγητό παραδοσιακά έχει υπάρξει η φασολάδα. Το βιβλίο του Ηλία Πετρόπουλου “η Εθνική Φασουλάδα” ασχολείται με αυτό το πιάτο και μας δίνει την ευκαιρία να ρίξουμε μια ματιά στην εβραϊκή ζωή στην Θεσσαλονίκη πριν τον πόλεμο – μιλάει για μια εβραϊκή συνταγή που είμαι σίγουρος οτι λίγοι ξέρουν: την εβρέικη φασουλάδα, (κρατώ τον όρο του Πετρόπουλου γιατί αυτός είναι ο πρωταγωνιστής στην ιστορία μας σήμερα):

“Στο βιβλίο του Ι.Μ.Ματαράσσο Κι ομως όλοι τους δεν πέθαναν (1948) κάποιος όμηρος, ενώ αφηγείτο την τραγωδία του στα χιτλερικά στρατόπεδα θανάτου, αναφέρθηκε στο φαγητό φασόλια αλά-εβραϊκά. Ο Ματαράσσο δεν εξήγησε περί τίνος πρόκειται. Ο γιατρός Ματαράσσο ήτο μπουρζουάς και την εβρέικη φασουλάδα την έτρωγε μόνο η πλεμπάγια. Για αυτό δεν βρίσκεις αυτό το φαγητό και στο μεγάλο λεξικό του Νεχαμά. Είμαι αναγκασμένος να πληροφορήσω σχετικώς τον αναγνώστη μου…

Στην Θεσσαλονίκη υπήρχαν (ίσως και να υπάρχουν ακόμη) κάτι μεγάλα σφαγεία. Έχω πλήρη γνώση της λειτουργίας αυτών των σφαγείων (- όπου, συχνά, οδηγούσα εκεί τον περιδεή Γιώργο Ιωάννου, που, τελικώς έγραψε κι ένα κείμενο για τα χασαπάκια και τους ταμπάκηδες).

Επακολουθεί το σχίσιμο του τεράστιου ζώου στα δύο. Το σχίσιμο γίνεται με τσεκουριές. Ετσι, γύρο στο αιωρούμενο βόδι πετάγονται κοματάκια κρέας.

Η φτώχια των εβραίων της Σαλονίκης άφησε εποχή. Οι πεινασμένοι εβραίοι έφταναν στο Μπεχ-τσινάρ (όπου τα σφαγεία) είτε με τα πόδια, είτε σκαλωμαρία με το τράμ της γραμμής Βαρδάρι-Κήπος Πριγκήπων. Οι εβραίοι έκαναν αυτό το αληθινό ταξίδι, τα χαράματα, με την κρυφήν ελπίδα πως θα τους αφήσουν να μπουν στα σφαγεία, για να μάσουν από χάμω λίγα ξεσκλίδια από τα πελεκημένα κρέατα. Τα χασαπάκια (είναι όλοι τους λεβεντόπαιδα και κιμπάρηδες) τους λυπόσαντε τους φουκαράδες τους εβραίους και, όχι μόνο τους επέτρεπαν να ξεδιαλέξουν, μέσα στην ματωμένη λάσπη των τσιμεντένιων αυλακιών, τα τιποτένια κρεατάκια, αλλά τους εχάριζαν και καμιά άκρη ουράς, ή λίγα κόκαλα, ή κανά ζευγάρι αυτιά. Οι εβραίοι, οι εβραιοπούλες, μάζεβαν οτι ήταν να μάσουν και τραβάγανε για την παράγκα τους. Εκεί, όλο και θα βρισκότανε καμμιά χούφτα φασόλια, που θα είχαν κλέψει τα εβραιάκια από κάποιο μπακάλικο. Αυτό το πλιάτσικο ήταν εύκολο, γιατί οι μπακάληδες αράδιαζαν στο πεζοδρόμιο τσουβάλια με όσπρια, ή πατάτες. Η εβρέισα νοικοκυρά έβραζε τα φασόλια μαζί με τα κόκολα, τα ξεσκλίδια, τις ουρές και τα αφτιά. Αυτή, και μόνο αυτή, είναι η (απαισίας μνήμης) εβρέικη φασουλάδα. Ωστόσο, θα προσθέσω όμως οτι η εβρέικη φασουλάδα, χάρη στα μεδούλια και τα φασόλια (60% άμυλο), θα πρέπει να ήτανε δυναμωτική για τα δυστυχισμένα παιδάκια.”

Ηλίας Πετρόπουλος, “η εθνική Φασουλάδα”

Διαβάστε την συνέχεια του άρθρου »

Δημοσιεύθηκε στο Books and stuff, greece, thessaloniki | Με ετικέτα: , , , , | 50 σχόλια »

La llave en salónica – a poem by Jorge Luis Borges

Δημοσιεύθηκε από Abravanel στο 08/10/2008

Το κλειδί στην Θεσσαλονίκη…

Μου ζητήθηκε κάτι πιο ρομαντικό…

Λίγο πρίν ξεκινήσει το Γιομ Κιππούρ, η πιο ιερή εορτή του Ιουδαϊσμού που συνοδεύεται από μια 24ωρη αποχή από φαΐ και νερό, ορίστε ένα ποίημα του Χόρχε Λουίς Μπόρχες. Θα τα ξαναπούμε από μεθαύριο με μερικές (πιστεύω) ενδιαφέρουσες αναρτήσεις – καλά να περνάτε. :)

//

The key in Salonica…

I was asked for something a bit more romantic…

Just before Yom Kippur begins, the holiest Jewish holiday accompanied by a 24 hour abstinence from food and water, here’s a poem by Jorge Luis Borges. I’ll be seeing you again in two days time with some (I hope) interesting posts – enjoy until then. :)

Abarbanel, Farías o Pinedo,
arrojados de España por impía
persecución, conservan todavía
la llave de una casa de Toledo.

Libres ahora de esperanza y miedo,
miran la llave al declinar el día;
en el bronce hay ayeres, lejanía,
cansado brillo y sufrimiento quedo.

Hoy que su puerta es polvo, el instrumento
es cifra de la diáspora y del viento,
afín a esa otra llave del santuario

que alguien lanzó al azul cuando el romano
acometió con fuego temerario,
y que en el cielo recibió una mano.

Una llave en Salónica, Jorge Luis Borges.

http://www.vivir-poesia.com/2004/06/la-llave-en-salonica/

Δημοσιεύθηκε στο Books and stuff, the world, thessaloniki | Με ετικέτα: , , , , | 15 σχόλια »

Το μονοπάτι στη θάλασσα – ο Α.Σουρούνης και τα Εβραϊκά Μνήματα

Δημοσιεύθηκε από Abravanel στο 06/10/2008

Οταν μιλάμε για το Εβραϊκό Νεκροταφείο της Θεσσαλονίκης, 350/500.000 τάφους που καταστράφηκαν μετά από πρωτοβουλίες τοπικών παραγόντων, ξεχνάμε οτι η καταστροφή δεν ήταν ολοκληρωτική. Για πολλά χρόνια, μέχρι που το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο αποφάσισε δυστυχώς να τοποθετήσει εκεί την Πανεπιστημιούπολη, η περιοχή έμενε ρημαγμένη με μαρμάρινες ταφόπλακες και διασκορπισμένα οστά. Αυτό που ακολουθεί είναι ένα απόσπασμα από τον γνωστό σαλονικιό συγγραφέα Αντώνη Σουρούνη που μιλά για τα παιδικά του χρόνια στη Θεσσαλονίκη μετά τον Β’ΠΠ. Μιλάει για μια ιερόδουλο, την Σούλα, που δούλευε στην περιοχή των εβραϊκών μνημάτων και το πώς πέθανε όταν έπεσε σ’ένα ανοικτό λάκκο από ασβέστη – σε αυτή την περίπτωση το φόντο της αφήγησης είναι σημαντικό για να τεκμηριωθεί η συνύπαρξη της Θεσσαλονίκη με την μισοκατεστραμμένη εβραϊκή νεκρόπολη της.

… Τη Σούλα, το Σουλάκι, τη Σουλάρα την έβλεπα πολύ καιρό πίσω από το γήπεδο του ΠΑΟΚ, εκεί που πιο πάνω ήταν τα ρημαγμένα από τους Γερμανούς εβραίικα μνήματα, παραπάνω η Βαγγελίστρα καi παραδίπλα το Γυμνάσιο μας. Οσοι το σκάναμε τις τελευταίες ώρες το απόγευμα για να πάμε στα ραντεβού, όλοι εκεί μαζευόμασταν. Στεκόνταν ακουμπησμένη στο τοίχο της κερκίδας με σηκωμένο φουστάνι και μπροστά της υπήρχε πάντα μια σειρά φαντάροι ο ένας πίσω από τον άλλο σαν να περιμέναν συσσίτιο.

Τώρα δεν ανεβοκατέβαινε πια την Μουσών, επειδή ο δρόμος από κει που δούλευε ήταν πιο κοντά στο σπίτι της, γι’αυτό και περνούσε από τα χαλάσματα του εβραικού νεκροταφείου και μετά δίπλα από το δικό μας. Ενα βράδυ που γύριζε κατάκοπη τσαλαβουτώντας σε λάσπες και σκοντάφτοντας στις μαρμάρινες πλάκες των ανοικτών τάφων, έπεσε σ’ένα λάκκο με αναμμένο ασβέστη που είχαν ανοίξει κάτι εργάτες και κάηκε.

“Το μονοπάτι στη θάλασσα”, Αντώνης Σουρούνης
εκδ.Καστανιώτης, 2006

Μια μίνι/αυτοβιογραφία του Α.Σουρούνη μπορεί να βρεθεί εδω.

English Translation of the main body:

When we talk about the Jewish Cemetery of Thessaloniki, 350/500.000 tombs destroyed by initiative of local elements, we forget that the destruction was not total. For many years, until the University of Thessaloniki unfortunately decided to build there it’s campus, the area rested devastated with marble gravestones and human remains laying scattered. What follows is an excerpt by renown Salonica-born writer Antonis Sourounis who talks about his childhood years in Thessaloniki just after WW2. He talks about a prostitute, Soula, who worked in the area of the cemetery and how she died when she fell into a pit full of lime that some workers had set up – in this case the background is important in documenting the co-existence of Thessaloniki with it’s semi-destroyed jewish cemetery.

[excerpt follows]

Δημοσιεύθηκε στο greece, greek please, thessaloniki | Με ετικέτα: , , , , | 74 σχόλια »