Ελληνικά (english translation follows)

O Πειραιώς Σεραφείμ αντιμετωπίζει τους εωσφοροσιωνιστές

Ο Μητροπολίτης Πειραιώς κ. Σεραφείμ (Σεραφείμ Μεντζελόπουλος) είναι από τους πιο δυναμικούς ιεράρχες της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και δεν διστάζει να λέει τα πράγματα όπως αυτός τα πιστεύει.

Η μάλλον αρνητική άποψη του για τους ομοφυλόφιλους είναι γνωστή:

“Ηθικά απονευρωμένους, με ψυχοπαθολογικές εκτροπές και ψυχασθένειες, με μανία ικανοποιήσεως της ψυχοπαθολογικής των εκτροπής, που έκαναν αξία ζωής τον σωλήνα αποβολής των περιττωμάτων.”

και μάλιστα μήνυσε τους ομοφυλόφιλους ακτιβιστές που τον επέκριναν για αυτές τις δηλώσεις, (via και via). Προφανώς στηρίζω την προσπάθεια του 10% και φιλικά θα ήθελα να προσθέσω μερικές ακόμη απόψεις του κ.Σεραφείμ που αφορούν εμένα ως έλληνα εβραίο και δείχνουν ότι για τον κ.Σεραφείμ οι έννοιες “εβραίοι” και “σιωνισμός” είναι αλληλένδετες και αποτελούν και οι δύο εχθροί του. Πιέστε για στους συνδέσμους για το αυθεντικό κείμενο μιας και εγώ παραθέτω το ζουμί.

1. Οι Εβραίοι χρησιμοποιούν το Χόλυγουντ και το Μέγκα για να προωθήσουν την αποδόμηση του Χριστού και της Εκκλησίας του, μέσω της ταινίας “Ο Κώδικας Νταβίντσι”, συνένοχοι τους οι σατανιστές μασόνοι – όλοι αυτοί ευθύνονται για τα επεισόδια μετά την δολοφονία του Γρηγορόπουλου τον Δεκέμβριο, (δε κάνω πλάκα).

Δελτιο Τύπου.

2. Οι Εβραίοι, μαζί με τους σατανιστές (γνωστοί και ως εωσφοροσιωνιστές), προσπαθούν να ομογενοποιήσουν την ανθρωπότητα και να επιβάλουν την πανθρησκεία του σκότους – τελευταίο τους κόλπο: η αποτέφρωση των νεκρών.

Ελευθεροτυπία

3. Το «σιωνιστικό τέρας με τα γαμψά νύχια» (!) προκαλεί την γενοκτονία των Παλαιστινίων, ενώ ελέγχει ολόκληρο τον κόσμο με την βοήθεια της Μασονίας – εχθρός τους είναι όλη η υφήλιος και σκοπός τους η επανίδρυση του Ναού του Σολομώντα στην Ιερουσαλήμ, ενώ η ελληνική εβραϊκή κοινότητα στα πλαίσια του παγκόσμιου Ιουδαϊσμού έχει σκοπό την δημιουργία της Νέας Εποχής . Σύμμαχος τους η Αριστερά που είναι δούλος των σιωνιστών και αποσκοπεί στην επικράτηση του Σατανισμού.

ανακοίνωση της Ιεράς Μητρόπολης Πειραιώς

4. Το μέγα δικαστήριο στο Αρχαίο Ισραήλ που έπαψε τον 4^ο αιώνα αναστήθηκε στην Ολλανδία και είναι μια μασονική σούπερ στοά. Σήμερα έχει την Λέσχη Μπίλντερμπεργκ της οποία το πραγματικό όνομα είναι Γκαχάλα. Οι εβραίοι μεγαλοτραπεζίτες είναι μέλη της, (άσχετα αν τα ονόματα που πετάει δεν είναι όλοι εβραίοι, πχ ο προτεστάντης Ροκφέλερ), ενώ ιδιαίτερη θέση κατέχουν οι “ανθέλληνες εβραίοι”. Το Σιωνιστικό Τέρας φταίει για την παγκόσμια κρίση γιατί θέλει να επιβάλει τον Μεσσία του που δεν είναι άλλος από τον Σατανά. Τι ακόμα; Προφανώς σκοπός του είναι να χάσει η Ελλάδα την εθνική της κυριαρχία, η παγκόσμια διακυβέρνηση (ZOG) κτλ κτλ

Espresso και Ιερά Μητρόπολη Πειραιώς αλλά και ζωντανά στο ΥouTube

5. Οι Εβραίοι προωθούν τον γάμο των ομοφυλοφίλων γιατί προφανώς έχουν σαν στόχο την ελληνική οικογένεια και τους νταβραντισμένους έλληνες άντρες μας, (πρωτοσέλιδο του Ορθόδοξου Τύπου δεξιά).

Αξίζει κάποιος να διαβάσει τις ανακοινώσεις του γιατί είναι ξεκάθαρο το πώς η λέξη σιωνισμός και εβραϊσμός χρησιμοποιούνται εναλλάξ ή ταυτόχρονα – πχ για τα γεγονότα στην Γάζα αναφέρεται στα γαμψά νύχια του σιωνιστικού τέρατος αλλά μετά επιτίθεται στην ίδια την ελληνική εβραϊκή κοινότητα και την κατηγορεί ότι συνωμοτεί για την έλευση της Νέας Εποχής μαζί με τους Μασόνους,

Πειραιώς Σεραφείμ/Eurokinissi via Σαραντάκος

(δηλαδή τους σατανιστές), που τον διαφοροποιεί από άλλους ιεράρχες που ικανοποιούνται απλώς με το να διαδίδουν γενικόλογο μίσος κατά της θρησκείας του Κυρίου τους. Επίσης ενδιαφέρουσα βρήκα την χρήση του “εβραιοσιωνιστές” στην ανακοίνωση του για το Μέγκα που θυμίζει τον απολογητή του ναζισμού Κ.Πλεύρη. Τα συγχαρητήρια μου στην Εκκλησία της Ελλάδος που αφήνει τέτοιες δηλώσεις να περνάνε ασχολίαστες – μετά καθόμαστε και ασχολούμαστε με την Καθολική Εκκλησία και τους αντισημίτες επισκόπους της – είναι εμφανές οτι τίποτα δεν έχει αλλάξει και η Εκκλησία της Ελλάδος παραμένει ένας αρνητικός πρωταγωνιστής σε μια περίοδο πολλαπλών αντισημιτικών επισοδείων όπως είδαμε τον Ιανουάριο φέτος. Υπενθυμίζω οτι ο Πειραιώς Σεραφείμ δεν κατηγόρησε οτι συνομωτούν κατά της Ελλάδος μόνο γενικά τους εβραίους αλλά και συγκεκριμένα και την ελληνική εβραική κοινότητα, έλληνες πολίτες αυτής της χώρας – λυπάμαι που η Εκκλησία της Ελλάδος δέχεται οτι ο αντισημιτισμός συνάδει τόσο με το πνευματικό μήνυμα της, όσο και τον θεσμικό της ρόλο.

Προφανώς περιορίσθηκα στα πλέον πρόσφατα γεγονότα. Από εκεί και πέρα θα μπορούσαμε να πούμε πολλά όπως πχ για το μνημόσυνο που τέλεσε σε εκδήλωση του think-tank του ΛΑΟΣ και ανέδειξε ο Στόχος αλλά θα ξεφύγουμε. Απλώς να θυμίσω οτι μιας και μόνοι οι Ορθόδοξοι ιερείς μισθοδοτούνται από το Κράτος και οι δικοί μου φόροι πληρώνουν το δικό του μηνιάτικο.

Υγ. Είναι κρίμα να πιστεύουμε ότι ο Μητρ.Πειραιώς είναι μόνος του – κορυφαία δήλωση παράνοιας:
Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ιερισσού, Αγίου Όρους και Αρδαμερίου κ. Νικόδημος, επισήμανε: «Το κείμενο αυτό είναι γνωστό εις τους Θεολόγους ως κείμενο ψευδεπίγραφο. Νομίζω ότι πρόκειται περί συνομωσίας των Σιωνιστών, για να σκανδαλίσουν.

Άλλωστε και άλλοι στην Ελληνική Εκκλησία πιστεύουν ότι οι εβραίοι συνωμοτούν  – Elawyer: Oι Εβραίοι είναι ανεπιθύμητοι ως εμπειρογνώμονες είπε γνωστός ιεράρχης.

English

Mr.Serafim battling the satano-zionists

The Metropolite of Piraeus Mr.Serafim (Serafim Mentzelopoulos) is one of the most dynamic members of the Greek Church and does not hesitate to set the record straight when it comes to matters that regard the society.

His, rather negative, opinion of the homosexuals is known:

Morally desensitized, with psychopathological deviations and mental illnesses, with a mania of satisfying their psychopathological deviation, which have transformed the tube which expels excrements into a life value.

Subsequently he sued the homosexual activists which criticized him for these statements., (via and via) Of course I support these activists and I would like to add some more opinions of Mr.Serafim which regard me personally as a Greek Jew and are indicative that in his eyes Jews and Zionism are one and the same and both are his enemies. Click to get to the original statements.

1. Jews use the Jewish-Zionist-occupied Hollywood and greek  TV channel Mega to promote the devolution of Christ and the Church through the DaVinci Code movie together with their co-conspirators the satanist Masons – they are responsible for the riots broken loose after the murder of a 15yr old by a police officer. (I kid you not – he actually said these things)

Statement for the Press

2. Jews/Zionists, coupled with Satanists (known otherwise as SatanoZionists), try to homogenize mankind and enforce the religion of Darkness – their latest trick: cremating the dead.

Eleftherotypia newspaper

3. The “Zionist monster with sharp claws” (sic!) is performing a genocide in Palestine and controls the whole world together with the Masons – the whole World is their enemy and their scope is to rebuild the Temple of Salomon in Jerusalem, while the Greek-Jewish community, in the context of World Judaism, aims in establishing a New Epoch. Their ally, the Left, is a slave of the Zionists and aims in the final victory of Satanism.

The Metropolis of Piraeus

4. [The Bilderberg Club] is the heir to the Jewish Sacherdin that was founded in 1954 in Oostebic, The Netherlands and is a super-lodge that goes by the name Gahala. It is responsible for the world economic crisis because it want to enforce its Messiah which is no other than Mr.Satan himself.

[The people who are part of the Club are…] elite members of the Jewish Lobby and some of the world renown Jewish mega-bankers Rothschild, Rockefeller and the notorious anti-greeks Kissinger, Brezinsky and Soros.

What else? The usual stuff: obviously Greece’s independence is targetted, world goverment, the Zionist Occupied Goverment (ZOG) etc etc

Espresso newspaper, the Metropolis of Piraeus and live in YouTube

5. The Jews are pushing in favor of gay rights because obviously their target is the Greek Family (TM) and our menly men, (Orthodoxos Typos newspaper headlines to your right).

It’s worth the time for someone to actually read his statements so one can see how the words “Zionism” and “Judaism” are used alternatively one with the other or simultaneously– eg. he speaks of the Zionist Monster with sharp claws in Gaza but later on goes to attack the local Jewish community for complotting to bring a New Epoch together with the Masons, (alias for Satanists), differentiating himself from other bishops who are content with spreading an unspecific hatred against the religion of their Lord. Also I found interesting how he used the same expressions, (jewzionist), as the Holocaust-denier K.Plevris. Kudos to the Greek Church

Metropolite of Piraeus Serafim/Eurokinissi via Σαραντάκος

for letting these antisemitic outbursts go without the slightest comment – it is fair to say that she remains a negative protagonist in a scene of rising antisemitism as we saw in the antisemitic orgy of December and January this year; it makes the Catholic Church with her share of antisemitic bishops sound quite normal. I remind everyone that he accused of complotting against Greece not only Jews everywhere but specifically also the Greek Jewish Community, greek citizens – I am extremely sorry to see that the Greek Church finds that antisemitism coherent with her spiritual message and it’s institutional role.

I limited myself only to his most recent statements. If not one could say much more, eg for presiding a ceremony conducted by the unofficial think-tank of the anti-Semitic parliament party of LAOS and promoted by the neo-nazi newspaper Stochos. I’ll only remind  you that since only Orthodox priests are receiving a salary by the State, it is also my taxes go into his paycheck.

PS. It would be shameful to believe that Mr.Serafim is alone in his thoughts – top example of paranoia:
His Venerable Metropolite of Ierissos, Mt.Athos and Ardameri mr.Nikodimos said: This documents, (ie.the gospel of Judas), is known to the theologists as pseudographs. I think it is a Zionist Conspiracy to scandalize us.

The theme of Jewish Conspiracy is fairly beloved in the Greek Church: Elawyer: Jews are not welcome as experts known high member of the Church says. (The accused, Metropolite of Attica, finally got convicted for embezzlement by a regular court).

Ελληνικά (english translation follows)

Οπως είπαμε φέτος είναι η χρονιά της Θεσσαλονίκης σε τούτο εδώ το ταπεινό ιστολόγιο οπότε ευκαιρία να ασχοληθούμε με λιγότερο γνωστές πτυχές της πόλης με μια εβραϊκή ματιά. Ευκαιρία για αυτήν την ανάρτηση υπήρξε το άρθρο του Γιάννη Ράγκου για την δολοφονία στην πόλη του Γεωργίου του Α’ που μπορείτε να βρείτε εδώ. Εν συντομία μπορούμε να περιγράψουμε το περιστατικό ως:

Στη συμβολή με την οδό Βασιλίσσης Όλγας, τον περίμενε από ώρα ο Σερραίος Αλέξανδρος Σχινάς. Γύρω στις 3, είδε τον Γεώργιο και τον υπασπιστή του να περνούν, τους πλησίασε και από μικρή απόσταση πυροβόλησε τον βασιλιά μία φορά, προκαλώντας, ωστόσο, καίριο τραύμα. Αμέσως μετά, επιχείρησε να πυροβολήσει και τον Φραγκούδη, αλλά αυτός πρόλαβε να τον αφοπλίσει και να τον παραδώσει σε δύο Κρητικούς χωροφύλακες, που είχαν προστρέξει στο σημείο της δολοφονίας.

Ο δολοφόνος αργότερα “αυτοκτονήθηκε” με μια θεαματική βουτιά από τον όροφο του κρατητηρίου και ενώ δεν υπάρχει αμφιβολία για την ταυτότητα του δολοφόνου, ακόμα και σήμερα δεν έχει υπάρξει συμφωνία για τα κίνητρα του. Για περισσότερα σας παραπέμπω στην όντως ενδελεχή δημοσίευση εδώ, εδώ και εδώ.

Μεταξύ των άλλων δημοσιεύει και την ακόλουθη γραφική αναπαράσταση των γεγονότων η οποία είναι αξιοπρόσεκτη:

Η αναπαράσταση έχει ορισμένα ενδιαφέροντα στοιχεία. Ο Λευκός Πύργος είναι λανθασμένος γιατί το περιτείχισμα ήδη κατεδαφιστεί το 1911 όπως μάθαμε εδώ, θεωρείται αναμενόμενο να μπει στην εικόνα ένας μιναρές αφού ακόμα δεν είχαν κατεδαφιστεί από το ελληνικό κράτος, οι κρητικοί χωροφύλακες είναι παρόντες και ο βασιλιάς πέφτει στα χέρια ενός καφετζή ή παντοπώλη. Συνήθως οι κομπάρσοι σε αυτές τις σκηνές είναι άγνωστοι αλλά στην συγκεκριμένη περίπτωση γνωρίζουμε το όνομα του κυρίου με την άσπρη ποδιά που ήταν Ααρών Αμίρ. Αλλά γιατί να μην αφήσω τον γιο του διάσημου αρχιτέκτονα της Θεσσαλονίκης Πιέρρο Αριγκόνι, Μάσσιμο να τα διηγηθεί όπως διαβάζουμε στο “Χρονικό της Θεσσαλονίκης” του Κώστα Τομανά:

” Το απόγευμα της δολοφονίας βρισκόμουν μέσα στο τραμ, που ήταν σταματημένο στην στάση της Αγίας Τριάδας. Είδα τον βασιλιά να περπατάει στο πεζοδρόμιο μαζί με τον υπασπιστή του και και σε κάποια στιγμή να το πλησιάζει ένας από πίσω και να τον πυροβολεί. Είδα ακόμα τους δυο βρακοφόρους χωροφύλακες, που τον ακολουθούσαν εξ’ αποστάσεως, να πιάνουν τον φονιά που προσπάθησε να ξεφύγει προς την θάλασσα. Είδα και τον μπακάλη της γειτονιάς μας Ααρών Αμίρ να παίρνει αγκαλιά τον πληγωμένο βασιλιά και να τον βάζει σε μια άμαξα, που ξεκίνησε αμέσως και, διασχίζοντας την ανηφορική οδό Αγίας Τριάδας διευθύνθηκε προς το Παπάφη που ήταν τότε νοσοκομείο. Οπως μάθαμε, σε λίγο ξεψύχησε χωρίς να πει ούτε λέξη. “

Ο Κώστας Τομανάς συμπληρώνει: Η είδηση της δολοφονίας έπεσε σαν βόμβα στην πόλη. Οι στρατιώτες ακούγοντας φήμες οτι ο δολοφόνος είναι εβραίος όρμηξαν στις εβραϊκές γειτονιές “προβαίνοντας εις πλείστας οσας απαράδεκτους ενέργειες” όπως έγραψαν τότε αόριστα οι εφημερίδες. Η τάξη αποκαταστάθηκε όταν οι Αρχές ανακοίνωσαν οτι ο δολοφόνος ήταν έλληνας.

Βασικά θα προτιμούσα να μην προσέθετα το κομμάτι με τις αντι-εβραϊκές ταραχές γιατί απλά δεν είναι το θέμα της ανάρτησης. Απλώς θέλω την επόμενη φορά που οι θεσσαλονικείς αναγνώστες περάσουν από το μνημείο προς τιμή του Γεωργίου Α΄ να σκεφτούν το πως η ιστορία αυτής της πόλης δεν είναι το άθροισμα των κοινοτήτων αλλά μια στην οποία ο εβραίος zarzavachi (οπωροπώλης) Ααρών Αμίρ λερώθηκε με το αίμα του ελληνορθόδοξου μονάρχη δανικής καταγωγής καθώς τον είχε στην αγκαλιά του. Και η επιμονή να δημιουργούν μια φανταστική ταυτότητα αγνοώντας την εβραϊκή παρουσία της πόλης η οποία δεν είναι μια απλή μικρή συνιστώσα αλλά η ίδια η ιστορία της πόλης, οδηγεί απλά στην ίδια άγνοια της Ιστορίας για την οποία κατηγορούν τους βόρειους γείτονες τους.

Η στήλη δείχνει το ακριβές σημείο στο οποίο ο Γεώργιος πυροβολήθηκε και έπεσε στα χέρια του Ααρών Αμίρ. Πιο πίσω το σύγχρονο πάρκο στην Βασ.Ολγας στην Θεσσαλονίκη με την προτομή του.

English

As we have already said, this is going to be the Salonica Year in this humble blog so here is the chance to occupy ourselves with less known aspects of the city. This post was inspired by the post of Yiannis Ragkos on the murder of King George I’ in the city of Salonica in 1913.

Copying from Wikipedia we learn:

Just as he did in Athens, the King went about Salonika without any meaningful protection force. While out on an afternoon walk near the White Tower of Thessaloniki on 18 March 1913, he was shot at close range in the back by Alexandros Schinas, who was “said to belong to a Socialist organisation” and “declared when arrested that he had killed the King because he refused to give him money”. The Greek government denied any political motive for the assassination, saying that Schinas was an alcoholic vagrant. Schinas was tortured in prison and six weeks later fell to his death from a police station window.

For those fluent in greek I would suggest reading the proficient posts of Y.Rangos here, here and here. He also includes a popular representation of the fact which is quite interesting by itself:

The White Tower is wrongly depicted still being surrounded by the fortified wall which was torn down in 1911 as we saw here. It is considered normal to insert a minaret since they weren’t yet demolished yet by the Greek State, the cretan policemen are present and the King fells into the arms of a coffeehouse owner or a grocer. Usually the rest of the “extras” remain anonymous but on this case we know the name of the grocer with the white apron which was Aaron Amir. But why not let the son of the famous architect of Salonica Pierro Arigoni, Massimo to give his eyewitness account as we read it in the “Χρονικό της Θεσσαλονίκης” by Kostas Tomanas.

The evening that the murder took place I was inside the tram which had made its stop at Agias Triadas station. I saw the King walking together with his adjutant  and at some point a man approaches him from behind and shoots him. I saw the two vrakoforous policemen, who followed him from a distance, to catch the killer who tried to make a dash towards the sea. I also saw the grocer of my neighbourhood Aaron Amir to take into his arms the wounded king and put him into a carriage which set off immediately and taking the uphill road of Agia Triada headed for Papafio which served as a hospital at that time. As we learned he soon died without saying a word.

Kostas Tomanas adds: The news of the assassination fell as a bomb to the city. The soldiers hearing rumors that the assassin was a Jew rushed to the Jewish neighbourhoods “performing many as well as unacceptable acts” as the papers reported rather vaguely. The order was restored when the Authorities announced that the killer was Greek.

I must admit I would have rather not added the piece on the anti-Jewish riots because frankly this is not the point in this post. I just want the next time the salonican readers pass before the monument in honour of King George to think that the history of this city is not the sum of the stories of the individual communities but one where the jewish zarzavachi (grocer) Aaron Amir was stained by the blood of a greek-orthodox monarch of danish descent while holding him in his arms. And their insistence on creating an imaginary identity ignoring the Jewish presence which is not simply a small component but the history of Salonica, leads simply to the same ignorance that they accuse their northern neighbors of.

The pillar shows the exact spot where George was shot and fell to the arms of Aaron Amir. Behind is a contemporary park with his bust in Vas.Olgas str in Salonica.

Posted in thessaloniki ]]> http://abravanel.wordpress.com/2009/11/09/assassination_king_george/feed/ 13 abravanel georgios03 King_George georgios03 King_George (Large) http://abravanel.wordpress.com/2009/10/28/jews_15_regiment_ww2/ http://abravanel.wordpress.com/2009/10/28/jews_15_regiment_ww2/#comments Wed, 28 Oct 2009 19:25:25 +0000 Abravanel http://abravanel.wordpress.com/?p=1098 ]]>

Ελληνικά (english translation follows)

H όλη ανάρτηση ξεκίνησε ως περιέργεια – ο Δήμος Καλπακίου προσπαθούσε να βρει περισσότερες λεπτομέρειες για τους νεκρούς στο πεδίο της μάχης του νομού του και 6 από τα 30 ονόματα ανήκαν σε εβραίους – ένα από τα σχόλια στην περυσινή ανάρτηση για την μαζική ελληνοεβραϊκή συμμετοχή σε αυτό που στο σχολείο μαθαίναμε ως Επος του ‘40 εκτιμούσε οτι είχα παραθέσει ονόματα στρατιωτών από την βιβλιογραφία, οπότε θεώρησα καλή ευκαιρία να δώσω μια ιστορία πίσω από αυτά τα ονόματα.

Το μνημείο για τους πεσόντες στο Εβραικό Νεκροταφείο

Ο Αλέκος Ράπτης με ένα εξαιρετικό άρθρο του στον Ηπειρωτικό Αγώνα στις 28 Οκτωβρίου 2005 φρόντισε να επαληθεύσει και να  διηγηθεί τις ιστορίες αυτών των 6 πεσόντων οι οποίοι ήταν οι εβραϊκές απώλειες του 15ου Σύνταγμα Πεζικού με έδρα τα Ιωάννινα και το οποίο πολέμησε στα Σουδενά, στη Γράμπαλα, στο Καλπάκι, στους Νεγράφες, στο Χάνι Δελβινακίου, στους Ποντικάτες και την Κακαβιά – μάλιστα η 7η μεραρχία του έδωσε μερικές από τις σκληρότερες μάχες του πολέμου στις πρώτες 40 ημέρες των μαχών.  Το παρόν αποτελεί ουσιαστικά την αναδημοσίευση της δουλειάς του εξαιρετικού, επαναλαμβάνω, Α.Ράπτη ο οποίος έχει κάνει πολλά για την ιστορία των Ιωαννίνων και στον οποίον απευθύνω τις ευχαριστίες μου, μαζί με την βαθύτατη εκτίμηση μου για την δουλειά της νεοϋορκέζικης κοινότητας με την Μ.Οικονομόπουλος.

Όλοι είχαν γεννηθεί στα Ιωάννινα και τα ονόματα τους και ο τόπος που σκοτώθηκαν ήταν, (σε παρένθεση η ηλικία):

1. Σέμος Αττάς (31) – λόφο 1216 (Προγκονάτη), 23 χλμ βορειοδυτικά του Αργυρόκαστρου στις 11 Ιανουαρίου 1941
2. Νταβιντζόν Νεγρίν (28) – κοιλάδα Νέβιτσας, 12 χλμ νοτιοδυτικά από το Τεπελένι στις 14 Φεβρουαρίου 1941
3. Γεουδά Πιτσιρίλος (25) -  κοιλάδα Νέβιτσας, 12 χλμ νοτιοδυτικά από το Τεπελένι στις 14 Φεβρουαρίου 1941
4. Μωυσής Σαμπός (24) – πέρασμα Ποντικάτες Κακαβιάς, 10 χλμ από το Δελβινάκι στις 26 Νοεμβρίου 1940
5. Ουριέλ Νεγρίν (21) – δεκανέας αγνοούμενος κατά την μάχη στη Βισάνη, 6 χλμ βορειοανατολικά από το Δελβινάκι στις 19 Νοεμβρίου 1940
6. Ραφαήλ Χαχάμ (26) – λόφος Γράμπαλας, 15 χλμ νοτιοδυτικά της Κόνιτσας στις 5 Νοεμβρίου 1940

Ο Γιτζάκ Φιλοσώφ στο κέντρο με το μουστάκι κατά την διάρκεια εκπαίδευσης ως αξιωματικός. Μετά τον πόλεμο φυλακίσθηκε λόγω της συμμετοχής του στον ΕΛΑΣ μετά την κατάρρευση του μετώπου

Αντιγράφω εδώ το εκπληκτικό έργο της γιαννιώτικης εβραϊκής κοινότητας στην Νέα Υόρκη, (η Kehila Kedosha Yannena), με εκπρόσωπο την Μάρσια Οικονομόπουλος που μας επιτρέπει να μάθουμε λίγα περισσότερα για αυτούς. Θα αναφερθώ σε δυο περιπτώσεις: η πρώτη αφορά τον πρώτο αλφαβητικά στην λίστα, τον Σέμο Αττάς γιό του Ηλία και που είχε γεννηθεί στα Γιάννενα το 1910. Ο Σέμος Αττάς πέθανε στον λόφο 1216 (Προγκονάτη) που βρίσκεται 23 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του Αργυρόκαστρου στις 11 Ιανουαρίου του 1941. Ο πατέρας, η μητέρα του, οι αδερφοί του, οι δύο παντρεμένες αδερφές του θα δολοφονούνταν στο Άουσβιτς. Ολων οι οικογένειες θα δολοφονηθούν στο Αουσβιτς χωρίς επιζώντες – μόνη εξαίρεση  ο αδερφός του Ραφαήλ Χαχάμ, Αντζελος. Αυτός θα επιβίωνε και θα γυρνούσε από τα στρατόπεδα, ενώ ο 61χρονος πατέρας του  Αντζελος, η μητέρα του Ραχήλ, η γυναίκα του και η 11χρονη κόρη του θα χάνονταν μετά την απώλεια του μικρού αδερφού  στο μέτωπο. Χάρη στην κοινότητα της Νέας Υόρκης υπάρχουν λεπτομερείς πληροφορίες και για τους υπόλοιπους – στην αγγλική μετάφραση πιο κάτω υπάρχουν όλες όλες οι πληροφορίες.

Η δεύτερη περίπτωση δεν αφορά έναν από τους πεσόντες αλλά τον συνονόματο τού Ιακώβ Πολίτη Αττάς ο οποίος είχε ακρωτηριασθεί κατά την διάρκεια των μαχών. Και αυτός, μαζί με την χήρα μητέρα του και την υπόλοιπη οικογένεια, συλλαμβάνονται στις 25 Μαρτίου του 1944 και στέλνονται στο Άουσβιτς χωρίς κανένα να καταφέρουν να επιζήσουν. Κανείς τους.

Η Εβραϊκή Ταξιαρχία του Βρετανικού Στρατού στην Ελλάδα (προσέξτε την δίγλωσση επιγραφή)

Τους τάφους αυτών των οικογενειών , που μόνο εσείς και εγώ έχουμε μείνει να θυμόμαστε το όνομα τους αφού εξαφανίστηκαν ολοκληρωτικά, βανδάλισαν 5 φορές μέσα στο 2009 “άγνωστοι”. Αυτοί οι 6 Εβραίοι του 15ου Συντάγματος, που σκοτώθηκαν υπερασπιζόμενοι την πατρίδα τους, ανήκαν στους 12.898 εβραίους, μεταξύ των οποίων και οι άρρενες και των δυο κλάδων της δικής μου οικογένειας, που συμμετείχαν στις Ένοπλες Δυνάμεις με 513 νεκρούς και 3.743 τραυματίες – ελάχιστοι από αυτούς κατάφεραν να επιζήσουν του Ολοκαυτώματος που ήδη είχε ξεκινήσει στην υπόλοιπη κατεχόμενη Ευρώπη. Μαζί με αυτούς εβραίοι πολλών άλλων εθνικοτήτων όπως ο αρχηγός των βρετανών καταδρομέων και σεφαραδίτης Edmund Myers που οργάνωσαν την ανατίναξη της Γέφυρας του Γοργοποτάμου μαζί με την Αντίσταση ή τα μέλη της Εβραϊκής Ταξιαρχίας στην φωτογραφία δεξιά που συχνά χρησιμοποίησαν ελληνοεβραίους που είχαν πρόσφατα μεταναστεύσει από την Ελλάδα στην Παλαιστίνη. Ιστορίες που έρχονται να προστεθούν στην περυσινή ανάρτηση για τα Συντάγματα Κοέν, την ελληνοεβραϊκή συμμετοχή στον πόλεμο του 1940, την οποία συμβουλεύω θερμά να ξαναδιαβάσετε.

English

This article began out of curiosity – the Municipality of Kalpaki sought more information on fallen soldiers of the area during the italian invasion of Greece of 1940 and 6 out of the 30 names were Jewish. In last years blog post on the massive Jewish participation in the Greek Armed Forces during WW2 one commenter remarked that the few names I had listed, from the bibliography, were something he appreciated so I decided to try and give a name behind them.

The War Memorial for the fallen soldiers in the Jewish Cemetery

Since Alekos Raptis already did this work, in his excellent article on the newspaper Ipirotikos Agonas on October, 28th 2005, I’m going to republish his article augmented with information by Marcia Ikonomopoulos of the Yiannote Jewish Community of New York, (named Kehila Kedosha Yannena). My thanks go both to A.Raptis for doing so much for the history of Yannena but also to M.Ikonomopoulos for keeping the flame alive – their work is deeply appreciated.

The Participation of Yanniote Jews in the War

Alekos Raptis, The Epirote Struggle: October 28, 2005
Translated by Marcia Haddad Ikonomopoulos

Research on the events relating to the Greek-Italian War of 1940-1941 [Greece’s  into World War II: translator’s note] has been extensive and has revealed many meaningful and shocking things of which we could speak. There are still many aspects of this conflict that need investigation. One of these that would deserve our attention is the participation of Greek Jews who served their country in the Greek Army. The sacrifice and the blood shed by the Jewish community for their country were heavy. We are all aware of the hero of the conflict on the Albanian Front, Colonel Mordechai Frizis, who was killed in an air attack at Premeti on December 4, 1940.

Yitzak Philosof with the moustache in the middle training for an officer. During the Occupation he joined the Resistance.

At the time of World War II, the population of the Jewish Community of Ioannina was about 2,000. They also suffered losses during the Greek-Italian conflict: 6 Yanniote Jews died in battle and one, who had suffered severe injuries leading to amputation, was among those deported on March 25, 1944. To locate their names and other facts regarding their identity, we have engaged in an intense and exhausting research through the few books on this topic. A major source of information was the picture-filled book put out by the Greek Ministry of War, “Battles and Dead of the Greek Military in the Second World war 1940-1945.” There was also the list of names of those who fought on the Albanian front, the injured and those who died, both officers and soldiers, including the reason of their injury and death. These names were cross-referenced in lists provided by the Greek Military and the Director of the Historical Section of the Military. Parallel sources regarding Yanniote Jews were found in Siobotis book “The Romaniote Jews of Ioannina,” which mentioned the interesting testimony of Salvator Bakolas on this subject, along with the book published by the Yanniote Jewish Community in New York, “In Memory of the Jewish Community of Ioannina.”

From the information available up to now, we are about to ascertain that the six dead [Jews] were enlisted in the 15th Infantry Regiment led by Major General Charalambou Katsimitrou, headquartered in Ioannina and responsible for all of Epirus.
The Commandant of the 15th Infantry Regiment was Colonel Vassilis Rigas, assisted by Lieutenant Colonel Kiriazis Yiorgos. There were three infantry battalions in the regiment. All of those who were members of the regiment were enlistees from the same area, a factor that led to friendly relationships between them. In 1935, the term of enlistment was 21 months. From 1938, the first draft was begun and a reservist force was established. By 1939, the reserves included 5 classes of armed reservists. For 19 months preceding the threatened Italian invasion, and up to the 27th of October when the final invasion would be attempted, the Albanian border was guarded in anticipation of an invasion. Regarding the 15th Infantry Regiment, the extent of their involvement is verified by the list of those who fought as part of the 7th Division of the 15th Infantry Regiment. Included in this list are the 6 Yanniote Jews who were among those who put up a harsh resistance to the Italian invasion on the second day of the engagement, and who took part in the continued stubborn resistance throughout the Epirote war theater [Soudena, Grabala, Kalpaki, Negrades, Xani Delvinakiou, Pondikates Kakavia] from October 29th through the end of November. Some of the harshest engagements of this battle were fought by the 7th Division of the 15th Infantry Regiment, which took place during the first 40 days of the war.

Honoring the heroic dead of the Greek-Italian War [1940-1941], let us at least mention the names of those 6 Yanniote Jews who died in battle, breathing their last breaths in defense of their country.

ATTAS, Semos [Shemos] son of Ilias [also called Shemos Bochor Attas; Shemos ben Ilias Attas]
Place of birth: Ioannina
Year of birth: 1910
Unit: 15th Infantry Regiment
Rank: Private
Place where he was killed: hill #1216 [Progkonati] found 23 kilometers northwest of Argyrokastro
Date of death: January 11, 1941
Age at time of death: 31

NEGRIN, Davijon son of Samuel [also called Davijon Samuel Negrin; Davijon ben Samuel Negrin]
Place of birth: Ioannina
Year of birth: 1913
Unit: 15th Infantry Regiment
Rank: Private
Place where he was killed: at the neck of Nivitsas, plateau of Kourvelesiou, 12 kilometers southwest of Tepeleniou
Date of death: February 14, 1941
Age at time of death: 28

PITSIRILOS, Iousas son of David [also called Jeuda ben David Pitsirilos]
Place of birth: Ioannina
Year of birth: 1916
Unit: 15th Infantry Regiment
Rank: Private
Place where he was killed: at the neck of Nivitsas, plateau of Kourvelesiou, 12 kilometers southwest of Tepeleniou
Date of death: February 4, 1941
Age at time of death: 25

SABOS, Moises son of Avraam [also called Moises ben Avraam Shemos]
Place of birth: Ioannina
Year of birth: 1916
Unit: 15th Infantry Regiment
Rank: Private
Place where he was killed: Pondikates at the crossing of Kakavias, 10 kilometers from Delvinakiou
Date of death: November 26, 1940
Age at time of death: 24

NEGRIN, Oriel son of Solomon [also called Oriel Solomon Negrin or Oriel ben
Solomon Negrin]
Place of birth: Ioannina
Year of birth: 1919
Unit: 15th Infantry Regiment
Rank: Corporal
Reported missing in action at Vissani Pogoniou 6 kilometers northeast of Delvinakiou on November 19, 1940
Age: 21

HAHAM, Raphael son of Angelos [Andzelos] or Joseph ben Andelos Raphael
Place of birth: Ioannina
Year of birth: 1917
Unit: 15th Infantry Regiment
Rank: Private
Place where he was killed: on the hill of Grambalas 15 kilometers southwest of Konitsas
Date of death: November 5, 1940
Age at time of death: 26

We should also mention Nissim ben Iakov Attas [Politis], 28 years old, a private who was severely wounded in the Greek-Italian War. In spite of the fact that he was an amputee due to injuries incurred in battle, he was also arrested by the Germans, along with other Jews from Ioannina on that fateful day, March 25, 1944, and sent to Auschwitz-Birkenau from where he never returned.
We are grateful to Alekos Raptis and the “Epirote Struggle” of Ioannina for this article and their continued sensitive coverage of the fate of the Yanniote Jews during the Occupation of Ioannina and the Holocaust. We would like to add the following information, cross-referenced from our research on the demise of the Jewish Community of Ioannina and printed in our memorial book, “In Memory of the Jewish Community of Ioannina.”

Shemos Attas [age 31] was the middle son in a family of merchants taking care of aging parents. His parents, brothers and two married sisters and their families would all perish in the concentration camps.
Davijon ben Samuel Negrin [age 28] was one of nine children of Samuel and Mazalto Negrin. Mazalto was widowed at the time of the Occupation. She and her family [seven surviving children and seven young grandchildren] would all perish in the camps. The family were merchants involved in textiles.
Jeuda ben David Pitsirilos [25] was one of five siblings. His brothers and father were butchers. All would perish in the concentration camps.
Moisis ben Avraam Shemos [24], although born in Ioannina, was from a family with strong ties to Arta.
Oriel Solomon Negrin [21] was the oldest son of Solomon and Rozina Negrin. His father and uncles were established merchants in the city. All would perish in the Holocaust.
Joseph ben Andelos Raphael’s father sold vegetables. Andzelos Raphael was 61 when he and his wife Rachil were led to the gas chambers with their daughterin- law and 11 year old grandchild. They had survived the death of their second son Joseph [age 26] on the Albanian Front. Their oldest son Andzelos [Angelos], a professor, would return from the camps.
As mentioned by Alekos Raptis in his sensitive article, Nissim ben Iakov Attas [Politis] [age 28] represented one of the most senseless losses, and in many ways exemplifies the barbarity of the Germans. An amputee due to injuries incurred in battle, cared for by his widowed mother, a member of a poor family who subsisted on selling of yarn and thread, he was dragged off in the early morning hours of March 25, 1944 and sent to the gas chambers of Auschwitz- Birkenau.

Marcia Haddad Ikonomopoulos
Museum Director, Kehila Kedosha Janina

Jewish Brigade of the British Army in Greece, check the bilingual inscription

The graves of these families were vandalized 5 times by “unknown perpetrators”. These 6 fallen Jewish Greek Soldiers, who died defending their country, belong to the 12.898 Jewish soldiers, among them the male members of both branches of my family, who fought in the Greek Armed Forces during the invasion of Greece by Italy and then by Germany. Their casualties amounted to 513 dead and 3.743 injured; only a handful managed to survive the Shoah that had already began taking place in the rest of Occupied Europe. Alongside many Jews of different nationalities like sephardic Jew Edmund Myers who lead the British special forces to organize together with the Resistance the destruction of Gorgopotamos Bridge or the Jewish Brigade of the British Army which often employed Jews who had recently immigrated from Greece to Palestine, (photo to your left).

Stories which come to add to the post of last year on the Cohen Regiments, the Jewish participation in WW2 which I warmly advise you to re-read.

Σήμερα είναι 26 Οκτωβρίου, εορτή του Αγίου Δημητρίου αλλά και ολόκληρης της Θεσσαλονίκης. Επ’ευκαιρία της γιορτής της πόλης δημοσιεύω το άρθρο, έργο δικό μου αλλά και ενός καλού φίλου του mayor rishon, για τον Λευκό Πύργο, σύμβολο της πόλης αλλά και της άγνοιας των σύγχρονων Θεσσαλονικέων για την ιστορία της πόλης.

Θεώρησα σωστό, μιας και το παρόν είναι μονοθεματικό ιστολόγιο αλλά και για να υπενθυμίσω οτι φέτος είναι η χρονιά της Θεσσαλονίκης, να δημοσιευτεί πρώτα στην ιστολογική “πύλη” του thess.gr χάρη στην ευγενική βοήθεια του argos τον οποίο ευχαριστώ θερμά. Τα σχόλια εδώ θα είναι κλειστά και σας παρακαλώ να πεταχτείτε στο thess.gr εδώ για να μάθετε την πλήρη ιστορία του Λευκού Πύργου και να συμμετάσχετε σε μια συζήτηση για το αν όντως ο Λευκός Πύργος αποτελεί σύμβολο της πόλης αλλά και της εγγενούς παθογένειας της, (αυτό συμπεριλαμβάνει και εσάς που το διαβάζετε μέσω rss feed ή email).

–

Today is October the 26th, St.Demetrius is honoured today and together with him the city of Salonica that has adopted him as her patron saint. On this occasion I publish the article, my work as well as of the dear friend mayor rishon, for the White Tower, symbol of the city but also of the ignorance of the contemporary inhabitants of the city over the city history.

I deemed appropriate, since this is a monothematic blog but also as a remainder that this shall be the year of Thessaloniki in this blog, to publish it first in blog portal of Salonica thess.gr thanks to the gentle help of argos that I thank warmly. The comments here shall remain closed and I urge you all to visit thess.gr here to learn the complete history of the White Tower and participate in the discussion on whether the White Tower is indeed the symbol of the city and of its innate pathology, (this includes you guys reading this through rss feeds or email).

Για Ελληνικά ακολουθήστε αυτό τον σύνδεσμο - for English here.

English (ελληνική μετάφραση ακολουθεί)

The books by Elias Petropoulos may not be academic papers but certainly do constitute an extremely interesting source of indiscretions that do not appear in the official History books.

So in his book “Name giving of Streets and Squares” I read with surprise:

In front of the White Tower one can see the Square of the White Tower and its small gardens. These names are unofficial and established by the people. The name “White Tower” is a translation from judeospanish.

Further research in the, otherwise well executed, site of the monument of the White Tower which today serves as the landmark of Salonica and Museum of History of the City of Thessaloniki didn’t yield any results while the origins of the tower remain obscure. As a tribute to some friends from Salonica here’s what I could muster over the origins of the Lefkos Pirgos, (aka Torre Blanca, aka Beyaz Kule). I should make clear that I don’t intend to occupy with the history of the gardens which constitute a history of their own.

The location

Salonica is often topographically defined by its many torrents. One of those began from the quarry in Agios Pavlos, east of which we can find the contemporary Evangelistria’s cemetery and flowed parallel to the Ethnikis Amynis St. ending through the alluvions in the creation of a small foreland. It is speculated that over this piece of land a small byzantine tower stood as early as 1185 although there is some controversy if the venetian fort stood at the site of the Tower or more west, where the modern Vassiliko Theatre stands. Others believe that it is not the Evangelistrias torrent that is responsible for the foreland but the torrent passing east of the jewish cemetery and it’s two branches, the Goz Dere (Pit of the Eye) and Kirishane (Cordmaker). Still, there is a general agreement on alluvional nature of the foreland and its two bays, which presented itself as the natural candidate for the construction of the Tower. In any case this function was preserved in latter years with the man made peer when the alluvions changed its original aspect.

The construction of the Tower

A century after the conquest of the city by the ottoman turks a series of new fortifications were built and part of them was the Tower. Our main source for the date of creation was an inscription on the lintel of the main entrance which was first recorded by Evliya Chelebi and later photographed by the german Struk, (today the inscription does not exist – according to some Sultan Hamid is to blame, according to others the greek administration in 1937).

According to the translator there are some small differences in the style but they all concur in the content and date. The sign in arabic script reads:

Built upon order of the lion of the brave Suleiman,

became the lion of all fortresses

with it’s lionfaced draconian firearms around it,

it is fit that this fortress be named lion of the forts

Year 942 of the Hegira of the Prophet

In other words it was built in by Suleiman the Lawgiver (or Great) in the year 942 of the Hegira, ie 1535 CE or 1536 CE. Another date that is mentioned is 974 of the Hegira, ie 1566 CE. It should be noted that tree dating of the wooden support features have led to the conclusion that they are oaks of the Pindos mountains cut around the 15th century.

Some speculate that Sinan, the trusted architect of Suleiman, is responsible for building the landmark of Salonica but probably this is not true since we lack of any specific testimonies, while in general hundreds of works are attributed to Sinan. The rumor that it could be work of venetians is refuted definitely by another inscription in the interior which states of a major reconstruction, (through compulsory popular labor), in 1619 and later testimonies report that as the construction date. In any case the stonework of the Tower is consistent with other ottoman monuments that we have more detailed information.

Its shape

Initially the Tower was built without its famed surrounding wall. Instead it had a conical roof of lead and between the embrasures came to view the cannons that controlled the Gulf and fired rounds “[weighing] 4o okades to 8 miles of distance”. The inscription on the lintel is possible to have been referring to the arsenal with the cannons which were its main mission.

The tower himself is cylindrical with a height of 33.90 mt and 22,70 mt in diametre. It has a ground floor and 6 storeys which communicate with an internal cochlear staircase with a lenghth of 120 mt. parallel to the wall creating an internal core of 8,50mt of diametre. So in each floor a central circular room is formed with adjacent squared rooms in communication retrieved from the thick exterior walls. The last floor has only a main room which leads outside to a  terrace which offers an exquisite view of the surrounding city and sea. (source)

We do not know exactly when the surrounding wall was built but we know of its shape. It was octagonal , of low height of about  5mt with 3 turrets in three of its angles, also equipped with cannons. It is interesting to know that it was directed towards the city, while the Tower depended on its own bulk for defense towards the exterior. There was also a two-storey turret and other buildings whose use will be examined later. Its entrance was to the north, the same line of entrance as the entrance of the Tower and was called Gate of Divan Hane, (according to some sources the commander of the Yenissars was called Divan Efendi while others reserve this title for the commander of the Acropol, which is the Yedi Kule complex known as Kucuk Selanik,ie small Salonica. In my opinion this is indicative of the multipolar ottoman power and the antagonism between the yenissars and the Empire). The Tower was also equipped with secondary structures neccessary for its use as barracks like fireplaces and toilets inside the main building and warehouses, depots of water on the outside.

Its history through time

It’s initial name was, as expected, “Tower of the Lions” while later it was unofficially named as “Tower of Kalamaria” and “Tower of the Yenisars”, (Kalamaria was originally the area of Efklidis to the sea). Until 1826 it serves as a fort and the greater part of the Yenisar guard is stationed there – it is also used as a prison but only complementary to the needs of the Yenissars themselves. The Kalamaria fort (Kelemeriye Kal’asi) that Evliya Cheleby mentions also had the aforementioned two-storey turret which functioned as a mescid,ie a small mosque lacking a minaret. We are also aware of a minor retreat of the dervis called Mahmud Aga Zeviye, (the dervis is a branch of the Sunni Islam and their retreats were a kind of mystic monastery where sometimes even Christians were welcome), since the Yenisars enjoyed a special relationship with the Betaksish Order although this one is probably linked with the Kadiri Order.

It should be noted that the Yenisars had transformed from an elite military force to a semiautonomous and uncontrollable order which by the 18^th century had been transformed into an armed class of traders and soldiers that were involved into forms of mafia style protection independent of religion and simultaneously controlled the markets of food, leather and felt. Salonica was a major centre of the Yenissar Order with about 8.000 yenissars organized in three ortas.

Their insensate violence and greed towards the inhabitants independently of their religion and the creation of a parallel state was a constant thorn to every Sultan’s side – it should be noted that all religious communities stress that they were the preferred targets of the Yenissars. Revelatory is the fact that most of the information we have over the conditions of the prisons, are thanks to the philo-greek judge Hairulah who was imprisoned himself for the efforts to stop the Yenissar massacres in 1821, after the outbreak of a revolt in Chalkidiki.

Finally in June 16^th, 1826 Mahmud the 2^nd orders their extermination and with Salonica being the epicenter the execution of the order is carried through throughout the empire. About 3.000 survive and are arrested by the ottoman army after fierce battles and transported to the Tower and where they are executed en masse. It is then that the Tower acquires its name “Kanli Kule” (Tower of Blood) – I repeat that the name is not connected with the executions perpetrated by the Yenissars as often cited since its name until then is either Kalamaria Tower, or Yenissar Tower. Its later use as a prison and execution spot of the ottoman state, which were notified to the city with a cannon shot, maintained the name. I also found many claims that it was used for political prisoners but no official source confirmed this information.

As time passed by the role of the Tower transformed from a part of the defenses against external threats, into a means of control of the city. The very existence of the surrounding wall only in the part facing the city is testimony to the extreme provisioning problems the city faced that caused popular uprisings as far as the 18^th century. As some historians claim the Tower of the Yenissars served as a counterbalance the authority of the legitimate ottoman administrator that was house in the Yedi Kule tower – something we saw with the conflict over the Divan Efendi title earlier.

The official names “Tower of Lions” and its unofficila as “Tower of Blood” were maintained until 1891 when a jewish prisoner, Natan Guidili, convicted after a love crime agrees to whitewash it with lime in exchange for a reduction of his term and his subsequent release. The reason for this decision was not known, public folklore attributes it to the will of the Sultan to show that something changed after the St.Stephan Treaty or with the end of the Tanzimat – we claim the right to be dubious of such excuses. More probably it is linked to the transfer of the prisons to Yedi Kule, (which remained until 1989!), the beginning of the demolition of the surrounding wall and an conscious effort to disconnect the Tower from its bloody past.

While there is a great variety of sources that inform us of the transformation of Kanli Kule into Beyaz Kule, ie White Tower, I did not find any other source that claimed that the adoption of Torre Blanca by the Jewish Community lead to it’s adoption by the muslim and orthodox minorities, as Petropoulos claims. Of course we know that the Greeks of the city knew ladino as to get by in the city and many areas were known by their jewish names until 1943 when the Municipality changed them profiting from the deportation of the Jews to Auschwitz. In any case talking with a local historian he also concurred that the adoption of officious Lefkos instead of Aspros “smells of official translation instead of a spontaneous popular name giving”. In any case this would not be the first time that happens in the Balkans or Salonica, The name Ayia Sophia was maintained by the Aya Sofia Cami’i Mosque that the orthodox church had been transformed into, but also from the homonymous jewish quarter. Or the Turkish baths in the spot now known as Louloudadika were known as Yahudi Hamam,ie Jewish bath because it was in the jewish quarter Kulhan.

The possible Jewish origin and the deep intrinsic irony led me to further research. The same opinion is held by the great salonican folklorist and writter Alberto Nar, which fostered a mutual dislike with Petropoulos, to be accused that one copied the other. I do not know if he based his opinion on the reading of Jewish newspapers of the era – a small research of mine of the sole greek newspaper highlighted the absence of the Kanli Kule and the dominance of Beyaz Kule. That the “White Tower” was not popular among the greek orthodox minority of the city is evident in the stories of the salonican Zorzeta Poselli, granddaughter of Vitalliano one of the most important architects of the city which gave us the Konak, seat of the former Ministry of General Comand of Macedonia.

Exiting the balcony of my home the first thing I see is the White Tower and I remember of all the things my family used to tell me about it. Beyaz Kule the Turks called it but in the houses among the families it was called Kannll Kule (from kan meaning blood, ie Bloody Tower)

Indicative of the confusion is the post card in the right: in greek it is called Tower of Blood and in parenthesis the common (?) name of White Tower, while in french its official name Tower of Lions is maintained and in parenthesis we have the White Tower. (The photo is older than the post card of course since it is dated after 1914 and the surrounding wall along with all the other buildings were already demolished).

In 1905 the eastern bay of the foreland is filled with rubble and together with the conclusion of the demolition of the surrounding wall the Square of Progress is formed in the area of Macedonian Studies Palace and also the Gardens of the, now, Torre Blanca. As the color photos of the Kahn collection testify, the Torre Blanca was whitewashed regularly, especially when the Sultan visited Salonica in 1911, (at that time both the mosque and the mescid are removed to make way for the Sultan’s procession). Altough the history of the Torre Blanca and the gardens exceed the scope of this article we should note that these became the epicenter of the political and mundane life of the city. From the 10000 protesters of the Federacion on occasion of the execution of the anarchist leader Ferrer in Spain in 1910 singing the Internationale, to the first parade of the greek army in 1912, to the gathering of the supporters of Ethniki Amyna in 1916, the downed zepellins of WW1, the freak show from Constantinople in 1921, its revival as a prison of turkish POW after the Smyrna landing in the Asia Minor campaign, the first gathering of the consumers union in 1922, the luxurious barber shop of the gardens, the feast of the Prosfigikos Phoenix in 1929 and its use by the sea scouts in 1934. Acquiring camouflage coloring during WW2 was another page in the book of various color changes of the Tower. In the photo to your left you can see a downed german plane exhibited to the curious crowd during WW1.

So accepting, perhaps unduely, that Elias Petropoulos and Alberto Nar might have known a bit better I must congratulate the modern christian inhabitants who in their vast majority may not have even a century of life in this city but are ready to accept as symbol of the city an ottoman monument whose contemporary name if not properly of Jewish origin is surely due to a jewish salonican.

ps. To be honest my congratulations are addressed towards the patricians of the city like the Prefect Psomiadis, the gentlemen of the Macedonian Studies Company et.c. For the rest I hope the irony of the last paragraph is clear – the City Counsel thinks that remembrance rights in Salonica are linked with the length of one history in the city in their vote about excluding the Shoah, forgetting that the Jewish Community has a history of more than 2000 years. Studying the history of the Torre Blanca, the personalization of Salonica throughout Greece which all Saloniceans identify with, may explain their rampage insecurity.

Sources for this, rather long and perhaps tiring essay, were the works by E.Hekimoglu, K.Tomanas, J.Nehama, E.Petropoulos, the Greek Archeological Service, the Museum of the White Tower and I thank petefri for all the bibliographical information. A big thanks to mayor rishon who worked in this article as much as I did. In the photo to your right a salonican survivor from the Auschwitz draws decades afterwards, in Israel, his recollections from the deportations: the tram, the Constantine statue, the Jewish cemetery behind the tram and the White Tower splitting symbolically and in reality the intra muros historical city from the new one spouting to the right.

VISIT THESS.GR FOR COMMENTS

Ελληνικά

Τα βιβλία του Ηλία Πετρόπουλου, αν και δεν αποτελούν  ακαδημαϊκά συγγράμματα , σίγουρα αποτελούν μια ενδιαφέρουσα πηγή αδιακρισιών που σπάνια περιλαμβάνονται  στην επίσημη ιστορία.

Έτσι στο η «Ονοματοθεσία Οδών και Πλατειών» διάβασα με έκπληξη για τον Λευκό Πύργο στην Θεσσαλονίκη:

«Μπρος στον Λευκό Πύργο βλέπεις την Πλατεία του Λευκού Πύργου και τα κηπάρια του Λευκού Πύργου. Οι ονομασίες αυτές είναι ανεπίσημες καθιερωμένες από τον λαό. Η ονομασία Λευκός Πύργος είναι μετάφραση από τα ισπανό-εβραϊκά. Διόλου δεν αποκλείω την περίπτωση όπου κάποιος φωστήρας θα προτείνει την ονομασία του οθομανικού οχυρού σε Άσπρο Πύργο»

Περαιτέρω έρευνες στον, κατά τ’αλλα εξαιρετικά σχεδιασμένο, ιστότοπο του Λευκού Πύργου δεν έδωσαν πληροφορίες, ενώ γενικότερα υπάρχει μια γενικότερη ασάφεια επί του θέματος. Ως φόρο τιμής προς ορισμένους σαλονικιούς φίλους αποφάσισα να δω τι μπορούσα να βρω για την προέλευση του Λευκού Πύργου, (ή αλλιώς γνωστού ως Τόρε Μπλάνκα ή Μπεγιάζ Κουλέ). Ξεκαθαρίζω ότι δεν θα ασχοληθώ με τους κήπους του Λευκού Πύργου παρά επιφανειακά, μιας και αποτελούν ξεχωριστή ιστορία από μόνοι τους.

Η τοποθεσία

Η Θεσσαλονίκη τοπογραφικά συχνά ορίζονταν από τους πολλούς χείμαρρους της. Ένας τέτοιος ξεκινούσε από ένα λατομείο στον Άγιο Παύλο ανατολικά του οποίου υπάρχει σήμερα το νεκροταφείο της Ευαγγελίστριας και συνεχίζοντας παράλληλα με την οδό Εθνικής Αμύνης κατέληγε, μέσω των προσχώσεων, στην δημιουργία ενός μικρού ακρωτηρίου. Πάνω σε αυτό το ακρωτήριο πιθανολογείται ότι υπήρχε κάποιος μικρός οχυρωματικός πύργος ήδη από το 1185, έργο βυζαντινών, αν και υπάρχουν αμφιβολίες για το αν ο πύργος του 1185 βρίσκονταν στο ακρωτήρι ή πιο δυτικά, περίπου στο ύψος του Βασιλικού Θεάτρου. Άλλοι πιστεύουν ότι δεν είναι ο χείμαρρος της Ευαγγελίστριας υπεύθυνος για το ακρωτήρι αλλά ο χείμαρρος που περνούσε ανατολικά από το εβραϊκό νεκροταφείο και διακλαδίζονταν στο Goz Dere (Λάκκο του Ματιού) και στο Kirishane (Χορδοποιειο). Υπάρχει όμως μια κοινή συμφωνία για την προσχωματική φύση του ακρωτηρίου και των δυο ορμίσκων που διέθετε, που αποτέλεσαν την φυσική τοποθεσία δημιουργίας του Πύργου. Αλλωστε αυτή η λειτουργία διατηρήθηκε και τους μετέπειτα αιώνες με την λειτουργία της τεχνητής αποβάθρας όταν οι προσχώσεις αλλοίωσαν τον φυσικό του χαρακτήρα.

Η ανοικοδόμηση του Πύργου

Περίπου ένα αιώνα μετά την κατάληψη της πόλης μια σειρά οχυρωματικών έργων δημιούργησαν νέα φρούρια στην πόλη και στα πλαίσια αυτής της δραστηριότητας είχαμε την δημιουργία του Πύργου. Κυριότερη πηγή για το έτος δημιουργίας είναι μια υπέρθυρη μαρμάρινη επιγραφή της εισόδου που πρώτος ανέφερε ο περιηγητής Εβλιγιά Τσελεμπή και μάλιστα υπάρχει μια φωτογραφία της από τον γερμανό Στρουκ, (η επιγραφή σήμερα δεν υπάρχει – κατά άλλους σβήστηκε από τον Σουλτάνο Χαμίντ, κατά άλλους από την ελληνική διοίκηση το 1937).

Ανάλογα με τον μεταφραστή υπάρχουν μικρές διαφορές – στην επιγραφή διαβάζαμε με αραβική γραφή:

Κτισθέν κατά διαταγήν του λέοντος των ανδρείων Σουλεϊμάν,

έγινε ο λέων όλων των φρουρίων

Με τα λεανταροπρόσωπα δρακόντεια πυροβόλα γύρω του,

αρμόζει να ονομαστεί το φρούριο αυτό λεοντάρι των οχυρών,

Ετος 942 της Εγίρας του Προφήτου

Με άλλα λόγια ο πύργος κτίσθηκε από τον Σουλεϊμάν τον Νομοθέτη (ή Μεγαλοπρεπή) το έτος 942 της Εγίρας, δηλαδή το 1535 μ.κ.ε. Μια άλλη χρονολογία που αναφέρεται είναι το 974 της Εγίρας, δηλαδή το 1566 μ.κ.ε. Πάντως αξίζει να σημειωθεί ότι έχει εκτιμηθεί, μέσω δενδροχρονολόγησης, ότι τα ξύλινα υποστηρίγματα είναι βαλανιδιές της Πίνδου κομμένες περίπου το 15^ο αιώνα.

Μερικοί θεωρούν ότι ο Σινάν, ο έμπιστος και διάσημος αρχιτέκτονας του Σουλεϊμάν, ευθύνεται για το σύμβολο της Θεσσαλονίκης αλλά πιθανότητα αποτελεί απλή φήμη μιας και δεν έχουμε κάποια σχετική μαρτυρία, ενώ συνολικά στον Σινάν αποδίδονται εκατοντάδες έργα. Η φήμη ότι είναι έργο βενετών τεχνιτών διαψεύδεται οριστικά από μια άλλη εσωτερική επιγραφή που αναφέρει για μεγάλη ανακατασκευή, (με αγγαρεία – δηλαδή υποχρεωτική συμμετοχή του λαού), το 1619 και μετέπειτα αναφορές αναφέρουν οτι εκείνη υπήρξε η ημερομηνία κτίσης. Αλλωστε η τοιχοδομία συνάδει με άλλες οθωμανικές κατασκευές της περιόδου για τις οποίες έχουμε περισσότερες πληροφορίες.

Η μορφή του

Αρχικά ο Πύργος χτίσθηκε μάλλον χωρίς το περίφημο περιτοίχισμα του. Αντίθετα είχε μια κωνική μολυβδαίνια σκεπή και ανάμεσα στις σημερινές πολεμίστρες ξεπρόβαλλαν τα κανόνια που έλεγχαν τον Θερμαϊκό Κόλπο και έριχναν βλήματα «40 οκάδων σε μήκος 8 μιλίων».  Αλλωστε πιθανότατα η υπέρθυρη επιγραφή αναφέρονταν μάλλον στο πυροβολοστάσιο που ήταν η κύρια αποστολή του.

Ο ίδιος ο Πύργος είναι κυλινδρικός με ύψος 33,90 μ. και διάμετρο 22,70 μ. Έχει ισόγειο και έξι ορόφους, που επικοινωνούν με εσωτερικό κλιμακοστάσιο μήκους 120 μ., το οποίο ελίσσεται κοχλιωτά σε επαφή με τον εξωτερικό τοίχο, αφήνοντας στο κέντρο έναν κυκλικό πυρήνα διαμέτρου 8,50 μ. Έτσι, σε κάθε όροφο σχηματίζεται μια κεντρική κυκλική αίθουσα, με την οποία επικοινωνούν μικρότερα τετράπλευρα δωμάτια, ανοιγμένα στο πάχος του εξωτερικού τοίχου. Ο τελευταίος όροφος έχει μόνο την κεντρική αίθουσα και έξω από αυτήν δημιουργείται δώμα, που προσφέρει εξαιρετική θέα του γύρω τοπίου της πόλης και της θάλασσας. (πηγή)

Δεν γνωρίζουμε το πότε χτίσθηκε το περιτοίχισμα αλλά γνωρίζουμε τη μορφή του. Είχε οκταγωνικό σχήμα, χαμηλό ύψος περίπου 5 μέτρων και είχε 3 οκταγωνικούς πυργίσκους σε 3 ακμές του, εξοπλισμένοι και αυτοί με τηλεβόλα. Είναι ενδιαφέρον να παρατηρήσουμε ότι στρέφονταν προς την πόλη, ενώ ο Πύργος  βασίζονταν στο ίδιο του το μέγεθος για άμυνα προς το εξωτερικό. Υπήρχε και ένας ακόμη διώροφος πυργίσκος και διάφορα άλλα κτίσματα στο εσωτερικό που θα εξετάσουμε αργότερα την χρήση τους. Η είσοδος του περιτοιχίσματος, προς βορά και ίδια ευθεία με την είσοδο του Πύργου, ονομάζονταν Πύλη του Ντιβάν Χανέ, (ορισμένες πηγές ονομάζουν τον διοικητή των γενίτσαρων ως Ντιβάν Εφέντη και ορισμένες άλλες αναφέρουν με αυτόν το τίτλο το διοικητή της Ακροπόλεως όπου ακρόπολη ήταν το συγκρότημα του Επταπυργίου γνωστό και ως Kucuk Selanik, μικρή Θεσσαλονίκη. Κατ’ εμέ είναι ενδεικτικό της πολυπολικότητας της οθωμανικής εξουσίας και των ανταγωνισμών μεταξύ γενίτσαρων και κεντρικής εξουσίας). Ο Πύργος διέθετε και άλλες συμπληρωματικές κατασκευές απαραίτητες για την λειτουργία του ως κατάλυμα όπως τζάκια και αφοδευτήρια μέσα στο κυρίως κτίσμα και αποθήκες, δεξαμενές νερού εκτός του κύριου κτίσματος.

Η ιστορική του διαδρομή

Το αρχικό του όνομα υπήρξε, εύλογα, «Πύργος των Λεόντων» ενώ αργότερα ανεπίσημα ονομάστηκε «Πύργος της Καλαμαριάς» και  «Πύργος των Γενίτσαρων», (Καλαμαριά ονομάζονταν παλιά η περιοχή του σημερινού Ευκλείδη μέχρι την παραλία). Μέχρι το 1826 χρησιμεύει σαν φρούριο και σε αυτόν σταθμεύει το μεγαλύτερο μέρος της φρουράς των Γενίτσαρων – χρησιμεύει και ως φυλακή αλλά μόνο συμπληρωματικά προς τις ανάγκες των ίδιων των γενίτσαρων.  To κάστρο της Καλαμαριάς (Kelemeriye Kal’asi) που αναφέρει ο Εβλίγια Τσελεμπή διέθετε και τον προαναφερθείσα διώροφο πυργίσκο που  λειτουργούσε ως mescid, δηλαδή τζαμί χωρίς μιναρέ.  Επίσης γνωρίζουμε ότι διέθετε τον Mahmud Aga Zeviye, δηλαδή τον  τεκέ του Μαχμούντ Αγά, (ο τεκές ήταν ένα ησυχαστήριο των δερβίσιδων – ένα παρακλάδι του σουνιτικού Ισλάμ. Ο όρος μοναστήρι δεν αποδίδει σωστά το νόημα του αφού ήταν μυστικιστικά κέντρα προσβάσιμα στο λαό που ορισμένα δέχονταν και χριστιανους ως μέλη τους), μιας και οι γενιτσαροι είχαν μια ιδιαίτερη σχέση με το τάγμα των Μπετακσήδων αν και ο συγκεκριμένος μάλλον συνδέονταν με τους Kadiri. Η φωτογραφία αριστερά είναι εξαιρετική γιατί μας επιτρέπει να δούμε με λεπτομέρειες το ανώνυμο τέμενος που επέζησε τουλάχιστον μέχρι το 1906 και κατεδαφίστηκε από τις ίδιες τις οθωμανικές αρχές της πόλης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι γενίτσαροι είχαν μετατραπεί από ένα επίλεκτο στρατιωτικό σώμα σε ένα ημιαυτόνομο και ανεξέλεγκτο τάγμα το οποίο μέχρι τον 18^ο αιώνα είχε μετατραπεί σε ένοπλη τάξη εμπόρων, στρατιωτών που παράλληλα υποχρέωναν σε καταβολή προστασίας ανεξαρτήτως θρησκεύματος και ουσιαστικά έλεγχαν τις αγορές δέρματος, τροφίμων και τσόχας. Η Θεσσαλονίκη ήταν σημαντικό κέντρο με περίπου 6.000 γενίτσαρους οργανωμένους σε 3 ορτάδες.

Η παράλογη βία και απληστία τους προς τους κατοίκους της πόλης ανεξαρτήτως θρησκείας και η δημιουργία δομών παράλληλων με το οθωμανικό κράτους ήταν μια μόνιμη πληγή σε κάθε Σουλτάνο – άλλωστε όλες οι θρησκευτικές ομάδες της πόλης τονίζουν ότι αυτές ήταν ο ιδιαίτερος στόχος των γενίτσαρων. Αποκαλυπτικό είναι ότι τις περισσότερες πληροφορίες για τις συνθήκες κράτησης έχουμε από τον φιλέλληνα δικαστή Χαϊρουλάχ που φυλακίστηκε ο ίδιος λόγω των προσπαθειών του να θέσει τέρμα στις σφαγές των γενίτσαρων το 1821 μετά την επανάσταση στην Χαλκιδική.

Τελικά στις 16 Ιουνίου 1826 ο Μαχμούντ ο Β’ διατάζει την εξόντωση τους και με επίκεντρο την Θεσσαλονίκη οργανώνεται η εξόντωση τους σε όλη την Αυτοκρατορία. Περίπου 3.000 επιβιώνουν και συλλαμβάνονται μετά από σκληρές μάχες με τον οθωμανικό στρατό και μεταφέρονται στον Πύργο όπου και εκτελούνται μαζικά. Τότε είναι που ο Λευκός Πύργος αποκτά το όνομα «Kanli Kule» (Πύργος του Αίματος) – επαναλαμβάνω ότι το όνομα δεν συνδέεται με τις εκτελέσεις των Γενίτσαρων πιο πριν όπως κατά κόρον γράφεται αφού το όνομα μέχρι τότε είναι είτε πύργος της Καλαμαριάς, είτε Πύργος των Γενίτσαρων. Η μετέπειτα χρήση του ως φυλακή και τόπος εκτελέσεων που κοινοποιούνταν με έναν κανονιοβολισμό, διατήρησαν το όνομα. Βρήκα πολλές αναφορές στο ότι οι φυλακισμένοι στον Πύργο ήταν κυρίως για πολιτικά εγκλήματα αλλά καμία επίσημη πηγή δεν επιβεβαίωση αυτή την πληροφορία.

Με την πάροδο του χρόνου ο ρόλος του Πύργου μεταστράφηκε και από προστασία από εξωτερικές απειλές, έγινε μέρος του σχεδίου ελέγχου της ίδιας της πόλης. Η ύπαρξη του περιτοιχίσματος μόνο προς την μεριά της πόλης επιβεβαιώνει την σοβαρότητα των ταραχών που ξεσπούσαν στην πόλη μέχρι και τον 18^ο αιώνα λόγω επισιτιστικών προβλημάτων. Μάλιστα όπως ισχυρίζονται ορισμένοι ιστορικοί ο Πύργος των Γενίτσαρων ήταν ένα αντίβαρο στην εξουσία του νόμιμου οθωμανού διοικητή της πόλης που έδρευε στο Γεντί Κουλέ – κάτι και που διαπίστωσαμε νωρίτερα με την διχογνωμία για το τίτλο του Divan Efendi.

Το επίσημο όνομα του ως Πύργος των Λεόντων και το ανεπίσημο ως Kanli Kule υπήρξαν τα ονόματα του μέχρι το 1891 όταν ένα εβραίος κρατούμενος, ο Νατάν Γκιντιλί (Nathan Guidili), καταδικασμένος για ένα ερωτικό έγκλημα, τον ασπρίζει με αντάλλαγμα την μείωση της ποινής και άρα την απελευθέρωση του. Ο λόγος δεν είναι γνωστός – η λαϊκή μυθολογία λέει ότι ήταν επιθυμία του Σουλτάνου ώστε να φανεί ότι κάτι αλλάζει μετά την Συνθήκη του Αγ.Στεφάνου ή με το τέλος του Tanzimat – διατηρούμε την δυνατότητα να δούμε με αμφιβολία αυτές τις δικαιολογίες. Πιο πιθανό είναι να συνδέονται με την απόφαση για χρησιμοποίηση μόνο του Γεντί Κουλέ ως των φυλακών της πόλης (μέχρι το 1989!),  την έναρξη της κατεδάφισης του περιτοιχίσματος και μια συνειδητή προσπάθεια αποσύνδεσης του Πύργου από το αιματηρό παρελθόν του.

Ενώ υπάρχουν διάφορες πηγές από τις οποίες μαθαίνουμε ότι σύντομα το Kanli Kule μετονομάζεται σε Beyaz Kule, δηλαδή Άσπρος Πύργος, δεν βρήκα κάποια επιπλέον πηγή που να υποστηρίζει ότι η υιοθέτηση του Torre Blanca της εβραϊκής κοινότητας οδήγησε στη υιοθέτηση του και από τις άλλες μειονότητες, ορθόδοξους και μουσουλμάνους, όπως υποστηρίζει ο Πετρόπουλος. Βέβαια γνωρίζουμε ότι οι έλληνες της πόλης ήξεραν λαδίνο/ισπανοεβραϊκά ώστε να μπορούν να κινούνται στην πόλη και πολλές περιοχές της πόλης ήταν γνωστές αποκλειστικά από τα εβραϊκά τους ονόματα μέχρι και το 1943 όταν ο Δήμος πήρε την πρωτοβουλία και μετονόμασε όλα τα εβραϊκά τοπωνύμια εκμεταλλευόμενος τις εκτοπίσεις των εβραίων στο Αουσβιτς. Πάντως με μια ομιλία μου με έναν τοπικό ιστορικό συμφώνησε ότι η χρησιμοποίηση του Λευκός έναντι του Άσπρος «μυρίζει επίσημη μετάφραση και όχι αυθόρμητη λαϊκή ονοματοδοσία».  Άλλωστε δεν είναι η πρώτη φορά που αυτό θα συνέβαινε στα Βαλκάνια ή στην ίδια την Θεσσαλονίκη. Το όνομα Αγία Σοφία είχε διατηρηθεί τόσο από το τζαμί Aya Sofia Cami’i στο οποίο είχε μετατραπεί η εκκλησία, τόσο από την ομώνυμη εβραϊκή συνοικία. Αντίστοιχα το τουρκικό λουτρό στη θέση Λουλουδάδικα ονομάζεται από τον λαό Yahudi Hamam, δηλαδή εβραϊκό χαμάμ γιατί βρίσκονταν μέσα στην εβραϊκή συνοικία Kulhan.

Η πιθανή εβραϊκή προέλευση της λέξης και η βαθύτατη ειρωνεία του γεγονότος με οδήγησαν σε περαιτέρω έρευνες. Την ίδια άποψη υποστηρίζει ο μεγάλος σαλονικιός λαογράφος και λογοτέχνης Αλμπέρτος Ναρ, που είχε μια αμοιβαία αντιπάθεια με τον Πετρόπουλο για να κατηγορηθεί ότι ο ένας αντιγράφει τον άλλον, δεν ξέρω όμως αν την βάσιζε στην ανάγνωση των εβραϊκών εφημερίδων της εποχής – μια δική μου έρευνα στην μοναδική ελληνική εφημερίδα έδειξε ότι την απουσία του Κανλί Κουλέ και την ύπαρξη του Μπεάζ Κουλέ. Οτι το Λευκός Πύργος δεν ήταν δημοφιλές στην ελληνορθόδοξη μειονότητα της πόλης αντικατοπτρίζεται στην δίηγηση της σαλονικιάς Ζορζέτας Ποζέλλι, εγγονής του Βιταλιάνο μεγάλου αρχιτέκτονα της πόλης που μας έδωσε το Κονάκι, την έδρα του Πρώην Υπουργείου Γενικής Διοίκησης Μακεδονίας:

Βγαίνοντας από το μπαλκόνι του σπιτιού μου το πρώτο πράγμα που βλέπω είναι ο Λευκός Πύργος και θυμάμαι τα όσα άκουσα από αυτόν για τους δικούς μου. «Μπεαζ Κουλέ» τον έλεγαν οι Τούρκοι αλλά στα σπίτια μεταξύ των οικογενειών ονομάζονταν Καννλλ Κουλέ (από το καν που σημαίνει αίμα, δηλαδή ματωμένος πύργος).

Ενδεικτική είναι η σύγχιση στις ονομασίες σε αυτή την καρτ ποστάλ στα δεξιά: στα ελληνικά ως Πύργος του Αίματος και σε παρένθεση η κοινή (;) ονομασία Λευκός Πύργος, ενώ στα γαλλικά η επίσημη ονομασία του Tour de lion και σε παρένθεση η κοινή του Tour Blanche. (Η φωτογραφία είναι εμφανώς παλαιότερη της ίδιας της καρτ ποστάλ που χρονολογείται μετά το 1914 αφού περιλαμβάνει το περιτείχισμα και τα διάφορα άλλα κτίσματα που είχαν ήδη κατεδαφιστεί).

Το 1905 μπαζώνεται ο ανατολικός ορμίσκος και σε συνδυασμό με την ολοκλήρωση της κατεδάφισης του περιτειχίσματος δημιουργείται η Πλατεία Προόδου στην περιοχή της Εταιρίας Μακεδονικών Σπουδών και  οι Κήποι της πλεον Τόρρε Μπλάνκα. Όπως διαπιστώνουμε από τις έγχρωμες φωτογραφίες της συλλογής Kahn η Τόρρε Μπλάνκα συνεχίζει να ασβεστώνεται τακτικά – ειδικά επ’ ευκαιρία της επίσκεψης του Σουλτάνου το 1911 όταν και ολοκληρώνεται η καταστροφή του περιτειχίσματος κατεδαφίζονται το τζαμί και ο τεκές για να είναι άνετο το πέρασμα της πομπής. Αν και η μετέπειτα τύχη του Πύργου και των κήπων δεν είναι μέρος αυτού του άρθρου αξίζει να σημειώσουμε ότι αποτέλεσαν το επίκεντρο της κοσμικής και πολιτικής δράσης της Θεσσαλονίκης. Από τους 10.000 διαδηλωτές να τραγουδούν την Διεθνή σε μια εκδήλωση της Φεντερασιόν με αφορμή την εκτέλεση του αναρχικού Φερρέρ στην Ισπανία το 1910, στην παρέλαση του ελληνικού στρατού το 1912, τη συγκέντρωση των οπαδών της Εθνικής Αμύνης το 1916, τα καταρριφθέντα ζέπελιν του Α’ΠΠ, τον κωσταντινουπολίτικο θίασο νάνων του 1921,την αναβίωση του ως φυλακή τούρκων αιχμαλώτων μετά την απόβαση στην Σμύρνη στην Μικρασιατική Εκστρατεία,  τη συγκέντρωση του πρώτου συλλόγου καταναλωτών το 1922, το πολυτελές κουρείο των κήπων, το πρώτο τραμ το 1927, την γιορτή του Προσφυγικού Φοίνικος το 1929 και την  χρησιμοποίηση του από τους ναυτοπροσκόπους το 1934. Η βαφή του Πύργου με βαφή παραλλαγής κατά τον Β’ΠΠ αποτέλεσε μια επιπλέον σελίδα στις χρωματικές αλλαγές του κτιρίου. Στα αριστερά μια φωτογραφία από καταρριφθέντα γερμανικά αεροσκάφη να επιδεικνύονται στους περαστικούς κατά την διάρκεια του 1^ου ΠΠ.

Ετσι δεχόμενος, καταχρηστικά, ότι ο Ηλίας Πετρόπουλος και ο Αλμπέρτος Ναρ πιθανόν κάτι να ήξεραν παραπάνω να συγχαρώ τους σύγχρονους χριστιανούς Θεσσαλονικείς που μπορεί στην πλειοψηφία τους να μην έχουν ούτε έναν αιώνα διαβίωσης στην πόλη, αλλά είναι πρόθυμοι να αναγνωρίσουν ως σύμβολο της πόλης ένα οθωμανικό μνημείο του οποίου το σύγχρονο όνομα αν δεν είναι εβραϊκής προέλευσης, τότε σίγουρα οφείλεται σε έναν εβραίο σαλονικιο.

υγ. Για να είμαι ειλικρινής τα συγχαρητήρια μου είναι κυρίως προς τους ευπατρίδες της πόλης όπως τον Νομάρχη Ψωμιάδη, τους κ.κ.της Εταιρίας Μακεδονικών Σπουδών κ.ο.κ Για τους υπόλοιπους η ειρωνεία της τελευταία παραγράφου ελπίζω να είναι εμφανής – αναφέρομαι στο πρόσφατο ομόφωνο διαπαραταξιακό ψήφισμα του Δημοτικού Συμβουλίου όπου αποκλείονταν το Ολοκαύτωμα από την ιστορία της πόλης, ξεχνώντας ότι η Εβραϊκή Κοινότητα της πόλης έχει μια ιστορία άνω των 2000 χρόνων στην πόλη. Μελετώντας την ιστορία της Torre Blanca, έμβλημα της Θεσσαλονίκης στην Ελλάδα και με το οποίο ταυτίζονται οι ίδιοι οι Θεσσαλονικείς, μπορούμε ίσως να καταλάβουμε τους λόγους της καλπάζουσας ανασφάλειας τους.

Διαβάστε: την ιστορία με το περιτοίχισμα από agitprop, μερικές φώτο από τον Πάνο Ζ. , η επίσημη ιστορία του σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού, Επιλεκτική Μνήμη από panokato, o Λευκός Πύργος σε χαρτονόμισμα της ΠΓΔΜ, ενας σαλονικιός που δεν του αρέσει ο Πύργος.

Πηγές υπήρξαν διάφορες εργασίες του Ε.Χεκίμογλου, του Κ.Τομανά, του J.Nehama, του Β.Δημητριάδη, του Η.Πετρόπουλου, η Αρχαιολογική Υπηρεσία, το Μουσείο του Λευκού Πύργου ενώ ευχαριστώ τον petefri για τις βιβλιογραφικές αναφορές. Ένα μεγάλο ευχαριστώ στον mayor rishon ο οποίος συνετέλεσε εξίσου σε αυτό το άρθρο όσο και εγώ. Στην φωτογραφία δεξιά ένας επιζόντας σαλονικιός ζωγραφίζει δεκαετίες μετά, στο Ισραήλ, τις αναμνήσεις του από την εκτόπιση, το τράμ, το άγαλμα του Κωσταντίνου, τα νεκροταφεία πίσω από το τραμ και ο Λευκός Πύργος που χωρίζει νοητικά και πραγματικά την intra muros ιστορική πόλη από την νέα που ξεχύνεται δεξιά.

ΣΤΟ THESS.GR ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

Ελληνικά (english translation follows)

Όταν βρίσκομαι μπροστά από περιπτώσεις σαν και αυτή δεν μπορώ να εκφράσω τα συναισθήματα μου – από την μια αισθάνομαι περήφανος για την τεράστια έκταση της σαλονικιώτικης εβραϊκής παράδοσης σε όλο τον κόσμο και από την άλλη αισθάνομαι θλίψη και περιφρόνηση για μια πόλη σήμερα που αρνείται πεισματικά να έρθει σε ειρήνη καν με την σύγχρονη εβραϊκή παρουσία που είναι κληρονόμος της τεράστιας αυτής παράδοσης.

Αποψη του κοχυλιού από ψηλά/Πηγή:telavivinf.com

Η Συναγωγή Εϊχάλ Γεουντά (στα εβραϊκά: בית הכנסת היכל יהודה‎, Beit haKnesset Hechal Yehuda) αποτελεί μια δωρεά της οικογένειας Ρεκανάτι στην πόλη του Τελ Αβίβ που γιορτάζει φέτος τα 100 της χρόνια. Η οικογένεια Ρεκανάτι, της οποίας το όνομα προέρχεται από την πόλη του Πόρτο Ρεκανάτι στην Αδριατική, ήταν μια από τις επιφανείς οικογένειες της πόλης ιδιαίτερα κατά τον 19ο και 20οαιώνα, με τον Λεόν Ρεκανάτι να είναι πρόεδρος της Κοινότητας της Θεσσαλονίκης την δεκαετία του ‘30 και αντιδήμαρχος στο Δημοτικό Συμβούλιο. Τα αντιεβραϊκά μέτρα των κυβερνήσεων Βενιζέλου και το ακραίο αντισημιτικό κλίμα που κυριαρχούσε στην πόλη μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1923, που κορυφώθηκε με το πογκρόμ της εβραϊκής συνοικίας Κάμπελ στην Θεσσαλονίκη και μετέπειτα αθώωση των υπευθύνων, οδήγησαν χιλιάδες εβραίους της πόλης στην μετανάστευση – σημαντικό μέρος μετακινήθηκε στην Γαλλία όπου ήδη υπήρχε μια οργανωμένη μεγάλη κοινότητα σαλονικιών εβραίων, ενώ ένα μεγάλο ποσοστό οδηγήθηκε στην τότε Παλαιστίνη. Ο Λεόν Ρεκανάτι, ένθερμος σιωνιστής, αποφάσισε οτι το πογκρόμ του Κάμπελ αποτελούσε απλώς ένα δείγμα στο τι θα επακολουθούσε σε μια αντισημιτική Ευρώπη και μαζί με μια ομάδα σαλονικιών λιμενεργατών, (οι λιμενεργάτες και χαμάληδες της πόλης, το βαθύ προλεταριάτο μαζί με τους καπνεργάτες, ήταν σχεδόν αποκλειστικά εβραίοι), μετανάστευσαν στην Παλαιστίνη. Εκεί οι λιμενεργάτες αποτέλεσαν τον πυρήνα στον οποίο βασίσθηκε η ανάπτυξη των ισραηλινών λιμανιών της Χάϊφας και σε μικρότερο βαθμό του Τελ Αβιβ, ενώ ο Λεόν Ρεκανάτι δημιούργησε την πρώτη σεφαραδίτικη ιδιωτική τράπεζα, την Palestine Discount Bank που μετονομάστηκε μετά τον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας του 1948 σε Israel Discount Bank και μετεξελίχθηκε στην μεγαλύτερη ιδιωτική τράπεζα του Ισραήλ.

Οι Ρεκανάτι συνέχισαν το φιλανθρωπικό τους έργο που περιλαμβάνει από την βοήθεια στο Τσουρ Μωσέ, ένα ελληνοεβραϊκό χωριό στο Ισραήλ, έδρες Οργάνωσης και Διοίκησης επιχειρήσεων σε πανεπιστήμια του Ισραήλ, μέχρι και την προώθηση του ενδιαφέροντος στο ισραηλινό διαστημικό πρόγραμμα – εδώ ο ιστότοπος του ιδρύματος.  Στα πλαίσια αυτής της δραστηριότητας χρηματοδότησαν την δημιουργίας μια συναγωγής στο Τελ Αβίβ που παράλληλα θα αποτελούσε μνημείο στους 55.000 εβραίους σαλονικείς που δολοφονήθηκαν κατά την διάρκεια του Ολοκαυτώματος κυρίως στο Άουσβιτς αλλά και στην ίδια την Ελλάδα στα στρατόπεδα του Παύλου Μελά ή σε καταναγκαστική εργασία στην Αλεξάνδρεια Ημαθίας, το Λιανοκλάδι ή την Χαλκιδική.

Η συναγωγή είναι έργο των αρχιτεκτόνων Γιτζάκ Τολεντάνο και Ααρών Ρούσο και το σχήμα της είναι αυτό ενός κοχυλιού, σε ανάμνηση των κοχυλιών της παραλίας της Θεσσαλονίκης που ήταν κοινά πριν την τσιμεντοποίηση της παραλίας αλλά ακόμα είναι κοινά στην ανατολική Θεσσαλονίκη. Αυτό το ιδιαίτερο σχήμα της έχει κερδίσει το παρωνύμιο Συναγωγή του Κοχυλιού πέρα από το επίσημο όνομα της, ενώ αλλιώς είναι γνωστή ως Συναγωγή Ρεκανάτι ή αλλιώς Συναγωγή των Σαλονικιών, (σαλονικάϊμ).  Το επίσημο όνομα Εϊχάλ Γεουντά σημαίνει στα ελληνικά Οίκος του Ιούδα, (όχι του Ισκαριώτη προφανώς αλλά μια από τις 12 Φυλές του Ισραήλ). Η συναγωγή αποτελεί συχνή στάση σε τουρ αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος και θεωρείται μιας από τις πλέον ενδιαφέρουσες αρχιτεκτονικά στο Ισραήλ, (χαρακτηριστικό είναι το άρθρο του Independant που την προτείνει ως μέρος ενός 48ωρου break στο Τελ Αβίβ). Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της είναι η εξαιρετική εσωτερική αρχιτεκτονική που επιτρέπει και στους 600 ανθρώπους να βλέπουν και να ακούν από οποιοδήποτε σημείο. Επίσης αξίζει να σημειωθεί η προσπάθεια της συναγωγής να διατηρηθούν τα σαλονικιώτικα έθιμα όπως η ιδιαίτερη σαλονικιώτικη μουσική παράδοση και το σαλονικιώτικο τελετουργικό – ενώ προφανώς η συναγωγή είναι διαρρυθμισμένη εσωτερικά σύμφωνα με το σεφαραδίτικη αρχιτεκτονική.

Τα ανάγλυφα είναι έργα του Ιεζεκιήλ Κιμχή (Καμχή ;), ενώ τα βιτρώ είναι έργο του Ιωσήφ Σεαλτιέλ (Σαλτιέλ ;). Τα επίθετα είναι τυπικά ελληνοεβραϊκά, γεγονός που με κάνει να υποπτεύομαι οτι ισραηλινοί καλλιτέχνες ελληνικής καταγωγής συμμετείχαν στην δημιουργία. Η συναγωγή αποτελεί μια από τις σημαντικότερες σεφαραδίτικες συναγωγές σε ολόκληρο το Ισραήλ και σημαντικό μέρος των μελών της είναι ελληνοεβραίοι μετανάστες στο Ισραήλ – ταυτόχρονα επιτελεί ημιεπίσημα την λειτουργία ενός μνημείου στην μνήμη της σαλονικιώτικης πλευράς της Σοά/Ολοκαυτώματος στην Ελλάδα, (το επίσημο ισραηλινό μνημείο βρίσκεται στην Κοιλάδα των Κοινοτήτων στο Μουσείο του Ολοκαυτώματος Γιαντ Βασέμ στην Ιερουσαλήμ).

_

Απλώς ως επίλογο αξίζει να σημειώσουμε οτι κάτι τέτοια δεν θα μπορούσε ποτέ να χτιστεί στην Ελλάδα μιας και η ανέγερση μιας συναγωγής απαιτεί την έγγραφη άδεια από τον οικείο Μητροπολίτη αλλά και για τους ίδιους λόγους που ο Δήμος της Θεσσαλονίκης αρνήθηκε διαχρονικά την δημιουργία ενός Μνημείου στη Σοά/Ολοκαύτωμα, ενώ ακόμα και σήμερα δηλώνει επίσημα οτι η δολοφονία των σαλονικιών εβραίων δεν τον αφορά.

Υγ. Για περισσότερες φωτογραφίες για τους αναγνώστες με αρχιτεκτονικά ενδιαφέροντα μπορείτε να επισκεφτείτε την Hanneorla @ Flickr, την Σάντα Κάουφμαν, curiousl @ flickr γιατί ειλικρινά οι ελάχιστες φωτογραφίες που παρέθεσα αδικούν αυτό το πανέμορφο κτίσμα, ο SK έχει επίσης μια υπέροχη αεροφωτογραφία του Τελ Αβίβ εδώ.

English

When I find myself in front of cases such as this I find extremely difficult to express my feelings; in some ways I find myself proud of the huge extent of the Salonican Jewish tradition but on the other hand I cannot but feel sad and contempt for a modern Thessaloniki which stubbornly denies  to come in peace even with its contemporary Jewish presence which is heir of this huge tradition.

View of the "Shell" from above/Source:telavivinf.com

The Heychal Yehuda Synagogue (in Hebrew: בית הכנסת היכל יהודה‎, Beit haKnesset Hechal Yehuda) is the fruit of a donation by the Recanati family to the city of Tel Aviv which celebrates its 100 years this year. The Recanati family, whose name derives from Porto Recanati in Adriatic Italy, was one of the prominent families in Salonica especially in the 19th and 20th century with Leon Recanati being the Chairman of the Jewish Community of Thessaloniki and vice-Mayor of the city. The anti-Jewish laws enacted by the Venizelos governments and the antisemitic climate of the city after the greco-turkish exchange of populations in 1923, which climaxed in the Kambel District Pogrom in Salonica, forced thousands of Salonican Jews to emigrate; an important part was directed to France where an established Salonican Jewish community already existed, while another part headed to Palestine. Leon Recanati, a fervent zionist, decided that the Kambel Pogrom was just the start for what was about to happen in an increasingly antisemitic Europe and together with a group of salonican port workers, (the proletariat of the port of Salonica was decidedly Jewish), emmigrated to Palestine. The port workers went to become the cornerstone of the growth of the israeli ports of Haifa and in a lesser degree of Tel Aviv, while Leon Recanati founded the first sephardic bank of Israel with the Palestine Discount Bank, after the War of Independence in 1948 being renamed Israel Discount Bank, which later evolved into the largest private bank of Israel.

The Recanati continued with their charity work which includes help to the Greek-Jewish village of Tzur Moshe, various chairs in israeli universities and even a project to increase interest in the israeli space program – here you can find the site of the foundation. Within this framework they financed the creation of a synagogue in Tel Aviv which would serve also a monument to the  55.000 Salonican Jews murdered mainly in Auschwitz but also in mainland Greece in the Pavlos Melas camp and in forced labor in Alexandria Imathias, Litochoro and Chalkidiki.

The synagogue is work of the architect Yitzak Toledano and the engineer Aaron Russo and its shape is one of a seashell resembling the shells of the Salonica beaches which were common before the cementification of the promenade but still exist in eastern Salonica. This particular shape has earned her the nickname Seashell Synagogue besides it’s official name, while it is also known as the Recanati Synagogue or the Synagogue of the Salonicans, (salonikaim). It’s official name means the House of Judas, (not Judas the Iscariot of course but one of the 12 tribes). The synagogue is often part of architectural tours of Tel Aviv and is considered one of the most interesting ones, architecturally, in all of Israel, (indicative is the Independent article suggesting it as part of a 48hour break in Tel Aviv). A particular feature is the ability of all 600 persons to see and hear from any point. A special note is to be made for the worthy efforts of the synagogue to maintain it’s salonican customs like the particular salonican music tradition and the salonican rituals, while obviously the interior follows the sephardic style

The relief is work of Yezekiel Kimchi (Kamchi ?) and the glasses belong to Joseph Shealtial (Saltiel ?). The names are typical among Greek Jewry so I suspect that israeli artists of greek origin where also involved in the project. The synagogue is among the most important sephardic synagogues in Israel and an important part of its congregation are Jewish Greek immigrants to Israel – it also acts as a semi-official physical monument dedicated to the memory of the Salonican aspect of the Shoah in Greece, (the official Israeli memorial can be found in the Valley of the Communities the Holocaust Museum of Yad VaShem in Jerusalem).

_

As an epilogue I would like to point out that such a project would never be possible in Greece since the creation of a synagogue requires the written permit of the local Greek Orthodox Metropolite but also for the same reasons which the Municipality of Thessaloniki has officially denied the creation of a Holocaust Monument and even today states that the murder of Salonican Jews is of no concern of his.

PS. For more photos for the readers with architectural interests you can head to Hanneorla @ Flickr source for many of the photos, Sanda Kauffman also source of photos, curiousl @ flickr because the few photos I have here are not doing justice to this magnificent building, SK also has a fantastic aerial shot of Tel Aviv here.

Πρόσκληση
Το Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο Ελλάδος και οι εκδόσεις Ευρασία σας προσκαλούν σε εκδήλωση που θα γίνει τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2009 και ώρα 19:00 στο Μέγαρο της Παλαιάς Βουλής για την παρουσίαση του βιβλίου του Γιώργου Λιόλιου:

«Σκιές της πόλης»
Αναπαράσταση του διωγμού των Εβραίων της Βέροιας

Την εκδήλωση θα προλογίσει ο Πρόεδρος του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδος κ. Μωυσής Κωνσταντίνης.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:
— Θάνος Βερέμης [καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών]
— Νίκος Μπακουνάκης [αρχισυντάκτης στο «TO ΒΗΜΑ της Κυριακής»,  επίκ. καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου]
— Γιώργος Λιόλιος [δικηγόρος, συγγραφέας]
Τη συζήτηση θα συντονίσει ο κ. Σταύρος Ζουμπουλάκης [διευθυντής του περιοδικού «Νέα Εστία»].

Το βιβλίο το είχα διαβάσει το καλοκαίρι οπότε κάποια στιγμή να περιμένετε και την αναλυτική παρουσίαση του από τον υποφαινόμενο. Εν συντομία καλό και από τις σπάνιες περιπτώσεις στην ελληνική βιβλιογραφία της Σοά/Ολοκαυτώματος που ο συγγραφέας πράγματι έχει μια ιδέα για το τι γράφει – δεν είναι τυχαίο όπως και οι Δορδανάς, Καβάλα κτλ είναι σχετικά νέος. Περισσότερα στο μέλλον. :-)

English excerpt: An invitation to the book presentation of Yorgos Liolios “Skies tis polis” which deals with the extermination of the Jewish Community of Veria during WW2; since I read the book during the summer I shall limit myself in stating that it’s a good book whose author actually has an idea on what he’s talking about – an exception in the greek bibliography of the Shoah. An extensive presentation shall follow in the future.

Ελληνικά (english translation follows)

Ενα Σέφερ Τορά/source:wikipedia

Με το τέλος του Σουκώτ έρχεται η γιορτή της Σιμχά Τορά που στα ελληνικά αποδίδεται ως η γιορτή της Χαράς της Τορά, (Τορά ονομάζεται η Πεντάτευχος και πάνω κάτω αντιστοιχεί στην σε αυτό που οι Χριστιανοί ονομάζουν Παλαιά Διαθήκη). Στη Σιμχά Τορά γιορτάζουμε το τέλος του ετήσιου κύκλου ανάγνωσης της Τορά που διαιρείται σε 52-54 εβδομαδιαία κομμάτια, (περασσά), που διαβάζονται κάθε βδομάδα στην Συναγωγή. Η ανάγνωση του τελευταίου κομματιού αποτελεί την αφορμή για μια μεγάλη γιορτή στην συναγωγή.

Οπως ξέρουμε η συμμετοχή στην ίδια την λειτουργία δεν αποτελεί αποκλειστικότητα του ραβίνου όπως ο ιερέας που ηγείται στην χριστιανική ορθόδοξη τελετουργία, αλλά ο κάθε εβραίος συμμετέχει ατομικά και μπορεί να τελέσει αυτός την όποια λειτουργία. Έτσι στην Ελλάδα υπάρχει το έθιμο για την Σιμχά Τορά να διαλέγονται δύο άτομα, συνήθως νιόπαντροι, που ο ένας ονομάζεται Χατάν Τορά δηλαδή γαμπρός της Τορά που διαβάζει το τελευταίο κεφάλαιο και ο άλλος Χατάν Μπερεσίτ δηλαδή γαμπρός της Γέννεσης που είναι το πρώτο κεφάλαιο.

Εγκαίνια της Μπετ Ελ/Πηγή:ΚΙΣ

Κατά την διάρκεια της τελετής οι κύλινδροι της Τορά, (αυτοί στην φωτογραφία αριστερά και που ονομάζονται Σέφερ Τορά), περιφέρονται 7 φορές γύρω από την Συναγωγή (οι λεγόμενες ακαφότ) και συχνά περνάνε κάτω από μια χουπά γιατί ο δεσμός του εβραϊκού λαού με την Τορά παρομοιάζεται με τον γάμο. Αυτό όμως που δεν γίνεται εύκολα αντιληπτό είναι οτι αυτές οι περιφορές δεν γίνονται σε κλίμα αυστηρό ή έστω σοβαρό. Η πρώτη περιφορά γίνεται από τους δύο Χατάν ενώ ολόκληρος ο κόσμος στην συναγωγή τραγουδά και χορεύει. Ακόμα και στις πιο λιτές συγκεντρώσεις ο θόρυβος από τα τραγούδια ακούγεται ως έξω, ενώ στο παρελθόν ήταν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για να καταναλωθούν σημαντικές ποσότητες από ρακί. Μάλιστα ορισμένες συναγωγές, που οφείλουμε να θυμόμαστε αποτελούσαν έναν ημιαυτόνομο μικρόκοσμο, όπως η Συναγωγή Σιτσίλια στην Θεσσαλονίκη το είχαν θεσμοθετήσει και αμέσως μετά την ανάγνωση του τελευταίου κομματιού ένα μπουκάλι ρακί περνούσε από χέρι σε χέρι και ο καθένας έπινε από μια γουλιά, ενώ μετά τους προσφέρονταν από λίγο απόσταγμα κανέλας για να αρωματίσουν τα μαντήλια τους σε ανάμνηση της χαράς και ευωδίας που προκαλεί το ξεκίνημα ανάγνωσης της Τορά από την αρχή.

Μικρά παιδιά ετοιμάζονται να κακοποιηθούν από αδίστακτες γριούλες/Πηγή:aitzhayim.org

Μετά τους χατάν τις υπόλοιπες περιφορές τις κάνουν τα μικρότερα παιδιά τα οποία δέχονται άγρια κακοποίηση από τους ηλικιωμένους που παρευρίσκονται υπό μορφή τσιμπημάτων των μάγουλων ή ανακατώματος των μαλλιών καθώς περνάνε μέσα στα τραγούδια και τον χορό, (ο γραφών έχει παιδικά τραύματα όπως φαντάζεστε). Όπως είπαμε τα τραγούδια συνεχίζουν ακάθεκτα, ενώ σε μερικές συναγωγές τους ραίνουν με ροδοπέταλα, (ιδιαίτερα αν υπάρχει γυναικωνίτης σε όροφο όπως έχω δει στην Συναγωγή Μοναστηριωτών στην Θεσσαλονίκη και που αποτελεί ένα επιβλητικό θέαμα μαζί με την ιδιαίτερη ακουστική της), ή παλαιότερα με γλυκά. Η φωτογραφία δεξιά αν και προέρχεται από μια διαφορετική περίσταση, τα εγκαίνια της Συναγωγής Μπετ Ελ στο εβραϊκό γηροκομείο Ρέστειον στην Αθήνα, είναι άκρως ενδεικτική της όλης ατμόσφαιρας.

Η κάθε συναγωγή είχε τα δικά της έθιμα, πχ η Συναγωγή Εβόρα στην Θεσσαλονίκη συνήθιζε να ετοιμάζει μια μεγάλη ποσότητα από ρύζι το οποίο το πετούσε στους χατάν φωνάζοντας “αρρόζ” γιατί το παρατσούκλι της συναγωγής ήταν “ρύζι”. Μερικά από αυτά έχουν αφεθεί, ενώ άλλα νέα έχουν δημιουργηθεί. Στην Αθήνα στην συναγωγή της οδού Μελιδώνη σήμερα συνηθίζουν να μοιράζουν μεγάλες λαμπάδες που δημιουργούν μια φανταστική ατμόσφαιρα στο εξωτερικό της συναγωγής από τους εκατοντάδες εβραίους που μαζεύονται για να τραγουδήσουν. Παλαιότερα συνηθίζονταν να γίνεται μια πομπή που συνόδευε τους χατανίμ σπίτι, εν μέσω τραγουδιών και γέλιων – για ευνόητους λόγους αυτό το έθιμο έχει ατονήσει σήμερα.

Με την Σιμχά Τορά συνδέεται και το έθιμο στην Θεσσαλονίκη, οτι κάθε συναγωγή είχε το δικό της παρατσούκλι το οποίο έπαιζε μεγάλο ρόλο κατά την διάρκεια αλλά και μετά τη γιορτή. Το παρατσούκλι αυτό δεν είχε σχέση με άλλα παρατσούκλια του υπόλοιπου χρόνου αλλά σχετίζονταν ειδικά με την γιορτή, πχ η παλαιότερη συναγωγή της Θεσσαλονίκης που είχε ιδρυθεί τον 1ο αιώνα προ Κοινής Εποχής, στην γωνία Καλαποθάκη και Δημοσθένους, ονομάζεται Ετς αΧαίμ και την αποκαλούσαν οι υπόλοιποι εβραίοι κααλ δε λος γρέγος, δηλαδή συναγωγή των ελλήνων γιατί ανήκε στους ρωμανιώτες εβραίους. Το παρατσούκλι της όμως για το Σιμχάτ Τορά ήταν Ajo, δηλαδή σκόρδο γιατί υποτίθεται το αγαπούσαν ιδιαίτερα τα μέλη της.

Σήμερα η (εγκαταλελειμμένη) Ιτάλια Γιασάν/Πηγή:Ραδάμανθυς

Τα παρατσούκλια είχαν διάφορες προελεύσεις: τα μέλη της Μαγιόρ που βρισκόνταν γωνία Βενιζέλου με Τσιμισκή και είχε ιδρυθεί το 1492 ονομάζονταν ladron, δηλαδή κλέφτες. Αφορμή ήταν ο ανάγλυφος πύργος στο ιερό της συναγωγής που απεικόνιζε τον θυρεό των Τόρρες που ήταν οι προύχοντες της συναγωγής και διέθετε ένα πύργο που ανήκε στο οπλοστάσιο της Πάλμα, πρωτεύουσας της Μαγιόρκα από όπου κατάγονταν. Ο πύργος αυτός θύμιζε τους πύργους στο Γεντί Κουλέ όπου έκλειναν τους φυλακισμένους και από εκεί το όνομα. Τα μέλη της Προβένσια που ιδρύθηκε το 1394 από πρόσφυγες από την Προβηγκία ονομάζονταν proves, δηλαδή φτωχοί και αποτελούσε παραφθορά του ονόματος τους. Η συναγωγή Ιτάλια ιδρύθηκε μεταξύ του 1423 και 1492 και λόγω μεγέθους διαιρέθηκε στην Ιτάλια Γιασάν και Ιτάλια Χαντάς – η πρώτη βρίσκονταν στην σημερινή Πλατεία Αριστοτέλους που ονομάζονταν τότε Madrezika del Agua όπως σωστά μας πληροφορεί ο Ν.Γενημάκης, ενώ η δεύτερη στην γωνία Κ.Ντίλ (τότε ονομάζονταν Kucuk Italia Havrasi) και Βασ.Ηρακλείου (Haham Matalon) – ενώ σήμερα μπορείτε να την βρείτε στην οδό Βελισσαρίου στην φωτογραφία δεξιά. Το παρατσούκλι και τον δυο όμως ήταν raton, δηλαδή ποντίκι και τους έφερνε σε ευθεία αντιπαράθεση με τους θανάσιμους εχθρούς τους: την Συναγωγή Αραγόν που ήταν οι gato, αναφορά στην οικογένεια Γκατένιο που ήταν η καρδιά της συναγωγής. Ετσι λοιπόν όταν παρέες από την Ιτάλια Γιασάν περνούσαν μπροστά από τις πομπές της Αραγόν, πειράγματα εκτοξεύονταν από τις δυο παρατάξεις: Huid ratones que nosotros los gatos os vamos a tragar – Τρέξτε ποντίκια γιατί εμείς οι γάτοι θα σας κάνουμε μια χαψιά !

Οι συναγωγές της Θεσσαλονίκης ήταν δεκάδες και είναι δύσκολο να αναφέρω όλα τα παρατσούκλια: θα περιοριστώ στην συναγωγή των Ασκεναζίτων Ασκενάζ που γενικώς την αποκαλούσαν κααλ δε λος λόκος (συναγωγή των τρελών) αλλά για το Σιμχά Τορά υιοθετούσαν το mosca (μύγα) πιθανότητα αναφερόμενοι την καταγωγή από την Μόσχα. Τα μέλη της Συναγωγής Πούλια ονομάζονταν macarron ενδεικτικό της διαχρονικής σχέσης των ιταλών με το συγκεκριμένο έδεσμα, ενώ παρά την μεγάλη περηφάνια των μελών της Οτραντο το όνομα τους ήταν gallo γιατί θεωρούνταν φιλέριδες που αποτυπώνεται και στο παρατσούκλι κάαλ δε λος καμπάνταϊς (καπάνταης είναι ο κουτσαβάκης στα τούρκικα). Η Καταλάν, στην γωνία Αγ.Σοφίας και Καστριτσίου, ονομάζονταν figo λόγω της παρουσίας συκιών δίπλα από την πόρτα της συναγωγής, αν και επιτήδειοι την αποκαλούσαν figo loco λόγω της ισχυρογνωμοσύνης των μελών της. Η Νεβέ Σεντέκ στην Φράγκων είχε το όνομα huerno λόγω της παρουσίας ενός μεγάλου κέρατος στον τοίχο ενάντια στο κακό μάτι. H Γκερούς Σεφαράντ, ίσως η σημαντικότερη ιστορικά λόγω της σύνδεσης της με δυο ογκόλιθους της παγκόσμιας εβραϊκής θρησκείας τον Σαμουέλ ντι Μεδίνα και τον Ιωσέφ Κάρο, βρισκόταν στο Καπάνι από το 1492 και το παρατσούκλι της ήταν mescita, δηλαδή μιναρές.

Και με αυτά: Χαγκ Σαμέαχ – Χαρούμενη Γιορτή!

Σημείωμα για μελλοντικές αναρτήσεις: η ενδιαφέρουσα ιστορία της συναγωγής Ιτάλια Γιασάν, ο εβραϊκός γάμος μιας και αναφέρθηκα στην χουπά, τα προστατευτικά των σεφερ τορά που είναι προνομιούχος τομέας της εβραϊκής τέχνης και ο ισχυρισμός οτι οι εβραίοι της Θεσσαλονίκης έφεραν το ρακί στον ελλαδικό χώρο, (argos beware)…

English

A Sefer Torah/source:wikipedia

With the end of Sukkot the feast of Simcha Torah comes along which can be freely translated as the feast of the Joy of the Torah, (where Torah is the Pentateuch which is approximately what Christians refer to as the Old Testament). In Simcha Torah we celebrate the end of the yearly circle of the Torah reading, which is divιded in 52-54 segments called perasha and are publicly read each week in the synagogue. The reading of the last part is cause for a great celebration in the temple.

As we know the participation in the Jewish rituals are not limited to the rabbi as in Christian rituals the priest leading the congregation; instead each Jew is participating on his own and he may conduct the service himself. So in Greece we have the custom of picking two people for the ceremony, usually newlyweds during the past year; the first is called Hatan Torah, the groom of the Torah and he reads the last chapter, while the other one is called Hatan Beresheet where Beresheet being the hebrew name for the first chapter of Genesis.

Beth El Synagogue opening/Source:CJB

During this ceremony the cylinders of the Torah, (those on the picture to your left and called Sefer Torah), are being carried around the synagogue for 7 times, (the akaphot) and often they pass under a chuppa because the bond of the Jewish people with the Torah is often compared to a wedding. The thing that may not be clear though is that these passages are not done in a serious or even austere climate. The first revolution is done by the two Hatanim while the whole congregation sings and dances. Even in the most spartan gatherings the sound of the songs can be heard from the outside and in the past it was a prime opportunity to down significants amounts of raki. Some congregations had even introduced this to their minhag like the Sicilia Synagogue in Salonica where after the last chapter a bottle of raki passed among the faithful for a sip and then some cinnamon essence was used to dampen the handkerchiefs as to remind of the joy and sweet fragrance produced when beginning to read the Torah from the start.

Small children ready to be molested by nasty old ladies/Source:aitzhayim.org

After the hatanim the other six akkafot are performed by the youngest children who are brutally illtreated by the elderly with violent peckings of the  cheeks or messing of the hair, (the writer does foster child traumas as you can imagine). As we said the singing continues while in some synagogues they are  sprinkled with rose petals, (especially if there is a women’s loft as I saw in the Monastirioton Synagogue in Salonica coupled with it’s special acoustics), or with sweets in the older times. The photo in the right although from a different occasion, the opening of the new synagogue Beth El in the Jewish Restion Elders’ Home in Athens, is indicative of the climate reigning.

Each synagogue had it’s own customs, eg the Evora Synagogue prepared a huge amount of rice which would be thrown by the people to the hatanim shouting arroz which was the nickname of the the synagogue.  Some of these have been forgotten while new ones have emerged: in Athens in the Synagogue of Melidoni Street they hand out huge candles which create a fantastic atmosphere in the exterior of the synagogue as hundreds of Jews gathered to sing. It was customary to accompany the hatanim home after the feast but this custom has been, understandably, abandoned nowadays.

The custom that each synagogue in Salonica had its own nickname was linked to the Simcha Torah and this played a major role during and after the celebrations. This nickname had nothing to do with the usual nicknames which were frequent during the rest of the year but were specifically linked to the Simcha Torah. For example the Etz aChaim Synagogue, the oldest in Salonica since it was founded in the 1st century BCE in the corner of Kalapothaki and Dimosthenous Streets, was called by the rest of the Jewish population Qaal de los Griegos because it was the congregation of the greek speaking Romaniote Jews. It’s nickname during the Simcha Torah though was Ajo because the members were presumably especially fond of garlic.

Τhe now abandoned Italia Yashan Synagogue/source:radamanth

The nicknames had many origins: the Mayor Synagogue members in the angle between Venizelou and Tsimiski Street founded in 1492 were called ladron, ie thieves. The occasion was the tower in relief over the echal of the synagogue which depicted the Torres family shield which was an eminent family of the congregation. The tower was reminiscent of the Palma de Mayorca arsenal from which most families originated and reminded of the Yedi Kule Towers in Salonica where the prisoners were kept, ergo the nickname. The Provencia Synagogue founded in 1394 by Provence, France refugees had it’s members called proves, ie poor as a  corruption of their name. The Italia Synagogue was founded between 1423 and 1492 and because of its size divided into Italia Yashan and Italia Hadash – the fist one was found in the contemporary Aristotle Square which was then called Madrezika del Agua as N.Genimakis correctly informs us, while the second could be found in C.Diehl Str, (then Kucuk Italia Havrasi) and Vasileos Irakliou (then Haham Matalon Str). Later the Italia Yashan Synagogue was moved to Velisariou Str and you can see it in the photo in your right. The nickname of both was raton, ie mouse and their mortal enemies were the Aragon Synagogue which were the gato, a reference to the important family of the Gattegno. So when companies for the Italia Yashan synagogue passed before the Aragon companies jokes were heard from both sides: Huid ratones que nosotros los gatos os vamos a tragar – Run mice because us the cats will make a mouthful of you !

The Salonica synagogues were counted buy the dozens and it’s hard to mention them and their nicknames: I’ll limit myself the the single Ashkenazi synagogue called Ashkenaz which may have been known as Qaal de los locos (congegation of the crazy ones) but for Simcha Torah were known as mosca (fly), probably an allusion the origins from Moscow. The Puglia Synagogue’s members were known as macarron, indicative of the timeless bond of the italians with pasta, while despite the self pride of the Otranto Synagogue’s members they were known as gallo because of their feisty character which earned them also the Qaal del los kabadayis (kabadayis is turkish for toughie) nickname the rest of the year. Catalan Synagogue in the angle of St.Sophia and Kastritsiu str. was called figo because of the fig plants near the entrance, although often called figo loco because of the stubbornness of its members. Newe Sedeq Synagogue in Frangon Str. was called huerno because of a big horn nailed in the walls of the synagogue to guard from the evil eye. The first sephardic synagogue to be founded was Gerush Sefarad Synagogue, maybe the most important in history because of its connection to two giants of Jewish religion Samuel di Medina del Campo and Yosef Karo, was found in the Kapani market since 1492 and was called mescita, ie minaret.

And with that: Chag Sameach – Happy Holidays !

A small note for future posts: the interesting story of the Italia Yashan Synagogue, the Jewish wedding since I spoke of the chuppa, the Sefer Torah containers which are a privileged area of Jewish art and an explanation of the connection of the Jews to the raki which I believe argos shall find interesting.

Ελληνικά (english translation follows)

Διμοιρίες των ΜΑΤ έξω από συναγωγές, συσκέψεις σε εβραϊκά σχολεία – ενώ συναγωγές, νεκροταφεία και μνημεία γινόντουσαν στόχος βανδαλισμών και εμπρησμών. Αυτή ήταν η εικόνα που παρουσίαζε ο Ελληνικός Εβραϊσμός τους μήνες Δεκέμβριο και Ιανουάριο όταν το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας αποφάσισε ότι ο καλύτερος τρόπος να στηρίξει τους «αγωνιστές της Χαμάς» (η γνωστή αντισημιτική εφημερίδα Αυριανή, 29/12/08) ήταν να ξεσπάσουν ενάντια στους έλληνες συμπολίτες που γεννήθηκαν με την λάθος θρησκεία. Αν και το είχα γράψει από μήνες είχα αποφασίσει να μην το δημοσιεύσω αλλά η πεποίθηση οτι στην Ελλάδα ο αντισημιτισμός περιορίζεται στο ΛάΟΣ του Γ.Καρατζαφέρη ή είναι μόνο λόγια οφείλει να αντιμετωπίσει τα γεγονότα.

Βίαια αντισημιτικά γεγονότα συνέβησαν 9 ελληνικές πόλεις: σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Λάρισα, Βόλο, Ιωάννινα, Κέρκυρα αλλά και σε judenrein πόλεις όπως Κομοτηνή, Βέροια και Δράμα. Σε πανελλήνιο επίπεδο είδαμε εξοργιστικές δηλώσεις για «εβραίους που μυρίζουν αίμα» από τον ηγέτη της Ακρας Δεξιάς Γιώργο Καρατζαφέρη και που σιωπηλά επικροτήθηκαν από τον Πρόεδρο της Βουλης Δ.Σιούφα. Η Αριστερά καταδίκασε με την μέγιστη αυστηρότητα το Ισραήλ και ταυτόχρονα αρνήθηκε να καταδικάσει τα βίαια αντισημιτικά επεισόδια στην ίδια της την χώρα, ενώ τραγελαφική ήταν η χρησιμοθηρική αναφορά στο “Ολοκαύτωμα” στη Γάζα από ανθρώπους που ευτελίζουν ενσυνείδητα την Σοά και αρνούνται να συμμετάσχουν σε όποια τελετή μνήμης.

Στελέχη της Εκκλησίας της Ελλάδος όπως ο Μητρ.Πειραιώς Σεραφείμ μίλησαν για “σιωνιστικά τέρατα με γαμψά νύχια” που στηρίζονται από τις «μασονικές στοές» και κατηγόρησε ευθέως τους έλληνες εβραίους, (ο νεοναζιστικός Στόχος επικροτεί). Άλλοι όπως ο Μητροπ.Θεσσαλονικής Ανθιμος, (γνωστός για άλλες αμφισβητήσιμες δηλώσεις), είπε οτι οι εβραίοι τιμωρούνται γιατί “σταύρωσαν το Χριστό” και είναι θεοκτόνοι – άλλωστε την κάρτα των θεοκτόνων την έπαιξαν και πρωτοσέλιδα εφημερίδων όπως η Βραδυνή μιλώντας για «Σταύρωση» και «Πόντιους Πιλάτους».  Δεν αναφέρομαι καν στα πρωτοσέλιδα παρανοϊκών αντισημιτικών ορθόδοξων εφημερίδων όπως ο Ορθόδοξος Τύπος που μιλούσαν “ΣΙΩΝΙΣΤΑΙ ΚΑΙ ΜΑΣΩΝΟΙ ΣΤΗΡΙΖΟΥΝ ΤΗΝ ΣΦΑΓΗ”, αλλά θα περιορισθώ στην αντισημιτική εφημερίδα Αυριανή που στο πρωτοσέλιδο δεξιά κατηγόρησε τους αμερικανοεβραίους οτι έκλεψαν τον πλούτο, δημιούργησαν την παγκόσμια οικονομική κρίση μας πληροφορούσε για τις προσπάθειες των αμερικανοεβραίων να ξεκινήσουν τον Γ’ΠΠ (!!!), ενώ και αυτή μίλησε για «Ολοκαύτωμα». Μη ξεχάσουμε την Απογευματινή με πρωτοσέλιδο “Ολοκαύτωμα” και που είχε υποστηρίξει στο παρελθόν οτι οι ισραηλινοί κλέβουν τα όργανα των Παλαιστινίων και όλες τις υπόλοιπες εφημερίδες που αρνήθηκαν συστηματικά να αναφερθούν στο ρατσιστικό μίσος που κυρίευσε την χώρα.

Αξίζει να σημειωθεί το μένος που επιδείχθηκε από τηλεοράσεις και ραδιόφωνα – ξεχωρίζει η ραδιοφωνική εκπομπή του Τζίμη Πανούση που ξεκαθάριζε οτι δεν υπάρχει καλός εβραίος αλλά είναι όλοι γουρούνια και δολοφόνοι αλλά ευτυχώς οι μέρες τους είναι μετρημένες. Αλλά ας περιοριστούμε στις απτές εκφράσεις του εφιάλτη του ρατσισμού που εκφράστηκε από την Ακρα Αριστερά, την Ακρα Δεξιά και τις νεοναζιστικές ομάδες της χώρας μας.

Αθήνα

Αντισημιτικά γκράφιτι εμφανίστηκαν σε πολλούς δρόμους της πόλης – εδώ βλέπουμε σύνθημα στο εβραϊκό νεκροταφείο που μιλάει για “ΙΣΡΑΗΛΙΤΕΣ ΕΒΡΑΙΟΙ ΦΟΝΙΑΔΕΣ”. Αν υπήρχε κάποια αμφιβολία για την θρησκευτική δίασταση της αντίθεσης, οι δράστες φρόντισαν να το ξεκαθαρίσουν με το να προσθέσουν το εβραίος μετά το ισραηλίτης, αφού μάλλον το μπέρδεψαν με το ισραηλινός.

Μεταξύ των πολλών αντιπολεμικών διαδηλώσεων ξεχωρίζουν αυτές της Χρυσής Αυγής όπου η “Λευτεριά στην Παλαιστίνη” συνδυάζονταν αρμονικά με το “Τσεκούρι και φωτιά στα εβραϊκά σκυλιά” και το “Εβραίοι,Γουρούνια,Φονιάδες των Λαών”, (έχω και το βιντεο με την παρέλαση τους στο κέντρο της Αθήνας – σε άλλες περιπτώσεις αριστερές και αναρχικές ομάδες αντιστέκονται αλλά από ότι φαίνεται δεν πρέπει να διαφωνούσαν σε αυτή την περίπτωση). Στελέχη της οργάνωσης έδωσαν συνεντεύξεις σε πανελλήνιους τηλεοπτικούς σταθμούς όπως το Μέγκα – και γιατί όχι; Αλλωστε τα διάφορα ακροδεξιά κόμματα μάζεψαν περίπου 11% στην Αθήνα στις ευρωεκλογές που ακολούθησαν.

Βέροια

Άγνωστοι προσπάθησαν να πυρπολήσουν την Συναγωγή που βρίσκεται μέσα στην εβραϊκή συνοικία της Μπαρμπούτας μέσα στην πόλη της Βέροιας – ευτυχώς η φωτιά δεν επεκτάθηκε και μόνο η είσοδος και η βεράντα υπέστησαν ζημίες. Κατά διαβολική σύμπτωση πριν ένα χρόνο έγραφα για τις κατηγορίες οτι οι εβραίοι ενέχονται σε ανθρωποθυσίες που διατυπώθηκαν τον τηλεστάρ και επιτυχημένο συγγραφέα Ιωάννη Φουράκη, λόγω των ερευνών για την εύρεση του Αλεξ Μεσχισβίλι κοντά στην Μπαρμπούτα.

Βόλος

Η εβραϊκή κοινότητα της πόλης στοχοποιήθηκε από αριστερούς “ακτιβιστές” οι οποίοι έγραψαν συνθήματα στο τοίχο της συναγωγής της πόλης στις 31/12 απαιτώντας από έλληνες να απολογηθούν για το τι συμβαίνει σε ένα τρίτο κράτος και πιστοποιητικό κοινωνικών φρονημάτων στο χώρο όπου προσέρχονται για να προσευχηθούν – οι λειτουργίες αναβλήθηκαν και η συναγωγή έκλεισε μέχρι να περάσει η μπόρα.

Η αριστερή οργάνωση Αντιεξουσιαστική Κίνηση, που εμφανίστηκε ως υπεύθυνη για το γεγονός, με ανακοίνωση της αποποιήθηκε κάθε ανάμειξη αλλά ταυτόχρονα φρόντισε να  εμφανίσει την εβραίους σχεδόν σαν απόδημους ισραηλινούς με το να ταυτίσει την κατάσταση τους με την “τουρκική” μειονότητα της Δυτικής Θράκης.

Δράμα

Το Μνημείο του Ολοκαυτώματος καλύφθηκε με συνθήματα υπέρ της Παλαιστίνης. Δεν είναι προφανώς η πρώτη φορά – ξεχωρίζει η φορά που αριστερός “ακτιβιστής” είχε φροντίσει να ανακοινώσει την βεβήλωση που πραγματοποιήθηκε λίγο μετά. Πέρα από το ανορθόγραφο σύνθημα, οι επίδοξοι ειρηνόφιλοι διέγραψαν και τα ονόματα των εβραϊκών κοινοτήτων της Δράμας, της Καβάλας, της Νέας Ορεστιάδας, του Διδυμότειχου, της Ξάνθης, της Κομοτηνής, των Σερρών και της Καβάλας που δολοφονήθηκαν από τους ναζί Γερμανούς και τους Βούλγαρους σύμμαχους τους – το τι μήνυμα ήθελαν να περάσουν το αφήνω σε εσάς.

Θεσσαλονίκη

Ημερίδα του Εβραϊκού Μουσείου αναβλήθηκε μετά από “προειδοποιήσεις φοιτητών”, ενώ η Ομάδα για την Μελέτη του Ελληνικού Εβραϊσμού στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας έγινε δέκτης “προειδοποιήσεων”. Δεν θα αναφερθώ καν στα δεκάδες γκραφίτι που γέμισαν του τοίχους της πόλης ταυτίζοντας ισραηλινούς ή/και έλληνες εβραίους με τους ναζί.

Διμοιρίες των ΜΑΤ βρέθηκαν να φρουρούν τα γραφεία της Εβραϊκής Κοινότητας και την συναγωγή πολλές φορές κατά την διάρκεια διαδηλώσεων. Το ΚΚΕ για μια ακόμη φορά αποφάσισε να καταλήγουν οι πορείες διαμαρτυρίας στο Μνημείο του Ολοκαυτώματος, (υπενθυμίζω οτι το επίσημο ΚΚΕ το είχε βανδαλίσει το 2006 κατά την διάρκεια της πρώτης διαδήλωσης από το Ολοκαύτωμα και μετά ενάντια στην εβραϊκή κοινότητα της πόλης που είχε καταλήξει στον βίαιο αποκλεισμό των γραφείων της Κοινότητας). Ξεχωρίζει η άρνηση του Συριζα να συμμετάσχει στην Εθνική Ημέρα Μνήμης Ολοκαυτώματος στις 27/1 – όχι ότι έτσι και αλλιώς συστηματικά αρνείται να παρουσιαστεί αλλά αξίζει να σημειωθεί η απύθμενη υποκρισία των τοπικών αξιωματούχων του που δεν έχουν πρόβλημα να διαφημίζουν τις “ανθρωπιστικές” εκδηλώσεις τους πάνω από τα οστά των 350.000/500.000 νεκρών εβραίων που ακόμα βρίσκονται κάτω από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο. Άλλωστε γνωρίζω για μια περίπτωση “αντιρατσιστή” τοπικού στελέχους, του οποίου το σπίτι στην Ανω Πόλη “στολίζεται” από λεηλατημένες ταφόπλακες του εβραϊκού νεκροταφείου.

Για τα αντισημιτικά κηρύγματα του τοπικού Μητροπολίτη, που διακρίνεται για την εβραιοφαγία του, αναφέρθηκα πριν. Η ειρωνία οτι τα κηρύγματα έγιναν στο Ναό του Αγίου Δημητρίου  που έχει φτιαχτεί από κλεμμένες εβραικές ταφόπλακες προφανώς δεν ήταν εμφανής στο σεβάσμιο ιερέα.

Ιωάννινα

Για πολλοστή φορά τα τελευταία χρόνια άγνωστοι έσπασαν τάφους στο εβραϊκό νεκροταφείο της πόλης στις 19/1. Το φαινόμενο είναι, πλέον, τόσο αναμενόμενο που ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Ιωαννίνων είχε ήδη ειδοποιήσει την Αστυνομία, χωρίς όμως αυτή να λάβει μέτρα. Το εβραϊκό νεκροταφείο Ιωαννίνων έχει γίνει μόνιμος στόχος τα τελευταία χρόνια μέσα στην γενική αδιαφορία της τοπικής κοινωνίας και την πιθανή εμπλοκή των τοπικών αστυνομικών αρχών. Έκτοτε από τον Ιανουάριο μέχρι σήμερα έχουν γίνει πέντε επιθέσεις και φτάσαμε στο επίπεδο να βεβηλώνονται τα ίδια τα λείψανα με σκοτωμένα ζώα για να υπάρξει κάποια μικρή αντίδραση , ενώ οι τοπικές οργανώσεις της Νέας Δημοκρατίας διακρίθηκαν από την άρνηση τους να καταδικάσουν το γεγονός.

Αξίζει να τονίσουμε αυτή η σειρά επιθέσεων μαζί με αυτή του Ιουλίου ήταν μια από τις χειρότερες αντισημιτικές επιθέσεις των τελευταίων ετών, (στην φωτογραφία οι σπασμένοι τάφοι του Ιανουαρίου).

Κέρκυρα

Βανδαλισμοί σημειώθηκαν στην συναγωγή της πόλης. Προφανέστατα καμμία αντίδραση σε μια πόλη με μια μακριά παράδοση αντισημιτισμού, (το πογκρόμ του 1891 – το χειρότερο στην ελληνική ιστορία, η συνεργασία με τους γερμανούς στην εξαφάνιση της τοπικής εβραικής κοινότητας…).

Λάρισα

Η Λάρισα υπήρξε η πόλη στην οποία η αντισημιτική παράνοια της Αριστεράς και της Δεξιάς εκδηλώθηκε με ιδιαίτερη μανία. Κατά την διάρκεια πορείας για τις συνθήκες στις φυλακές στις 17/1 αναρχικοί και παλαιστίνιοι διαδηλωτές επιχείρησαν να βανδαλίσουν την συναγωγή της πόλης. Αυτόνομοι από συγκεκριμένη ομάδα που συμμετείχαν στην πορεία τους απέτρεψαν, παρά τις αντιδράσεις λοιπών μερών της διαδήλωσης. Η Συναγωγή χρειάστηκε και άλλες μέρες την προστασία από διμοιρίες των ΜΑΤ, ενώ συνθήματα των διαδηλωτών επαναλάμβαναν τις γνωστές κατηγορίες οτι οι εβραίοι ελέγχουν την Ελλάδα και οτι η Αστυνομία προστατεύει “τους αφέντες” της.

Την ίδια μέρα ακροδεξιές οργανώσεις συνδεδεμένες με την Χρυσή Αυγή διοργάνωσαν συγκέντρωση έξω από τον χώρο όπου είναι συγκεντρωμένη η Συναγωγή και το Εβραϊκό Σχολείο με τίτλο “Εβραίοι Δολοφόνοι. Έξω από την Λάρισα!“, (στην φωτογραφία δεξιά screenshot από νεοναζιστικό ιστότοπο που ανακοίνωνε την νεοναζιστική σύναξη – η ανάρτηση σήμερα έχει διαγραφεί). Η συγκέντρωση κατέληξε στον βανδαλισμό του μνημείου για την εξόντωση των Λαρισαίων Εβραίων. Ταυτόχρονα κυκλοφόρησαν μηνύματα για μποϋκοτάζ των εβραϊκών καταστημάτων και μηνύματα για  μαζική συμμετοχή της Χρυσής Αυγής σε διαδηλώσεις της “ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΟΥ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΓΑΖΑΣ· ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΟΠΑΛΑΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΦΙΛΙΑΣ”. Ας μην ξεχνάμε οτι η Συναγωγή αποτελεί μόνιμο πέρασμα των νεοναζιστικών διαδηλώσεων της Χρυσής Αυγής μέχρι και σήμερα όπως μαθαίνουμε από την ίδια την Χρυσή Αυγή.

Δεν χρειάζεται να προσθέσω οτι η εβραϊκή κοινότητα της πόλης μετά από αυτή την συνδυασμένη επίθεση από Αριστερούς και Δεξιούς αντισημίτες αναγκάστηκε να διακόψει κάθε κοινοτική δραστηριότητα μέχρι να ηρεμήσουν τα πράγματα, ενώ αυξήθηκαν τα μέτρα προστασίας στο εβραϊκό σχολείο που βρίσκεται στην ιδια περιοχή.

Επιμύθιο

Είναι αδαής ή ανενημέρωτος ή κακόβουλος αυτός που πιστεύει οτι στην Ελλάδα δεν υπάρχει αντισημιτισμός και οτι οι έλληνες έχουμε κάνει το εμβόλιο κατά του ρατσισμού. Αυτό αφορά είτε πιθανούς ψηφοφόρους του ΛΑΟΣ, είτε υποψηφίους των Ο-Π που πιστεύουν οτι η ζωή των εβραίων στην Ελλάδα “δεν επηρεάζεται βαθύτερα” και τα κίνητρα της αντισημιτικής βίας βασίζονται στην “πολιτική του Ισραήλ”.

Πολύ χειρότερα γεγονότα συνέβησαν αλλού στην Ευρώπη όπως στην Ολλανδία, Γαλλία, Μεγάλη Βρετανία – η Ελλάδα δεν υπήρξε μοναδική περίπτωση. Πουθενά όμως δεν υπήρξε μια τέτοια εκκωφαντική απουσία αντιδράσεων από την κοινωνία και από τον πολιτικό κόσμο. Ευχαριστώ το Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσινκι, τους terminal119 που υπήρξαν οι μόνοι που καταδίκασαν αυτές τις ενέργειες. Ολους τους υπόλοιπους τους ευχαριστώ για το διεθνιστικό τους ενδιαφέρον – τα εκατομμύρια των διαδηλώσεων για τις σφαγές των Κούρδων στο Ιράκ του Σαντάμ, τις σφαγές εκατοντάδων χιλιάδων μαύρων χριστιανών από άραβες μουσουλμάνους στο Νταρφούρ, την γενοκτονία στην Ρουάντα ή τις μαζικές σφαγές αλβανών από τους σέρβους αδερφούς στην γειτονιά μας σε Κόσοβο και Βοσνία ή ακόμα πιο πρόσφατα με τους Ταμίλ αποτελούν αποκαλυπτικές των κινήτρων τους πίσω από το όψιμο ενδιαφέρον τους.

Είναι γελοίοι και βαθύτατα υποκριτές αυτοί που ξέρουν να μιλάνε για καημένους επαγγελματίες αντιρατσιστές που δεν μπορούν να επικρίνουν το Ισραήλ χωρίς να κατηγορηθούν για αντισημιτισμό, ενώ στην πραγματικότητα κρατούν το στόμα τους ερμητικά κλειστό για τα όργια που συμβαίνουν στην ίδια τους την χώρα κάθε φορά που φουντώνει η κατάσταση στην Μέση Ανατολή. Οτι κάθε μέρα υπάρχουν δεκάδες άρθρα και τηλεοπτικές εκπομπές για τα δικαιώματα των παλαιστινίων, ενώ το γεγονός οτι στα Ιωάννινα κανείς δεν αισθάνεται ασφαλής για την τύχη των λείψανων της οικογένειας του – κατά τα άλλα ελλήνων πολιτών οι οποίοι είναι χρήσιμοι για φόρους, στρατό και για να λέμε πόσο ανεκτική είναι η χώρα μας – δεν ακούστηκε κουβέντα. Για να μην μιλήσω για την κατάσταση στην Θεσσαλονίκη με την οποία θα ασχοληθώ εκτενώς φέτος.

ΥΓ. Ξεχωρίζω την ανάρτηση του doctor που μόνο για φιλο-ισραηλινός δε μπορεί να κατηγορηθεί – με εκφράζει απόλυτα. Οσο για τους επαγγελματίες αντιφασίστες της Αριστεράς ξεχωρίζω τα σχόλια της antifa-area η οποία είναι ενδεικτική του αντιεξουσιαστικού/αριστερού αντισημιτισμού – δείτε και το About Us του ιστολογίου ενδεικτικό της πνευματικής τους ένδειας που ούτε να αντιγράψει παπαγαλία ένα κείμενο δεν είναι ικανή. Επίσης ευχαριστώ λ:ηρ, e-lawyer, plagal & G.Sarigiannidi.

English (photos from greek version)

Riot Police (MAT) guarding synagogues, meetings of anxious parents in Jewish schools – while synagogues, cemeteries and monuments became targets of vandalism and arson. This was the picture that Greek Jewry presented in December and January when the totality of the greek society decided that the best way to support the “champions of Hamas” (as infamous anti-Semitic newspaper Avriani put it, 29/12/08) was to burst against fellow greek citizens born with the wrong religion

Violent antisemitic incidents occurred in 9 greek cities: Athens, Salonica, Larissa, Volos, Ioannina, Corfu but also in judenrein cities such as Komotini, Veria, Drama. Nationwide we saw outrageous statements on “blood craving jews” by Extreme-Right leader Y.Karatzaferis, while Leftist leaders went overboard in condemning Israel but downright refused to condemn antisemitic incidents in their own home; especially their utilitarian reference to the Holocaust would have been tragic if not comic in front of their downright refusal to join the State Holocaust Memorial Day later in the month as they usually do. Members of the Greek Church like Metrop.of Piraeus Serafim spoke of “zionist monsters with sharp claws” being aided by “massonic lodges”. Metrop.of Salonica Anthimos, (already famous for other anti-jewish statements), said that Jews are being punished for killing Jesus Christ; the “Christ-Killer” card was also played by newspaper frontpages like Vradini speaking of “Crucifixion” and “Ponzio Pilates”.  I won’t even mention the paranoid  antisemitic Christian Orthodox newspapers like Orthodoxos Tipos who frontlined “Zionists and Massons support the slaughtering” but I will limit myself to the infamous antisemitic newspaper Avriani which spoke of American Jews stealing the money and causing the world economic crisis and warned us of American Jews plotting to set off WW3 (!!!) <photos in the left> while also frontlining “Holocaust”. Let’s not forget newspapers like Apogevmatini which frontlined “Holocaust” which had already accused Israelis of harvesting Palestinian organs long before the swedes ever discovering the rumor and all the other newspapers which refused to talk about the wave of antisemitic hatred that swept through Greece.

The Press and the TV did their best to exasperate the climate – a known liberal radio presenter, Jimmy Panousis, said it plainly: “There are no good jews” and that Jews are pigs and murderers but fortunately their days are numbered. But let’s limit ourselves to the tangible aspects of the racist nightmare that swept Greece and included Far Right, Far Left and neonazi groups in Greece.

Athens

Antisemitic graffiti appeared in many streets; in the photo we can see written on the walls of the Jewish Cemetery: “Israelites Jews Murderers”. In case the clearly religious aspect of the hatred went unnoticed, the perpetrators added “Jews” probably because they confused “Israelites” with “Israelis”.

Neonazi antisemitic march in Athens

"Israelites Jews Murderers"

Among the various antiwar protests, the one of neonazi group Chrissi Avgi gains prominence where “Freedom to Palestine” was combined with “Ax and fire to the jewish dogs” and “Jews, Pigs, Murderers of nations”, (Ι have the video of the march – usually they face leftist demonstrators but it appears that this time they were in agreement). Members of the neonazi group were interviewed by national TV stations like Mega TV and why shouldn’t they, Extreme-Right political parties managed to gather 11% in Athens in the recent elections.

Veria

Unknown perpetrators attempted to set on fire the synagogue of the city in the center of Veria, in the old Jewish Quarter named Barbouta – fortunately only the door and the patio suffered damage. Ironically a year ago I was writing about blood libel accusations from trash-TV star and successful author Ioannis Fourakis who accused Jews of human sacrifices during the search of hate-crime victim Alex Mechisvili in the Barbouta district.

Volos

"The State of Israel is murdering! What side are you on?"

The Jewish Community of Volos was targeted by leftist protesters which sprayed graffiti on the exterior wall of the synagogue and against the community itself on 31/12 demanding greek citizens apologizing for what is happening in a third country and asking for loyalty credentials in the place they go to worship;  the synagogue remained closed and services were suspended indefinitely.

The leftist organization Antiexousiastiki Kinisi, which appeared responsible for the act, denied in a statement any involvement after presenting Greek Jews almost as Israelis in exile when drawing a parallel with what the situation of the “turkish” minority of Western Thrace.

Drama

The Holocaust Monument was vandalized with pro-Palestinian graffiti. Of course it wasn’t the first time happening, with the most famous vandalism being the one by a leftist activist some years ago who announced his intentions amidst general indifference to the act he proceeded to do. Besides the wrong spelling the would-be peace activists also erased the names of the murdered, by the nazi Germans and their Bulgarian allies, Jewish Communities of Serres, Drama, Kavala, Nea Orestiada, Didymoteicho, Xanthi, Komotini. What was their message I leave it up to you to interpret.

Salonika

A seminar of the Jewish Museum was postponed after “warnings” of students, while a meeting of the Study Group for Greek Jewry also received “warnings”. I won’t even comment on the tenths of graffiti appearing all over the city equating the Greeks Jews and/or Israelis to the Nazis.

Riot Police (MAT) were often found guarding the offices of the local community and Synagogue. The greek Communist Party once again decided to end its protests in the Holocaust Memorial that had vandalized in 2006, (only to top that with a demonstration against the Salonican Jews themselves the following day ending in the blockade of the communal offices), while leftist parliamentary party Syriza declined to participate in the Holocaust Memorial Day, as it has done frequently the past years. I won’t comment on the bottomless hypocrisy of the local party officials which on the other hand have no problem hosting their “antiwar” rallies on the University which lies on top of the remains of 350.000/500.000 Jews which were never removed from the destroyed, by Greek Authorities during the Holocaust, Jewish Cemetery of Thessaloniki. Indicative is the case of an “anti-racism” activist whose house in Ano Poli district is “adorned” with looted Jewish gravestones.

We have already mentioned above of the antisemitic sermons of the local Metropolite. The irony that the sermon took place in the St.Demetrious Church which is constructed by looted Jewish gravestones was probably lost on the elder priest.

Ioannina

Broken tombs in January

For yet another time the local Jewish Cemetery was vandalized and some tombs were broken on 19/1. These incidents are so common that the president of the community had already warned the Police which declined from taking preventive measures. The Jewish cemetery in Ioannina is a permanent target of extreme-Right vandalism the past years amids the general indifference of the local society and suspicions for possible local Police involvement in the vandalisms. Since January we have had 5 attacks and we’ve reached a level of the remains themselves being desecrated with smashed animals to have any kind of reaction, while the local organization of ruling conservative party Nea Dimokratia refused categorically to condemn the incident.

It’s worthy to point out that these attacks, together with the one of July are probably the worst antisemitic incidents in recent years, (in the photo the broken graves of January).

Corfu

The city Synagogue was vandalized. Of course there were no reactions in an island with a strong antisemitic tradition, (the 1891 pogrom – worst in greek history, local cooperation with the Germans during the Holocaust etc).

Larissa

The town in which the antisemitic madness of both Left and Right was emblematic. During a protest on 1/17 anarchics and Palestinians tried to vandalize the Synagogue. Other autonomous protesters from a specific group managed to stop them despite the general resentment. Riot Police protected the Synagogue for several days, while protesters suggested that Jews rule Greece and thus the Police was protecting “it’s masters”.

The same day FarRight and neonazi groups linked with Chrissi Avghi also held a protest near  the Synagogue and the Jewish Elementary School; the main theme was “Jewish Murderers – Get out of Larissa”.  <screenshot of the invitation in the left – they have removed any trace since> The protest resulted in vandalizing of the Holocaust Monument for the  murdered Jews of Larissa.  Contemporaneously messages circulated calling on the boycotting of Jewish shops and the participation of Chrissi Avghi in protests of the “Paneuropean Comittee on ending the Gaza boycott – GreekPalestian Friendship committee“. Let’s not forget that still today neonazi marches do not fail to pass in front of the Synagogue and shout antisemitic slogans.

Needless to add that the Jewish Community of Larissa after these combined attacks by Leftist and Rightist antisemites was forced to suspend all communal activities until things calmed down, while security measures were increased in the Jewish School which is found in the same area.

Aftermath

He is either ignorant or not-informed or malicious anyone who thinks that in Greece there is no antisemitism and greeks have taken the immunization shot against racism. This includes the possible voters of antisemitic political party LàOS and the Green’s candidates who think the life of Greek Jews “is not deeply affected” and the motives of antisemitic violence are based “on the policy of Israel”.

Much worse happened in Europe like the Netherlands, France or Great Brittain – Greece was neither an isolated case, nor would it qualify as the worse offender. Still, nowhere in the world did we see such a deafening lack of reactions by the greek political parties and society in general. I would like to thank Helsinki Monitor, terminal119 for they were the only ones to condemn these acts. Concluding I would like to thank everyone else for the famous greek international solidarity – the innumerable protests for the slaughter of Kurds in Saddam’s Iraq, the slaughter of hundreds of thousands of black christians by muslim arabs in Darfur, the genocide in Rwanda or the mass murders of albanians by our serb brothers in our own back yard or even more recently for the Tamil massacres are immensely revealing of the real motives behind their interest.

I would also like to add that they are ludicrous and deeply hypocritical those who cry over poor professional antiracism activists in Greece who cannot judge Israel without being accused of antisemitism, while they keep their mouths hermetically shut over the orgies that take place in their own country every time the situation in the Middle East gets heated. That every single day there were articles and TV shows on the Palestinian rights while on the fact that in Ioannina no one is was feeling secure even for the fate of the remains of their loved ones – greek citizens useful for taxes, the army and saying how tolerant Greece is – wasn’t being said anything.

This article is part of an ongoing series aiming at making Judaism, with a millennary greek tradition, a bit more well known. For these reasons it shall be in greek since english-language pages on Rosh HaShana are abundant. Still, if you’re interested in learning more on our greek traditions/ minhag use Google Translate or don’t hesitate to ask for clarifications in the comments bellow. Shana Tova!

Επίσης όσοι παρακολουθείτε το ιστολόγιο τακτικά θα παρατηρήσουν οτι είναι το ίδιο σχεδόν κείμενο με αυτό που είχα δημοσιεύσει πέρσι – ορισμένα κείμενα πιστεύω οτι αξίζει να τα ξαναδημοσιεύω και για τους καινούργιους αναγνώστες.

Σανά Τοβά !

—

Γενικά

Η Εβραϊκή θρησκεία αναγνωρίζει περισσότερες από μια Πρωτοχρονιές – άλλη είναι η θρησκευτική, άλλη είναι των δένδρων και άλλη η πολιτική. Ουσιαστικά όμως αυτή που ορίζεται σαν η “κανονική” Εβραϊκή Πρωτοχρονιά, η γιορτή στην οποία αλλάζει η ημερομηνία του χρόνου είναι το Ρος Ασσανά, (ή αλλιώς Ρος Ασανά/Ροσς Ασσανά). Το όνομα της γιορτής στην κυριολεξία σημαίνει Rosh (κεφαλή) Ha (του) Shana (χρόνου) και φέτος ξεκινάει κατά την δύση του ήλιου την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 2009 μέχρι δύση του ηλίου της Κυριακής 20 Σεπτεμβρίου, ενώ φέτος μπαίνουμε αισίως στο 5770 A.M. (anno mundi: από κτίσεως κόσμου).

Γιατί ξεκινάμε στη δύση του ήλιου; Γιατί η ημέρα στο εβραϊκό ημερολόγιο ξεκινά από την δύση του ηλίου και διαρκεί μέχρι την δύση της επομένης, (σύμφωνα με την Γέννεση “και έγινεν εσπέρα και έγινε πρωί, ημέρα πρώτη”). Τυπικά ξεκινά όταν 3 αστέρια εμφανίζονται στον ουρανό αλλά πρακτικά ορίζεται μόνο από την δύση του ηλίου – φέτος στην Ελλάδα πέφτει στις 19.32 το απόγευμα της 18/9. Ταυτόχρονα είναι και η πρώτη ημέρα του μήνα Τισρί.

Το Ρος Ασσανά είναι αναπόσπαστα δεμένο με το Γιομ Κιππούρ, (Ημέρα Εξιλέωσης – η ιερότερη γιορτή του Ιουδαϊσμού) και αποτελούν τις λεγόμενες Υψηλές Εορτές, ενώ οι ημέρες μεταξύ Ρος Ασσανά και Κιππούρ ονομάζονται Γιαμίμ Νοραϊμ (Ημέρες του Δέους) λόγω του υψηλού βαθμού θρησκευτικότητας τους.

Θρησκευτικά

Σοφάρ και ρόδι

Ολοι αυτοί οι “εξιλεασμοί” και “ημέρες του δέους” που ανέφερα πριν είναι ενδεικτικοί οτι το Ρος Ασσανά έχει δυο πρόσωπα, το ένα είναι η ευθυμία που συνοδεύει την αρχή του χρόνου και το άλλο είναι οτι σημαδεύει την έναρξη μιας περιόδου μετάνοιας που κορυφώνεται το Γιομ Κιππούρ. Αυτό συμβαίνει γιατί θεωρείται οτι στο Ρος Ασσανά ο Θεός μας εγγράφει στο Βιβλίο της Ζωής και καθορίζει το πως θα είναι η χρονιά που θα περάσουμε, ενώ την ημέρα του Γιομ Κιππούρ σφραγίζει τις εγγραφές. Η περίοδος μεταξύ Ρος Ασσανά και Κιππούρ είναι οι Ημέρες τους Δέους που ανέφερα και οι οποίες συνοδεύονται από ιδιαίτερη προσευχές και εφαρμογή του Σ’λιχότ, δηλαδή της αυτοπρόσωπης ζήτησης συγχώρεσης από τα άτομα που υπάρχει περίπτωση να έχουμε αδικήσει και ταυτόχρονα την παραχώρηση συγχώρεσης σε αυτούς που έχουν αδικήσει εμάς. Ενα ιδιαίτερο έθιμο, τουλάχιστον στην Ελλάδα, είναι η Ζιάρα (ισπανοεβραϊκός όρος που σημαίνει επίσκεψη στο νεκροταφείο), για να ζητήσουμε την παρέμβαση των πατέρων μας για να μας συγχωρέσει ο Θεός.

Θεωρητικά όλος ο μήνας που προηγείται, (ο μήνας Ελουλ), θεωρείται ο μήνας της μετάνοιας αλλά ιδιαίτερα αυτές τις ημέρες η αναζήτηση της συγχώρεσης αποκτά μια ιδιαίτερη βαρύτητα. Δεν θα κάτσω να αναφέρω περισσότερες λεπτομέρειες αλλά θα περιορισθώ να αναφέρω οτι η μετάνοια θεωρείται ύψιστο καθήκον και γίνεται ακόμα και εκ μέρους αυτών που δε μπορούν να συμμετάσχουν, όπως οι άρρωστοι. Επίσης όπως είπαμε η ζήτηση της συγχώρεσης αφορά τον Θεό αλλά κυρίως τον συνάνθρωπο μας. Τέλος η εβραϊκή στάση απέναντι στην συγχώρεση συνοψίζεται στα λόγια του Θεού: “ελάτε σε εμένα και εγώ θα έρθω σε εσάς“.

Έθιμα

Πρώτα, όπως ανάφερα, οφείλουμε να ζητήσουμε συγχώρεση αυτοπροσώπως από τα άτομα του περιβάλλοντος μας – προσοχή όμως, αν δεν σας γνωρίζει μπορεί να νομίσει οτι πάσχετε από καμμία ανίατη ασθένεια και αποφασίσατε να συμφιλιωθείτε με τα γήινα πράγματα. Επίσης οφείλουμε να φροντίσουμε να μοιραστούμε το γεύμα μας με έναν ξένο, χήρα, ορφανό ή άπορο – αυτή η εντολή συνήθως είναι ευκαιρία για αγαθοεργίες.

Δεύτερο είναι οτι οι άντρες οφείλουν να αγοράσουν να καινούργιο ρούχο ή κόσμημα στις γυναίκες τους για την γιορτή – μια εντολή που τηρείται και από τις πιο άθρησκες εβραίες προς απογοήτευση των συζύγων τους. Επίσης τα παιδιά πρέπει να λάβουν ένα καινούργιο παιχνίδι ή γλυκίσματα.

Τρίτο να πάμε στην συναγωγή, συχνά την τελευταία στιγμή όπως γίνεται στην Χριστιανική Ανάσταση προς χαρά του ιερέα, για να ακούσουμε το Σοφάρ. Το σοφάρ είναι ένα κέρατο κριαριού το οποίο βγάζει έναν εξαιρετικά υποβλητικό ήχο που παραπέμπει κατ’ευθείαν στην Βίβλο και το άκουσμα του αποτελεί μιτσβά (εντολή με την θετική έννοια) – με το καλό θα ανεβάσω ένα βίντεο με τον ήχο στις Γιαμίμ Νοραϊμ που ακολουθούν.

Τέταρτο είναι να απέχουμε από τις καθημερινές δραστηριότητες – ότι απαγόρευση ισχύει το Σαμπάτ ισχύει και για το Ρος Ασσανά. Ειδικά αυτό δεν το έχω δει ποτέ να συμβαίνει στην Ελλάδα, λόγω του οτι για την κοινωνία είναι μια απλή μέρα.

Πέμπτο είναι οτι η νοικοκυρά και τα κοριτσάκια του σπιτιού ανάβουν κάθε βραδιά δυο κεριά για να καλωσορίσουν την γιορτή.

Πέμπτον και πιο ενδιαφέρον: Την τέλεση ενός ειδικού γεύματος το οποίο θα συνοδεύεται από ορισμένα ειδικά τρόφιμα με συμβολική σημασία. Το γεύμα οφείλει να είναι ιδιαίτερα πλούσιο.

Να προσθέσουμε οτι υπήρχαν και διάφορα τοπικά έθιμα τα οποία συνδέονταν με διάφορες προλήψεις. Κλασικό ήταν το συμβολικό τίναγμα των αμαρτιών: στην Θεσσαλονίκη οι γονείς έβαζαν τα παιδιά να τινάξουν τα ρούχα τους μετά την συναγωγή, ενώ στην Ρόδο έπαιρναν ένα σεντόνι και το τίναζαν στην θάλασσα για να πάρει μακρυά τις αμαρτίες.

Το Γεύμα του Ρος Ασσανά

Μήλο και Μέλι

Το γεύμα του Ρος Ασσανά, (καμμιά φορά ονομάζεται και Σέντερ του Ρος Ασσανά), είναι ένα εορταστικό γεύμα – πρακτικά έχει επικρατήσει να τρώμε ψάρι αλλά μπορεί να είναι οτιδήποτε αρκεί να είναι κάτι ιδιαίτερο. Η ουσία είναι τα ειδικά τρόφιμα (Ασιμανίμ/ Σημάδια) που συνοδεύουν το γεύμα και έχουν ιδιαίτερη σημασία. Αυτά είναι (σε παρένθεση ο ισπανοεβραικός όρος που χρησιμοποιούσαμε σπίτι μου) : μήλο με μέλι, πράσο (prassa), σπανάκι, χουρμά, κολοκύθα (kalavasa), ρόδι και κεφάλι ψαριού (pishkado).

Προφανέστατα το πράσο παραδοσιακά είναι πρασσοκεφτέδες (Κeftes de Prassa), το σπανάκι σπανακόπιτα ή σπανακοκεφτέδες (Keftes de Espinaca) ή πλεόν της μόδας είναι σε φρέσκια σαλάτα, η κολοκύθα μέσα σε μπουρεκάκια από κολοκύθα (Borekas de Kalavasa) κ.ο.κ. Πιστεύω οτι είναι μια καλή ευκαιρία να δοκιμάσετε την συνταγή με τα χαμινάδος που είχα αναρτήσει πριν.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι ακόλουθες μπεραχότ (ευλογίες) για αυτά τα τρόφιμα. Εδώ τις παραθέτω στα ελληνικά αλλά συνήθως λέγονται (ή τουλάχιστον λέγονταν) στα ισπανοεβραϊκά στις Σεφαραδίτικες κοινότητες. Αντίστοιχα βέβαια στις Ρωμανιώτικες κοινότητες η γλώσσα της λειτουργίας ήταν τα ελληνικά:

1. Το Μήλο με Μέλι (η εβραϊκή έκφραση Tapuach b’dvash είναι το όνομα ενός κλασσικού παιδικού τραγουδιού).
   “Είθε ο Θεός να μας προσφέρει μια καλή και γλυκιά χρονιά από την αρχή ως το τέλος”
2. Το Ρόδι
   “Είθε ο Θεός να πληθύνει τις καλές μας πράξεις όπως τους σπόρους του ροδιού”
3. Οι χουρμάδες (στα εβραικά η λέξη χουρμας μοιάζει με το ρήμα καταναλώνεται και ουσιαστικά είναι ένα λογοπαίγνιο)
   “Είθε ο Θεός να θελήσει να καταναλωθούν αυτοί που μας επιβουλεύονται”
   
4. Το Κεφάλι ενός ψαριού
   “Είθε ο Θεός να μας αφήνει να πηγαίνουμε πάνω σε ότι αναλάβουμε και να μας έχει ως κεφαλή και όχι ως ουρά, όταν ακολουθούμε τις εντολές του Κυρίου”

Ενδεικτικά παραθέτω πως ακούγεται στα ισπανοεβραϊκά η πρώτη ευχή:

Sea velontad delantre de ti adonai nuestro Dio y Dio de nuestros padres ke se renove sovre nozotros anyada buena y dulce de presipio de el anyo y asta kavo de el anyo.

Το γεύμα προφανώς ξεκινάει με το Κιντούς, την μπεραχά που ευλογεί το κρασί, από το γηραιότερο μελος της οικογενείας. Μετά μοιράζει το κρασί και λέει την ευλογία για το ψωμί που ειδικά για σήμερα οι καλεσμένοι το βουτάνε σε λίγο μέλι.

Στην συνέχεια αναφέρουμε τις μπεραχότ για τα τρόφιμα που ανέφερα παραπάνω και τρώμε κανονικά το υπόλοιπο γεύμα. Στην θεωρία το Ρος Ασσανά διαρκεί 2 ημέρες και το γεύμα επαναλαμβάνεται την επομένη αλλά πρακτικά δεν συμβαίνει.

Επίλογος και ευχές

Ανέφερα αρκετά αναλυτικά την όλη γιορτή και πρέπει να ομολογήσω οτι αν θα έπρεπε να την συνοψίσω σε δυο γεγονότα που πρακτικά μου έχουν εντυπωθεί έντονα είναι ο ήχος του σοφάρ και η γλυκιά γεύση από το μήλο με μέλι. Θα κλείσω με τις κλασσικές ευχές και ελπίζω ο καινούργιος χρόνος να φέρει σε όλους σας ότι καλύτερο για εσάς και τις οικογένειες σας!

Σανά Τοβά ου μετουκά
(Καλή και Γλυκιά Χρονιά)

K’τιβά βε χατιμά τοβά
(Είθε να γραφθείς και να σφραγιστείς για μια καλή χρονιά)

ή όπως το λέγανε στην οικογένεια μου μισά ισπανικά, μισά εβραϊκά

Anada buena ve tizku lesanim rabot

(Καλή Χρονιά και μακάρι να’χεις πολλές ακόμα)

Posted in Jewish Holidays, traditions ]]> http://abravanel.wordpress.com/2009/09/17/rosh-hashana-5770/feed/ 26 abravanel shanat 24rosh_hashana_1 d1-ioannina-rosh-hashana roshhashanah http://abravanel.wordpress.com/2009/09/13/guevos-enhaminados/ http://abravanel.wordpress.com/2009/09/13/guevos-enhaminados/#comments Sun, 13 Sep 2009 07:00:14 +0000 Abravanel http://abravanel.wordpress.com/?p=965 ]]>

Ελληνικά (english translation follows)

Photo © Janet Amateau

Ισως η πιο γνωστή σεφαραδίτικη συνταγή, (αν και οι ρωμανιώτες εβραίοι αναγνώστες θα δυσανασχετήσουν μιας και εμφανίζονται και στη δική τους κουζίνα), είναι τα guevos haminados ή πιο απλά στα ελληνικά αυγά χαμινάδος με το χαρακτηριστικό γυαλιστερό καφεκόκκινο χρώμα που παίρνουν και με την ελαφρώς πικάντικη γεύση τους.

Η λέξη guevos haminados, (ή αλλιώς huevos enhaminados), για μερικούς σημαίνει “αυγά φούρνου”  αν και ορισμένοι θεωρούν οτι η πιο σωστή ερμηνεία θα ήταν “αυγά ζεσταμένα”. Στην πραγματικότητα η ονομασία προέρχεται από την λέξη hamin που με την σειρά της προέρχεται από την φράση της Μισνά tomnin et ha’hamin, δηλαδή να θάβεις ζεστό [το φαγητό]. Οι Εβραίοι στα πλαίσια της αργίας του Σαμπάτ, (δηλαδή του Σαββάτου), απαγορεύεται να ανάβουν φωτιά – για αυτό το λόγο ετοίμαζαν φαγητά τα οποία είτε μπορούσαν να τα βάλουν από την προηγουμένη για αργό μαγείρεμα και να ήταν έτοιμα και ζεστά για το γεύμα του Σαββάτου. Αυτό το είδος φαγητών ονομάζονταν hamin [ham: ζεστό στα εβραϊκά] και αποτελούν μια ιδιαίτερη κατηγορία συνταγών που ο πιο επιφανής εκπρόσωπος τους στην σεφαραδίτικη κουζίνα είναι τα αυγά χαμινάδος. Αν και με την μαγειρική δεν έχει νόημα να μιλάμε για πατρίδες είναι ενδιαφέρον οτι οι εβραίοι από την Τεργέστη τα ονομάζουν τούρκικα αυγά, οι εβραίοι στην ηπειρωτική Τουρκία ως σαλονικιώτικα και οι τούρκοι μουσουλμάνοι απλά ως εβραϊκά αυγά (yamurta yahudi).

Κλασσικά συνοδεύονται από διάφορα μπουρέκια, (κλασσικά τα borrekitas di meredgena, τα μελιτζανομπουρεκάκια των οποίων την συνταγή είχα δημοσιεύσει εδώ), ή πίτες όπως η κρεατοπίτα και η περίφημη rodanchas de kalavassa (κολοκυθόπιτα). Τα ίδια τα χαμινάδος ορισμένοι τα καταναλώνουν σκέτα, άλλοι με λεμόνι ή επιπλέον πιπέρι και αλάτι αλλά αυτό είναι στο γούστο καθενός.

ΑΒΓΑ ΧΑΜΙΝΑΔΟΣ

ΥΛΙΚΑ

6 και περισσότερα αυγά
Φλούδια από ξερά κόκκινα κρεμμύδια (πολλά)
Λίγο λάδι (όσο χρειάζεται για να απλωθεί πάνω από το νερό – μια με τρεις κουταλιές)
Μια κουταλιά ξύδι
Μισή κουταλιά αλάτι και άλλη μισή πιπέρι
νερό όσο χρειάζεται

(πολλοί προσθέτουν μισή κουταλιά ελληνικού καφέ, ενώ στην Τυνησία προσθέτουν φύλλα τσαγιού)

ΕΚΤΕΛΕΣΗ

Σε μια κατσαρόλα στρώνουμε τα κρεμμύδια και ανάμεσα βάζουμε όσα αυγά θέλουμε. Προσέχουμε τα αυγά να είναι σε θερμοκρασία δωματίου και στην συνέχεια προσθέτουμε όλα τα υπόλοιπα υλικά, νερό μέχρι να καλύψει άνετα τα πάντα και τελευταίο το λάδι. Ανοίγουμε την φωτιά και σιγά σιγά φτάνουμε σε σιγοβρασμό – τότε χαμηλώνουμε την θερμοκρασία στο χαμηλότερο δυνατόν ώστε να συνεχίσει το σιγόβρασμα με κλειστή κατσαρόλα για τουλάχιστον 4 ώρες ελέγχοντας που και που το επίπεδο του νερού. Η παραδοσιακή συνταγή μιλάει για τουλάχιστον 8ωρο αλλά δεν ξέρω αν όντως είναι απαραίτητο. Στην συνέχεια τα βγάζουμε, τα κρυώνουμε αμέσως κάτω από τρεχούμενο νερό ή σε μια γαβάθα με νερό και παγάκια και τα γυαλίζουμε ελαφρώς με μια πετσέτα.

Υπάρχει και μια παραλλαγή όπου χρησιμοποιείται ο φούρνος και τα υλικά παραμένουν τα ίδια – απλώς θερμαίνεις τον φούρνο στους 175° και κρατάς τα υλικά σε ένα κατάλληλο, κλειστό σκεύος για 6-12 ώρες. Για να προλάβω ενστάσεις γνωρίζω και την τακτική να φέρνεις γρήγορα σε βράση τα αυγά και μετά να σιγοβράζεις ή να τα βάζεις στον φούρνο αλλά δεν έχω πείρα με αυτό. Επίσης ο Ν.Σταυρουλάκης αναφέρει οτι στα Ιωάννινα, την Πρέβεζα και την Αρτα, (οι σημαντικότερες ρωμανιώτικες εβραϊκές κοινότητες), τα έφτιαχναν μέσα σε φούρνους όπου τα αυγά χώνονταν σε στάχτες και απο πάνω τοποθετούσαν ζωντανά αποκαΐδια. Επίσης στο βιβλίο με τις συνταγές της Κοινότητας του Βόλου τα αυγά με το πέρας των 6 ωρών τα αφήνουμε να ξεκουραστούν για 2 ώρες, ενώ δεν προσθέτουμε καφέ, αλλά πιστεύω οτι αυτό εξαρτάται από την παράδοση στο σπίτι του καθενός.

Στο τέλος θα έχουμε αυγά με μια ιδιαίτερη ελαφρώς πικάντικη γεύση και ένα υπέροχο χρώμα. Ανάλογα με το αυγό και την διάρκεια του μαγειρέματος μπορεί να υπάρχουν και κόκκινες φλέβες μέσα στο ασπράδι – γεγονός απόλυτα φυσιολογικό και κατά μερικούς επιθυμητό.

To πιάτο του Σέντερ/πηγή:wikimedia

Οπως είπαμε τα χαμινάδος είναι στενά συνδεδεμένα με το Σαμπάτ και είναι, μαζί με τις πίτες και το ρακί, αναπόσπαστο κομμάτι του πρωινού γεύματος (desayuno) μετά την πρωινή λειτουργία (τεφιλά) στην συναγωγή όπως μαθαίνουμε από τον Μ.Μόλχο. Αποτελούν όμως και μέρος του πασχαλινού γεύματος, του Σέντερ του Πέσσαχ, τόσο σαν κομμάτι του συμβολικού δίσκου (δές την φωτογραφία), όσο και μέρος του γεύματος. Ειδικά το Πέσσαχ έχει επικρατήσει, μάλλον επιρροή από το χριστιανικό Πάσχα, να τσουγκρίζουμε τα αυγά και πλέον η επιλογή του αυγού έχει αναχθεί σε επιστήμη! Συχνά ενσωματώνονται μέσα σε άλλες συνταγές όπως σε μερικές εκδοχές από κρεατόπιτα ή στο ρολό κιμά με αυγά. Μάλιστα στην Κεφαλονιά ο τοπικός χριστιανικός πληθυσμός έχει πάρει αυτή την συνταγή και ετοιμάζουν αυγά χαμινάδος τουρσί διατηρώντας την ονομασία – η συνταγή φαίνεται ενδιαφέρουσα αν και δεν την έχω δοκιμάσει.

Το γεγονός οτι τα αυγά χαμινάδος αποτελούν αναπόσπαστο και χαρακτηριστικό κομμάτι της εβραϊκής κουζίνας αποτυπώνεται στην παρουσία τους στην εβραϊκή λαογραφία. Ενδεικτικά αναφέρουμε τον Τζοχά στο “La Valor del guevo haminado”, τον εβραίο ήρωα στις διδακτικές ιστορίες αντίστοιχο του Νασρεντίν Χότζα, όπου κάποιος ζητά αποζημίωση για τα κοτοπουλάκια που θα είχαν γεννηθεί από τα χαμινάδος που είχε φάει ο Τζόχα. Μια άλλη παροιμία για τον καφέ που χρησιμοποιείται και αντίστροφα λέει οτι Por ke el kafe sin komer dulse, i el guevo haminado sin sal, δηλαδή καφές χωρίς γλυκό είναι σαν χαμινάδος χωρίς αλάτι. Αξίζει να σημειωθεί οτι η κατανάλωση χαμινάδος αποτελούσε για την Ιερά Εξέταση στην Ισπανία σοβαρή ένδειξη οτι στην πραγματικότητα ο εβραίος δεν ήταν ένας ειλικρινής χριστιανός που είχε αλλαξοπιστήσει, ένας κονβέρσο, αλλά παρά ένας βρωμερός μαρράνος – ένας κρυπτοεβραίος δηλαδή.

Τα αυγά χαμινάδος ήταν και ο πρόδρομος των φίλων στο facebook: Στο Θεσσαλονίκη κατά την διάρκεια του Πέσσαχ είναι έθιμο τις δυο πρώτες ημέρες της εορταστικής εβδομάδας να επισκέπτεται κάποιος συγγενείς και φίλους. Προπολεμικά είχε επικρατήσει ο επισκέπτης να κρατάει ένα αυγό χαμινάδος από αυτά που του προσφέρονταν και όταν γνωστοί διασταυρώνονταν στην, τότε εβραϊκή πόλη, να φωνάζουν προκλητικά Diez y ocho ([έχω] δεκαοκτώ!) και τότε ο άλλος του απαντούσε υπερήφανα Yo Veinte ! (εγώ είκοσι).

Στο τέλος σας αφήνω με ένα λαϊκό περιπαικτικό τραγουδάκι για την Μαντμουαζελ Σαρίκα που αγαπάει τις καρότσες και μάλιστα αυτές με ρόδες από καουτσούκ, (σαν να λέμε οτι θέλει αμάξι, το θέλει και μερσεντές όπως μου εξήγησε ο Τζ.Μπ.). Η γειτόνισσα της όμως μάλλον πιστεύει οτι καλύτερα είναι να κάτσει και να καθαρίσει την κουζίνα της για να κάτσει να φάει ψωμί και κασέρι. Μάλιστα το κασέρι είναι ψητό και συνοδεύεται από αυγά χαμινάδος καθώς κάθονται στο μπαλκόνι

Mademoiselle Sarika Μαντμουαζέλ Σαρίκα
kere karosika που αγαπάς τις καρότσες
karosika καρότσες
i de kauchuk από καουτσούκ

Disho la vezina είπε η γειτόνισσα
ke barra la kozina να καθαρίσει την κουζίνα
ke comimos για να φάμε
pan y kashkaval, ψωμί και κασέρι

Kashkaval asado κασέρι ψητό
kon guevo haminado, με αυγά χαμινάδος
asentados καθισμένοι
en el balkon.στο μπαλκόνι

English

Photo © Janet Amateau

One of the most famous sephardic recipes, (although our romaniote jewish readers may protest that it’s part of their culinary culture too), are guevos haminados or simply eggs haminados with their characteristic red/brown colour and their slightly spicy taste.

The word guevos haminados, (or huevos enhaminados), for some means “oven eggs” and for others “warmed eggs”. In reality the word derives from the word “hamin” which in its own turn derives from the Mishnah verse tomnin et ha’hamin, ie to burry warm [the food]. Jews during the Shabbat are prohibited from lighting a fire; for this reason they usually prepare food that can be prepared from the day before and cook slowly overnight to be consumed hot the next day for the Shabbat. These foods are called hamin [ham:warm in Hebrew] and are a separate kind of recipes – their most illustrious representative in the sephardic kitchen is the eggs haminados. Altough in cooking there is no real meaning in the search of a homeland it is interesting to note that the Trieste Jews call them turkish eggs, the Jews in asian Turkey call them salonican eggs and the muslim turks simply as jewish eggs (yamurta yahudi).

Usually they’re served with different bureks like the borekkitas di meredjena that I had published here, or pittas like meat pie or the famous rodanchas de kalavassa (pumkin pie). Haminados themselves are consumed as is, others add lemon or extra pepper and salt but that’s up to individual taste.

GUEVOS HAMINADOS

INEXPEDIENTS

6 or more eggs
peels from red onions (many)
a little oil (just enough to spread over the water – 1 to 3 tb)
half a tb of salt and half of pepper
a tb of wine vinegar

(many add half a tb of greek ground coffee, while in Tunisia they add tea leaves)

Instructions

In a casserole we lay the onions and in between we place as many eggs as we want. The eggs should be at room temperature and then we add the rest of the ingredients, enough water to cover everything and in the end the oil. We begin heating until we reach a slow boil, we lower the temperature just to keep the boil going and we close the casserole for at least 4 hours checking the water level. The traditional recipe speaks of at least 8 hours of cooking time but I’m not sure that it’s necessary. Then we pull them out and we cool them off immediately under running water or in a bowl with ice water. With a clean towel we polish them and voilla!

We also have the oven alternative where an oven is used: the ingredients remain the same – we simply heat the oven to 175° Celsius and keep everything in a tightly closed recipient for 6 to 12 hours. There are also some different techniques like bringing the eggs to boil fast and then proceed with a slow boil but I’m not this much of a haminados guru to notice the difference. N.Stavroulakis also tells us that in Jannina, Preveza and Arta which were the main romaniote communities the haminados eggs were prepared by shoving them into ashes and keeping live charcoals ontop. Also in the recipe book of the Jewish Community of Volos the eggs lay to rest for a couple of hours after the 6 hour slow boil and we do not add coffee but I believe that this depends on the tradition each one follows in his own home.

The Seder plate/source:wikimedia

As we said before the haminados eggs are closely linked with the Shabbat and together with the pies and some raki are an integral part of the Shabbat breakfast (desayuno) after the morning service (tefila) in the synagogue as M.Molho informs us. But they are also part of the Passover dinner, the Pessach Seder, both as a part of the symbolic ceremonial central plate (see the photo) and the meal itself. Especially for the Pessach it has become customary, probably due to christian Greek Easter influences, to bump ones’ egg with the one of the other and the one which remains intact “wins”; this has lead the selection of the egg of becoming a science ! As we said before they are often incorporated into other recipes like some versions of meat pies or the more famous meat loaf with eggs. In Cephalonia the local christian greek population has taken the recipe and they prepare haminados eggs pickled, maintaining even the name – the recipe seems interesting although I haven’t tried it yet.

The fact that the haminados eggs are an integral part of the the jewish cuisine is reflected by their presence in the Jewish folklore. Djoha in the story of “La Valor del guevo haminado”, the jewish correspondent of Nashredin Hodja’s didactic tales, deals with the request of compensation of the small chicks that might had hatched from a haminado egg. A saying about coffee that can be used both ways says that Por ke el kafe sin komer dulse, i el guevo haminado sin sal, ie coffee without a sweet is like a haminado egg without salt. We should also note that for the Holy Inquisition in Spain the consumption of haminados eggs was a telltale sign that the Jew was not a sincere Christian that had converted, a converso, but a filthy marrano – ie a crypto-Jew.

One could say that guevos haminados were the precursor of Facebook friends: in Salonica during the festive week of Pessach it was customary to visit friends and relatives. Before the war it had become a source for a sort of competition to collect an egg haminado from those offered during the visit; in the, then Jewish, town when friends met one another in the street they would call in a challenging voice Diez y ocho ([I have] eighteen) and the other would answer proudly “Yo ventie” (I twenty).

I leave you with a popular mock song of Mademoiselle Sarika who likes carriages with rubber wheels, (sort of like not only wanting a car but a Mercedes one like J.B. explained to me). Her neighbor isn’t probably of the same opinion and thinks she should better clean her kitchen and eat roasted yellow cheese with haminados eggs sitting in the balcony.

Mademoiselle Sarika Missus Sarika
kere karosika that loves carriages
karosika carriages
i de kauchuk from rubber

Disho la vezina said the neighbor
ke barra la kozina to clean the kitchen
ke comimos so we eat
pan y kashkaval, bread and yellow cheese

Kashkaval asado yellow cheese roasted
kon guevo haminado,with haminado eggs
asentados seated
en el balkon. in the balcony.