Abravanel, the Blog

Jewish life and not only in Greece / Εβραϊκή ζωή και όχι μόνο στην Ελλάδα

Μια σαλονικιώτικη συναγωγή στο Τελ Αβίβ/ A salonican synagogue in Tel Aviv

Posted by Abravanel, the Blog στο 18/10/2009

Ελληνικά (english translation follows)

Όταν βρίσκομαι μπροστά από περιπτώσεις σαν και αυτή δεν μπορώ να εκφράσω τα συναισθήματα μου – από την μια αισθάνομαι περήφανος για την τεράστια έκταση της σαλονικιώτικης εβραϊκής παράδοσης σε όλο τον κόσμο και από την άλλη αισθάνομαι θλίψη και περιφρόνηση για μια πόλη σήμερα που αρνείται πεισματικά να έρθει σε ειρήνη καν με την σύγχρονη εβραϊκή παρουσία που είναι κληρονόμος της τεράστιας αυτής παράδοσης.

pic3

Αποψη του κοχυλιού από ψηλά/Πηγή:telavivinf.com

2428885291_6d692f00ae_d
Πρόσοψη, απέναντι το σεφαραδίτικο εσωτερικό/Πηγή:hanneorla

Η Συναγωγή Εϊχάλ Γεουντά (στα εβραϊκά: בית הכנסת היכל יהודה‎, Beit haKnesset Hechal Yehuda) αποτελεί μια δωρεά της οικογένειας Ρεκανάτι στην πόλη του Τελ Αβίβ που γιορτάζει φέτος τα 100 της χρόνια. Η οικογένεια Ρεκανάτι, της οποίας το όνομα προέρχεται από την πόλη του Πόρτο Ρεκανάτι στην Αδριατική, ήταν μια από τις επιφανείς οικογένειες της πόλης ιδιαίτερα κατά τον 19ο και 20οαιώνα, με τον Λεόν Ρεκανάτι να είναι πρόεδρος της Κοινότητας της Θεσσαλονίκης την δεκαετία του ’30 και αντιδήμαρχος στο Δημοτικό Συμβούλιο. Τα αντιεβραϊκά μέτρα των κυβερνήσεων Βενιζέλου και το ακραίο αντισημιτικό κλίμα που κυριαρχούσε στην πόλη μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1923, που κορυφώθηκε με το πογκρόμ της εβραϊκής συνοικίας Κάμπελ στην Θεσσαλονίκη και μετέπειτα αθώωση των υπευθύνων, οδήγησαν χιλιάδες εβραίους της πόλης στην μετανάστευση – σημαντικό μέρος μετακινήθηκε στην Γαλλία όπου ήδη υπήρχε μια οργανωμένη μεγάλη κοινότητα σαλονικιών εβραίων, ενώ ένα μεγάλο ποσοστό οδηγήθηκε στην τότε Παλαιστίνη. Ο Λεόν Ρεκανάτι, ένθερμος σιωνιστής, αποφάσισε οτι το πογκρόμ του Κάμπελ αποτελούσε απλώς ένα δείγμα στο τι θα επακολουθούσε σε μια αντισημιτική Ευρώπη και μαζί με μια ομάδα σαλονικιών λιμενεργατών, (οι λιμενεργάτες και χαμάληδες της πόλης, το βαθύ προλεταριάτο μαζί με τους καπνεργάτες, ήταν σχεδόν αποκλειστικά εβραίοι), μετανάστευσαν στην Παλαιστίνη. Εκεί οι λιμενεργάτες αποτέλεσαν τον πυρήνα στον οποίο βασίσθηκε η ανάπτυξη των ισραηλινών λιμανιών της Χάϊφας και σε μικρότερο βαθμό rek7του Τελ Αβιβ, ενώ ο Λεόν Ρεκανάτι δημιούργησε την πρώτη σεφαραδίτικη ιδιωτική τράπεζα, την Palestine Discount Bank που μετονομάστηκε μετά τον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας του 1948 σε Israel Discount Bank και μετεξελίχθηκε στην μεγαλύτερη ιδιωτική τράπεζα του Ισραήλ.

Οι Ρεκανάτι συνέχισαν το φιλανθρωπικό τους έργο που περιλαμβάνει από την βοήθεια στο Τσουρ Μωσέ, ένα ελληνοεβραϊκό χωριό στο Ισραήλ, έδρες Οργάνωσης και Διοίκησης επιχειρήσεων σε πανεπιστήμια του Ισραήλ, μέχρι και την προώθηση του ενδιαφέροντος στο ισραηλινό διαστημικό πρόγραμμα – εδώ ο ιστότοπος του ιδρύματος.  Στα πλαίσια αυτής της δραστηριότητας χρηματοδότησαν την δημιουργίας μια συναγωγής στο Τελ Αβίβ που παράλληλα θα αποτελούσε μνημείο στους 55.000 εβραίους σαλονικείς που δολοφονήθηκαν κατά την διάρκεια του Ολοκαυτώματος κυρίως στο Άουσβιτς αλλά και στην ίδια την Ελλάδα στα στρατόπεδα του Παύλου Μελά ή σε καταναγκαστική εργασία στην Αλεξάνδρεια Ημαθίας, το Λιανοκλάδι ή την Χαλκιδική.

rek10Η συναγωγή είναι έργο των αρχιτεκτόνων Γιτζάκ Τολεντάνο και Ααρών Ρούσο και το σχήμα της είναι αυτό ενός κοχυλιού, σε ανάμνηση των κοχυλιών της παραλίας της Θεσσαλονίκης που ήταν κοινά πριν την τσιμεντοποίηση της παραλίας αλλά ακόμα είναι κοινά στην ανατολική Θεσσαλονίκη. Αυτό το ιδιαίτερο σχήμα της έχει κερδίσει το παρωνύμιο Συναγωγή του Κοχυλιού πέρα από το επίσημο όνομα της, ενώ αλλιώς είναι γνωστή ως Συναγωγή Ρεκανάτι ή αλλιώς Συναγωγή των Σαλονικιών, (σαλονικάϊμ).  Το επίσημο όνομα Εϊχάλ Γεουντά σημαίνει στα ελληνικά Οίκος του Ιούδα, (όχι του Ισκαριώτη προφανώς αλλά μια από τις 12 Φυλές του Ισραήλ). Η συναγωγή αποτελεί συχνή στάση σε τουρ αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος και θεωρείται μιας από τις πλέον ενδιαφέρουσες αρχιτεκτονικά στο Ισραήλ, (χαρακτηριστικό είναι το άρθρο του Independant που την προτείνει ως μέρος ενός 48ωρου break στο Τελ Αβίβ). Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της είναι η εξαιρετική 70130tarecanatiεσωτερική αρχιτεκτονική που επιτρέπει και στους 600 ανθρώπους να βλέπουν και να ακούν από οποιοδήποτε σημείο. Επίσης αξίζει να σημειωθεί η προσπάθεια της συναγωγής να διατηρηθούν τα σαλονικιώτικα έθιμα όπως η ιδιαίτερη σαλονικιώτικη μουσική παράδοση και το σαλονικιώτικο τελετουργικό – ενώ προφανώς η συναγωγή είναι διαρρυθμισμένη εσωτερικά σύμφωνα με το σεφαραδίτικη αρχιτεκτονική.

Τα ανάγλυφα είναι έργα του Ιεζεκιήλ Κιμχή (Καμχή ;), ενώ τα βιτρώ είναι έργο του Ιωσήφ Σεαλτιέλ (Σαλτιέλ ;). Τα επίθετα είναι τυπικά ελληνοεβραϊκά, γεγονός που με κάνει να υποπτεύομαι οτι ισραηλινοί καλλιτέχνες ελληνικής καταγωγής συμμετείχαν στην δημιουργία. Η συναγωγή αποτελεί μια από τις σημαντικότερες σεφαραδίτικες συναγωγές σε ολόκληρο το Ισραήλ και σημαντικό μέρος των μελών της είναι ελληνοεβραίοι μετανάστες στο Ισραήλ – ταυτόχρονα επιτελεί ημιεπίσημα την λειτουργία ενός μνημείου στην μνήμη της σαλονικιώτικης πλευράς της Σοά/Ολοκαυτώματος στην Ελλάδα, (το επίσημο ισραηλινό μνημείο βρίσκεται στην Κοιλάδα των Κοινοτήτων στο Μουσείο του Ολοκαυτώματος Γιαντ Βασέμ στην Ιερουσαλήμ).

_

Hechal_Yehuda_Synagogue_02
Άποψη από κοντά – στα αριστερά επιγραφή που αφιερώνει τη συναγωγή στην Θεσσαλονίκη / Πηγή: wikimedia

Απλώς ως επίλογο αξίζει να σημειώσουμε οτι κάτι τέτοια δεν θα μπορούσε ποτέ να χτιστεί στην Ελλάδα μιας και η ανέγερση μιας συναγωγής απαιτεί την έγγραφη άδεια από τον οικείο Μητροπολίτη αλλά και για τους ίδιους λόγους που ο Δήμος της Θεσσαλονίκης αρνήθηκε διαχρονικά την δημιουργία ενός Μνημείου στη Σοά/Ολοκαύτωμα, ενώ ακόμα και σήμερα δηλώνει επίσημα οτι η δολοφονία των σαλονικιών εβραίων δεν τον αφορά.

Υγ. Για περισσότερες φωτογραφίες για τους αναγνώστες με αρχιτεκτονικά ενδιαφέροντα μπορείτε να επισκεφτείτε την Hanneorla @ Flickr, την Σάντα Κάουφμαν, curiousl @ flickr γιατί ειλικρινά οι ελάχιστες φωτογραφίες που παρέθεσα αδικούν αυτό το πανέμορφο κτίσμα, ο SK έχει επίσης μια υπέροχη αεροφωτογραφία του Τελ Αβίβ εδώ.

English

When I find myself in front of cases such as this I find extremely difficult to express my feelings; in some ways I find myself proud of the huge extent of the Salonican Jewish tradition but on the other hand I cannot but feel sad and contempt for a modern Thessaloniki which stubbornly denies  to come in peace even with its contemporary Jewish presence which is heir of this huge tradition.

pic3

View of the "Shell" from above/Source:telavivinf.com

2428885291_6d692f00ae_d
Main view/source:hanneorla

The Heychal Yehuda Synagogue (in Hebrew: בית הכנסת היכל יהודה‎, Beit haKnesset Hechal Yehuda) is the fruit of a donation by the Recanati family to the city of Tel Aviv which celebrates its 100 years this year. The Recanati family, whose name derives from Porto Recanati in Adriatic Italy, was one of the prominent families in Salonica especially in the 19th and 20th century with Leon Recanati being the Chairman of the Jewish Community of Thessaloniki and vice-Mayor of the city. The anti-Jewish laws enacted by the Venizelos governments and the antisemitic climate of the city after the greco-turkish exchange of populations in 1923, which climaxed in the Kambel District Pogrom in Salonica, forced thousands of Salonican Jews to emigrate; an important part was directed to France where an established Salonican Jewish community already existed, while another part headed to Palestine. Leon Recanati, a fervent zionist, decided that the Kambel Pogrom was just the start for what was about to happen in an increasingly antisemitic Europe and together with a group of salonican port workers, (the proletariat of the port of Salonica was decidedly Jewish), emmigrated to Palestine. The port workers went to become the cornerstone of the growth of the israeli ports of Haifa and in a lesser degree of Tel Aviv, while Leon Recanati founded the first sephardic bank of Israel with the Palestine rek7Discount Bank, after the War of Independence in 1948 being renamed Israel Discount Bank, which later evolved into the largest private bank of Israel.

The Recanati continued with their charity work which includes help to the Greek-Jewish village of Tzur Moshe, various chairs in israeli universities and even a project to increase interest in the israeli space program – here you can find the site of the foundation. Within this framework they financed the creation of a synagogue in Tel Aviv which would serve also a monument to the  55.000 Salonican Jews murdered mainly in Auschwitz but also in mainland Greece in the Pavlos Melas camp and in forced labor in Alexandria Imathias, Litochoro and Chalkidiki.

rek10
Glasses

The synagogue is work of the architect Yitzak Toledano and the engineer Aaron Russo and its shape is one of a seashell resembling the shells of the Salonica beaches which were common before the cementification of the promenade but still exist in eastern Salonica. This particular shape has earned her the nickname Seashell Synagogue besides it’s official name, while it is also known as the Recanati Synagogue or the Synagogue of the Salonicans, (salonikaim). It’s official name means the House of Judas, (not Judas the Iscariot of course but one of the 12 tribes). The synagogue is often part of architectural tours of Tel Aviv and is considered one of the most interesting ones, architecturally, in all of Israel, (indicative is the Independent article suggesting it as part of a 48hour break in Tel Aviv). A particular feature is the ability of all 600 persons to see and hear from any point. A special note is to be 70130tarecanatimade for the worthy efforts of the synagogue to maintain it’s salonican customs like the particular salonican music tradition and the salonican rituals, while obviously the interior follows the sephardic style

The relief is work of Yezekiel Kimchi (Kamchi ?) and the glasses belong to Joseph Shealtial (Saltiel ?). The names are typical among Greek Jewry so I suspect that israeli artists of greek origin where also involved in the project. The synagogue is among the most important sephardic synagogues in Israel and an important part of its congregation are Jewish Greek immigrants to Israel – it also acts as a semi-official physical monument dedicated to the memory of the Salonican aspect of the Shoah in Greece, (the official Israeli memorial can be found in the Valley of the Communities the Holocaust Museum of Yad VaShem in Jerusalem).

_

Hechal_Yehuda_Synagogue_02
An upclose view-on the left one can see the dedication to Thessaloniki/ source: wikimedia

As an epilogue I would like to point out that such a project would never be possible in Greece since the creation of a synagogue requires the written permit of the local Greek Orthodox Metropolite but also for the same reasons which the Municipality of Thessaloniki has officially denied the creation of a Holocaust Monument and even today states that the murder of Salonican Jews is of no concern of his.

PS. For more photos for the readers with architectural interests you can head to Hanneorla @ Flickr source for many of the photos, Sanda Kauffman also source of photos, curiousl @ flickr because the few photos I have here are not doing justice to this magnificent building, SK also has a fantastic aerial shot of Tel Aviv here.

45 Σχόλια to “Μια σαλονικιώτικη συναγωγή στο Τελ Αβίβ/ A salonican synagogue in Tel Aviv”

  1. SK said

    Πολύ ενδιαφέρον! Και όντως πρωτότυπο σχέδιο.
    Κοιτώντας τις φωτογραφίες που τράβηξα τον Αύγουστο κατά την προσγείωσή μου στο Τελ Αβίβ, βρήκα την Hechal Yehuda σε μια, εδώ.

  2. ArisMUC said

    Αυτές τις μέρες μόλις γνώρισα, σ’ ένα από τα gay venues του Σόλουν, ένα νεαρό Βρετανοισραηλίτη που επισκέπτεται την πόλη με την οικογένειά του και για να ξενάγηθεί με group οργανωμένο από κάποια Εβραίκή Κοινότητα/Οργάνωση του Λονδίνου.

    Ακόμη τον προηγούμενο μήνα γνώρισα ένα Ισραηλινό που εργάζεται στη Σαλονίκη ως ξεναγός για group από το Ισραήλ.

    Τουλάχιστον εκτός ελλάδος η μνήμη παραμένει ζωντανή.

  3. Abravanel said

    @ SK:
    Φανταστική τόσο η φωτογραφία, όσο και η μεγένθυση – προφανώς και τα ενσωμάτωσα στην ανάρτηση και σ’ευχαριστώ! Την έβγαλες μέσα από πτήση γραμμής ή σε σόλο;

    @ ArisMUC:
    Αυτό είναι που ειλικρινά αδυνατώ να καταλάβω – στην Θεσσαλονίκη έχουν την δυνατότητα να φέρουν τουρισμό υψηλής ποιότητας, (ο πολιτισμικός τουρίστας είναι πάντα πιο εύπορος από τον τουρίστα του beach,sex and souvlaki) και εξαιτίας της ιδιόμορφης ιδιοσυγκρασίας τους προτιμούν να εμφανίζονται και ως οπισθοδρομικοί οι οποίοι είναι γνήσιοι απόγονοι των 12.000 μεσεγγυούχων αλλά και να αφήνουν την πόλη να μαραζώνει οικονομικά. Και δεν είναι οφείλεται στην χαζομάρα ή στην ανοργανωσιά: είχαμε δει και τις έγγραφες αρνήσεις σε προτάσεις να βγει από την αφάνεια η εβραική παρουσία της πόλης, με έξοδα της Κοινότητος, από τον Δήμο.

    Ενδεικτικά να αναφέρω για να μην νομίζει κανείς οτι μιλώ με υπονοούμενα: στο Δήμο Θεσσαλονίκης είχε προταθεί περίπου το ’92 να φυτέψει η ΙΚΘ σε έκταση του Δήμου εκτός Θεσσαλονίκης στα Βασιλικά ένα δάσος με 55.000 δένδρα. Ο Δήμος Θεσσαλονίκης είπε όχι – σε ένα δάσος! – εκτός καν της πόλης ! Για να μην μιλήσω για την Σχολή Καζές, (νυν Ορφανοτροφείο Αγ.Στυλιανός, εκείνο το γνωστό από τις αγοραπωλησίες βρεφών) και δεκάδες ακόμα κτίρια.

    Για αυτό τον λόγο δεν δέχομαι δικαιολογίες για την Θεσσαλονίκη η οποία έχει φροντίσει να έχει ένα αρνητικό παρελθόν και συνεχίζει στο ίδιο τροπάρι αδυνατώντας να καταλάβει οτι οι σκελετοί δε μπορούν να μένουν (κυριολεκτικά διάολε) θαμμένοι.

  4. Israelman said

    @Abravanel

    Ma afto to skeptiko tis opisthodromisis kai to na min vlepei ligo pio pera apo tin myti toys den apotelei xaraktiristiko mono enantia ton Evraion. Einai geniko xaraktiristiko pou epivaletai apo tin Elliniki Dimosiooikonomiki Politiki sxedon se oloys tous tomeis tis Ellinikis oikonomias.

    Paradeigmata yperarithma afou kseroume oloi tin katastasi tis oikonomias simera sthn Ellada – miosi tou AEP, GDP kata -0.8% fetos stin Ellada, se antithesh me tin Palaistiniaki Dytiki Oxthi (katexomeni kata ta alla) afksisi tou GDP 5.5%!!!

    Paradeigmatika tha anafertho ston toyrismo (epeidi eimai gnostis aftis tis douleias)- h Ellada itan pantote to fthino meros gia diakopes. Apo 1965 mexri 1985 o tourismos eixe ektinaxthei sta ypsi kai mazevame ton «ksypolito» toyrismo. Fthino alla kaki poiotita sto service (apo taksitzides mexri estiatoria). Apo to 1985 kai meta ypirkse stadiaki meiosei. Ti allakse? oi times tis Ellados siga-siga arxisan na eksisonontai me tis times tis Italias kai tis Ispanias, xoris omos tin antistixi anodo stin poiotita ton ypiresion. Simera (kai gia polla synexomena xronia) o noumero ena touristikos proorismos einai h Ispania. Ellada einai kapou sto telos.

    Zitas pragmatika, para polla, an perimeneis apo to Elliniko Dimosio na kanei afta poy les. H proxeirotita kai to «…eeeeela more tooora…» einai meros tou logotypou kai tou Mission Statement tou Ellinikou Dimosiou.

  5. ArisMUC said

    Οι Έλληνες γκογίμ ΟΦΕΙΛΟΥΝ να δολοφονούν και την μνήμη, σκοτώνοντας κάθε θύμα και μια δεύτερη φόρα

  6. Abravanel said

    @ israelman said:
    Zitas pragmatika, para polla, an perimeneis apo to Elliniko Dimosio na kanei afta poy les. H proxeirotita kai to “…eeeeela more tooora…” einai meros tou logotypou kai tou Mission Statement tou Ellinikou Dimosiou.

    Μα δεν ζήτησα να κάνει το Δημόσιο τίποτα – αυτό ήταν το τρελό, αντίθετα το κράτος ήταν η κινητήρια δύναμη πίσω από τις άδειες για την ίδρυση του Εβραικού Μουσείου στην πόλη, ενώ η τοπική κοινωνία το πολεμούσε για ιδεολογικούς λόγους. Ακριβώς το ίδιο βαθύ κράτος της Θεσσαλονίκης ευθύνεται για την φάρσα με τις μαρτυρικές πόλεις που ήταν τόσο ηλήθια που έδειξε οτι ούτε ο ίδιος ο Δήμαρχος Παπαγεωργόπουλος μπορεί να επιβληθεί πάνω του.

    @ ArisMUC said:
    Οι Έλληνες γκογίμ ΟΦΕΙΛΟΥΝ να δολοφονούν και την μνήμη, σκοτώνοντας κάθε θύμα και μια δεύτερη φόρα

    Ο όρος είναι ελαφρώς αδόκιμος αφού ανάγεται την εποχή των αρχαίων ισραηλιτών. :-)
    Από εκεί και πέρα δε θα συμφωνήσω μαζί σου – έλληνες χριστιανοί έσωσαν μέρος της οικογένειας μου και δίπλα τους πολέμησαν ένοπλα στον ΕΛΑΣ. Ελληνες χριστιανοί επίσης πρόδωσαν άλλο μέρος της οικογένειας μου και τους έστειλαν κατευθείαν στο Αουσβιτς.

    Συμφωνώ οτι η Θεσσαλονίκη, τόσο σε ένα αφηρημένο επίπεδο όσο και σε ένα απολύτως ατομικό των κατοίκων, έχει ηθικές αλλά και ποινικές ευθύνες τόσο για τα εγκλήματα κατά την διάρκεια του πολέμου, όσο και για την οργανωμένη μνημοκτονία μετά. Αυτό δεν αφορά κατοίκους όπως αυτή του Βόλου ή της Κατερίνης που αποτέλεσαν παράδειγμα αλληλέγγυας κοινωνίας.

    Και δεν είμαι πολιτικά ορθός: απλώς αρνούμαι να θέσω ευθύνες σε μια αφηρημένη οντότητα, τους έλληνες λες και η οικογένεια μου δεν πίστευε σε αυτή τη χώρα, ενώ οι ένοχοι έχουν όνομα και επίθετο. Ονόματα όπως το Υπουργό και Γενικό Διοικητή Μακεδονίας, τον Δήμαρχο της Θεσσαλονίκης, γνωστούς δοσίλογους όπως τον Λ.Παπαναούμ αλλά και 12.000 θεσσαλονικείς που συμμετείχαν στο πλιάτσικο μετά τον πόλεμο.

  7. ArisMUC said

    Ότι έκαμαν όλες αυτές που λες υπέρ Εβραίων, τα έκαναν (για μένα) ακριβώς στον βαθμό που ΔΕΝ ήταν ελληνοχριστιανοί, αλλά επηρρεάζονταν από την τάση του κομμουνισμού (όχι ως ιδεολογίας με την στενή έννοια, αλλά ως αϊστορικού ρεύματος).

  8. Ενδεικτικά να αναφέρω για να μην νομίζει κανείς οτι μιλώ με υπονοούμενα: στο Δήμο Θεσσαλονίκης είχε προταθεί περίπου το ‘92 να φυτέψει η ΙΚΘ σε έκταση του Δήμου εκτός Θεσσαλονίκης στα Βασιλικά ένα δάσος με 55.000 δένδρα. Ο Δήμος Θεσσαλονίκης είπε όχι – σε ένα δάσος! – εκτός καν της πόλης !
    ———————–
    Μπορεις να γραψεις περισσοτερα επ αυτού ;
    Με ποιο σκεπτικό ειπε οχι ο Δημος κλπ;

    (καλά τωρα βεβαια ο Δημος Δεν ειναι οι Θεσσαλονικεις ε; Εδώ δεν πηραμε Χαμπαρι .. και η ΙΚΘ γιατί δεν κανει τις οποιες προτασεις της Πιο Γνωστες ..Και τις απορριψεις του Δημου για να μαθουμε και μεις το τι σ.. συμβαινει στη Πολη μας; )

  9. SK said

    Thanks, Abravanel!
    Tην φωτογραφία την έβγαλα από πτήση γραμμής, Αθήνα-Τελ Αβίβ με El Al.
    Φωτό από αέρος είναι ένα από τα χόμπυ μου. Έχω βάλει λίγες και στο μπλογκ μου.

  10. Ένας υποτιθέμενος Ελ said

    Εδώ και χρόνια δεν απαιτείται η σύμφωνη γνώμη του τοπικού μητροπολίτη για άδεια ναού κλπ. άλλης θρησκείας. Απλώς ενημερώνεται και έχει δικαίωμα να στείλει εγγράφως και την άποψη του αλλά δεν είναι δεσμευτική.

  11. Έχεις απόλυτο δίκαιο. Το καλοκαίρι είχα πάει στην Salonica και θέλησα να δω Εβραϊκά μνημεία, το μόνο που βρήκα ήταν μία συναγωγή και ένα μουσείο, δυστυχώς δεν μπόρεσα να τα επισκεφτω μιας και ήταν κλειστά. Το χειρότερο είναι πως ρωτούσα ντόπιους για Εβραϊκά μνημεία και δεν γνώριζαν κανένα. Η Εθνοκάθαρση είναι πλήρης :(

  12. ArisMUC said

    Ρωτούσες ντόπιους;! Πού τους βρήκες; Μάλλον τίποτε Πόντιους θα εννοείς.

  13. :)))

  14. ArisMUC

    δεν κόβεις τα ρατσιστικά, λέω εγώ!

  15. ArisMUC said

    Είχα την αίσθηση ότι, αφού οι Μακεδόνισσες δεν μπορούν να αποκαλούνται Μακεδόνισσες, εσείς οι ελληνίδες είχατε αποφασίσει να τις καλείτε ντόπιες. Μήπως ούτε κι αυτό δεν μπορούν να καλούνται πλέον;

    Το βλέπω ήδη: Αεροδρόμιο Θεσσαλονίκης «Ο Ντόπιος». «Οι Πόντιοι ήταν Ντόπιοι τα τελευταία 4000 χρόνια». «Ντοπιοσύνη=Ελλάδα» και άλλα τέτοια. Εύγε.

  16. Ένα είναι σίγουρο: τα trolls είναι trolls ανεξάρτητα από εθνικό η πολιτισμικό προσδιορισμό…

  17. Στο συνέδριο των Ποντίων της Β. Αμερικής που έγινε στο Μοντρεάλ πρόσφατα ψηφίστηκε ομόφωνα ένα ενδιαφέρον αίτημα:

    Ζητήθηκε από την ελληνική πολιτεία να ανεγείρει άμεσα εθνικό μνημείο για τα θύματα όλων των γενοκτονιών σε κεντρικό σημείο των Αθηνών.

    Όπως αναγράφεται:

    «Έλληνες πολίτες, χριστιανικού ή εβραϊκού θρησκεύματος, έχουν υποστεί διαχρονικά τις πιο φρικαλέες εξοντώσεις. Πόντιοι, Μικρασιάτες, Θρακιώτες, κ.ά. στην πρώτη κατηγορία υπέστησαν το απεχθέστερο έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, το έγκλημα της γενοκτονίας, από τους Τούρκους, Βουλγάρους, Ναζί και άλλους και Εβραίοι συμπατριώτες μας στην δεύτερη κατηγορία από τους Ναζί…»

    [υ.γ. η αναφορά στους Βούλγραους υποθέτω ότι θα εννοεί τις εθνικές διώξεις και τις σφαγές που πραγματοποίησαν οι Βούλγαροι φασίστες, συνεργάτες των Ναζί, στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη την περίοδο 1941-1944. Μάλλον δεν εννοούν τις διώξεις του 1905-1906 που έγιναν κατά των ανατολικορωμυλιωτών με την καταστροφή και πυρπόληση της Αγχιάλου (1905) και των λοιπών παροικιών…]

    Μ-π

  18. ArisMUC said

    Άριστα, καλά οδεύομε, όλα ένας αχταρμάς, Οθωμανές και Ναζί μαζί, και φυσικά ούτε λέξη για τις εθνοκαθάρσεις που διέπραξαν οι Ελληνίδες κατά των Μουσουλμάνων και των Εβραίων στην Πελοπόννησο.

  19. Επίσης να σας ενημερώσω για μια ενδιαφέρουσα ελληνική συμμετοχή:

    «Συμμετοχή του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού σε έκθεση για τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης στην Τεργέστη

    Σε μια σημαντική εκδήλωση με τίτλο «Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης 1492-1943: Η Ιταλική Διπλωματία και ο Επαναπατρισμός», το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού συμμετέχει ως συνδιοργανωτής, μαζί με την Εβραϊκή Κοινότητα της Τεργέστης και τα Εβραϊκά Μουσεία Τεργέστης και Μπολώνια.

    Η ελληνική πλευρά θα συμβάλλει στην εκδήλωση με την προβολή του ντοκυμαντέρ «Έλληνες στο Άουσβιτς-Μπιρκενάου». Το ντοκιμαντέρ αυτό αποτελεί παραγωγή του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών με επιμέλεια της Φ. Τωμαή. Αναφέρεται σε μια άγνωστη εξέγερση των Ελλήνων, εβραίων και χριστιανών, που είχαν μεταφερθεί στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Auschwitz- Birkenau. Στο στρατόπεδο αυτό είχαν μεταφερθεί 60.000 Ελλήνων, κυρίως εβραϊκού θρησκεύματος αλλά και δεκάδες χριστιανοί που είχαν κατηγορηθεί για αντιστασιακή δράση. Στο ντοκιμαντέρ καταγράφεται εκείνη η τραγική σελίδα της ιστορίας με την παράθεση ντοκουμέντων και μαρτυριών, περπατώντας βημα-βήμα στο άντρο του κολαστήριου Auschwitz- Birkenau.

    Αφορμή για την πραγματοποίηση της έκθεσης ήταν το γεγονός της διάσωση 350 ιταλών εβραίων της Θεσσαλονίκης το 1943, χάρη στη δραστηριοποίηση των Ιταλών Προξένων – Guelfo Zamboni – στον οποίο απενεμήθη ο τιμητικός τίτλος του ¨Δικαίου των Εθνών¨ του Ιδρύματος Yad Vashem – και Giuseppe Castruccio και χάρη στη συνεργασία με τον Πλοίαρχο Lucillo Merci.

    Η έκθεση θα γίνει στο Museo ebraico e Ver Wagner της Τεργέστης. Τα εγκαίνια θα γίνουν στις 27 Οκτωβρίου και θα διαρκέσει έως τις 10 Ιανουαρίου.»

  20. Ο πατέρας μου ήταν από τους διοργανωτές της εξέγερσης και έγραψε και βιβλίο που έγινε θεατρικό έργο στο Ισραήλ.

    Ο πατέρας μου αναφέρεται επίσης σε μία διατριβή για PhD από μία χριστιανή καναδέζα για τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης.

  21. omadeon said

    «οι λιμενεργάτες και χαμάληδες της πόλης, το βαθύ προλεταριάτο μαζί με τους καπνεργάτες, ήταν σχεδόν αποκλειστικά εβραίοι)..»

    ΝΑ κάτι που χρειάζεται να ΕΜΠΕΔΩΣΟΥΝ πολλοί στην Ελλάδα…

    (μήπως τους είχαν κατηγορήσει ότι ήταν… τραπεζίτες?)

  22. omadeon said

    Υ.Γ. όχι ότι είναι και… ΤΟΣΟ μεγάλο έγκλημα το να είναι ΚΑΙ τραπεζίτες,
    αλλά…
    ΝΑ… έλεγα μήπως τους ΣΥΓΧΩΡΗΣΟΥΝ έτσι για το χειρότερο ατόπημά τους, να είναι «εβραϊκή πλέμπα». :)

  23. Γιαννη,

    εβραϊκά μνημεία δημόσιου χαρακτήρα (υπό τη στενή έννοια του όρου) δεν υφίστανται και πολλά στη Θεσσαλονίκη (τα σωζόμενα δεν ξεπερνούν σε αριθμό τα δάχτυλα του ενός χεριού).

    Η μεγάλη πυρκαγιά του 1917 κατέστρεψε το 90% των εβραϊκών μνημείων, το νεκροταφείο καταστράφηκε επί Κατοχής και οι Ναζί ανατίναξαν το 1942-4 ό,τι είχε διασωθεί από το 1917 (κυρίως συναγωγές).
    Το τελειωτικό χτύπημα στην αρχιτεκτονική μνήμη της Κοινότητας το έδωσε το «παλαιο-καραμανλικής» έμπνευσης μεταπολεμικό όργιο της αντιπαροχής.
    σχεδον το 95% του αρχιτεκτονικού πλούτου της πόλης έγινε βορά των εργολάβων με αποτέλεσμα σήμερα η πόλη να θυμίζει κάτι ανάμεσα σε Καλκούτα και παραθαλάσσιο Κιλκίς…

    Όμως, διασώζονται μερικές δεκάδες ιστορικά ιδιωτικά κτήρια (τα οποία γλίτωσαν από την κατεδάφιση λόγω ιδιοκτησιακών προβλημάτων εννοείται…), άλλα από τα οποία σε καλή κατάσταση και άλλα ετοιμόρροπα, τα περισσότερα στο ιστορικό κέντρο της πόλης και λίγα στην ανατολική πλευρά.

    Οι περισσότεροι κατοικοι της Θεσσαλονίκης σήμερα ΑΓΝΟΟΥΝ ότι στην πόλη υπήρξε εβραϊκή κοινότητα, διότι εγκαταστάθηκαν στη Θεσσαλονίκη μετα την καταστροφή της κοινότητας (ως εσωτερικοι μετανάστες τη δεκαετία του ’60 και του ’70, ενώ οι Ρωσικής προέλευσης Πόντιοι πρόσφυγες τη δεκαετία του ’90).

    Εξάλλου οι Εβραίοι υπήρξαν πάνοτε «ενοχλητικοί γείτονες» και πολύ γρήγορα οι υπερήλικες σήμερα γηγενείς και Πρόσφυγες τους έσβησαν από τη μνήμη τους (κυριολεκτικά και μεταφορικά).

    Αν σήμερα πεις δημόσια ότι στη Θεσσαλονίκη έζησε μέχρι το 1943 η μεγαλύτερη εβραϊκή κοινότητα των Βαλκανίων θα σε θεωρήσουν είτε παρανοϊκό, είτε ψεύτη ( έχεις δικαίωμα επιλογής…)

    αν τυχόν ενδιαφέρεσαι ακόμα να δεις κάποια από τα ιδιωτικά ιστορικά κτήρια που συνδέονται με την εβραϊκή κοινότητα μπορείς να ρίξεις μια ματιά στο site μου

    (για τυχόν απορίες, πληροφορίες και διευκρινίσεις υπαρχει και email)

    {Ab… to Simha Torah to perasa gia proti fora se Athina ke Thesaloniki (mazi me ton Pepo)

  24. Συμφωνώ μαζί σου για τη «λήθη» των τωρινών κατοίκων της Salonica αλλα νομίζω ότι πρέπει να σημειώσουμε ότι τους Ελληνορθόδοξους κατοίκους της πόλης δεν τους πείραξε η γενοκτονία :(

  25. abravanel said

    Δυστυχώς επαγγελματικές υποχρεώσεις με κράτησαν εκτός Ελλάδος και Διαδικτύου οπότε απαντώ με καθυστέρηση.

    Ένας υποτιθέμενος Ελ είπε: Εδώ και χρόνια δεν απαιτείται η σύμφωνη γνώμη του τοπικού μητροπολίτη για άδεια ναού κλπ. άλλης θρησκείας. Απλώς ενημερώνεται και έχει δικαίωμα να στείλει εγγράφως και την άποψη του αλλά δεν είναι δεσμευτική.

    Αλλαξε ο κανονισμός της Ναοδομίας; Γιατί ξέρω οτι στα Χανιά το 1999 ο τοπικός Μητροπολίτης είχε εξοργισθεί οτι η επισκευή είχε γίνει χωρίς άδεια και τότε ήξερα οτι νομικά είχε δίκιο – αν έχει αλλάξει τα τελευταία 9 χρόνια τότε προφανώς έχω μείνει πίσω και χαίρομαι που κάνω λάθος. :-)

    Αν ξέρεις λεπτομέρειες περί των ισχυόντων στην Ναοδομία θα χαιρόμουν να τα μάθαινα είτε εδώ, είτε στο email μου.

    Nosferatos said:
    Μπορεις να γραψεις περισσοτερα επ αυτού ;
    Με ποιο σκεπτικό ειπε οχι ο Δημος κλπ;

    (καλά τωρα βεβαια ο Δημος Δεν ειναι οι Θεσσαλονικεις ε; Εδώ δεν πηραμε Χαμπαρι .. και η ΙΚΘ γιατί δεν κανει τις οποιες προτασεις της Πιο Γνωστες ..Και τις απορριψεις του Δημου για να μαθουμε και μεις το τι σ.. συμβαινει στη Πολη μας; )

    >

    Το σκεπτικό είναι οτι οτιδήποτε έχει σχέση με τους εβραίους καλό είναι να αποφεύγεται γιατί:
    1. Ερχεται σε αντίθεση με μια «παπαρηγοπουλεια» αντίληψη της ιστορίας της πόλης.
    2. Για έναν – κύριως θρησκευτικών καταβολών – αντισημιτισμό.
    3. Το τεράστιο ζήτημα των εβραικών περιουσιών στις οποίες το 50% της πόλης βασίζει την περιουσία του.

    Νοσφυ ξέρεις, γιατί συχνάζουμε συχνά στα ίδια διαδικτυακά στέκια, οτι έχω υπερασπιστεί την Θεσσαλονίκη από τις πρωτευουσιάνικες αντιλήψεις περί έμφυτου ψωμιαδισμού των κατοίκων. Την προηγούμενη όμως μου είχε έρθει ένα άρθρο από τον Αγγελιοφόρο, εφημερίδα της Θεσσαλονίκης. Ενα editorial μάλιστα του Σεπτεμβριου που προειδοποιεί την κοινότητα της πόλης να μην αναμοχλεύει «τις αναφορές σε παραδείγματα ελληνικού αντισημιτισμού». Το editorial δεν ήταν ενυπόγραφο και πιστεύω μάλιστα οτι ήταν γραμμένο από αριστερό, (κάτι αναφορές σε Διεθνή Τάξη βγάζουν πολύ σταλινική Παπαρήγα). Αυτό δεν είναι ανεκτό – απλά δεν είναι ανεκτό και λυπάμαι αλλά ακόμα και ο Αβραάμ χρειάστηκε 10 δικαίους για να σώσει τα Σόδομα.

    Οσο για το προλεταριάτο νομίζω οτι πρώτα το θεσσαλονικιώτικο προλεταριάτο πρέπει να το συνειδητοποιήσει. Το ΚΚΕ είχε προβάλλει βέτο στην ονομασία του Εργατικού Κέντρου σε Εργατικό Κέντρο Μπεναρόγια και τελικά επήλθε συμβιβασμός να ονομαστεί μόνο μια αίθουσα.

    Για την πλέμπα πιο eloquent είναι το κείμενο για την εβρεικη φασουλάδα – πάντως αξίζει να σημειωθεί οτι περίπου το 50% των εβραίων της πόλης ασχολούνταν με την θάλασσα είτε ως λιμενεργάτες, είτε ως ψαράδες, (ο στερεότυπος ελληνοεβραίος στο Ισραήλ απεικονίζεται με το μπερέτο το ψαρά).

  26. Abravanel said

    Πόντος και Αριστερά είπε:
    Στο συνέδριο των Ποντίων της Β. Αμερικής που έγινε στο Μοντρεάλ πρόσφατα ψηφίστηκε ομόφωνα ένα ενδιαφέρον αίτημα:

    Ζητήθηκε από την ελληνική πολιτεία να ανεγείρει άμεσα εθνικό μνημείο για τα θύματα όλων των γενοκτονιών σε κεντρικό σημείο των Αθηνών.

    Δεν μπορώ να συμφωνήσω με αυτή την τουρλού όλων των διαφορετικών συνθηκών και καταστάσεων που γίνονται ένα. Για να αναφερθώ στο πιο χτυπητό παράδειγμα που δεν νομίζω να διαφωνείς ούτε και εσύ: οι Βούλγαροι του 1941/1944 δεν ακολούθησαν πολιτική γενοκτονίας ενάντια στους έλληνες ορθόδοξους της Ανατ.Μακεδονίας και Θράκης. Με αυτή την λογική και η Ελλάδα ακολούθησε γενοκτονική πολιτική ενάντια των τσάμηδων. Διωγμοί ναι, σφαγές ναι – αλλά έτσι όπως δεν είναι γενοκτονία το Πογκρόμ της Κέρκυρας, έτσι δεν είναι και αυτά. Ελπίζω οτι το παράδειγμα της Κέρκυρας να δείχνει οτι επειδή ένας νεκρός δεν ήταν θύμα γενοκτονίας, δεν αξίζει λιγότερο σεβασμό από έναν άλλο.

    Νομίζω οτι η ευκολία με την οποία εκστομίζεται η λέξη «Γενοκτονία» ή «Ολοκαύτωμα» είτε αφορά έλληνες, βουλγάρους, ισραηλινούς, αμερικανούς, γάλλους (πολιτικούς κυρίως) ειναι ενδεικτική οτι δεν έχει γίνει καθόλου κατανοητό το τι σημαίνει αλλά χρησιμοποιείται αποκλειστικά για να εκβιάσει συναισθήματα και αντιδράσεις – ειδικά η συγκεκριμένη απόφαση ουσιαστικά προσπαθεί να «εξαγοράσει» την υποστήριξη όλων βάζοντας τον χριστιανό ορθόδοξο που κατέληγε στα κρεματόρια γιατί ο παππούς του ήταν εβραίος, με τον ορθόδοξο χριστιανό που έπρεπε είτε να βουλγαρογραφτεί, είτε να εγκαταλείψει το χωριό του.

  27. Abravanel said

    Btw του Ραδάμανθυ τον ιστότοπο δεν τον έχω αναφέρει πιο πριν γιατί θα αναγκαστώ να ανανεώνω το ιστολόγιο κάθε μέρα… Μάλιστα υπήρξε η αφορμή να απλωθεί το μακρύ χέρι της ελληνοεβραϊκής υπηρεσίας πληροφοριών που θα οδηγήσει σε ένα ενδιαφέρον μέλλον για τους επαΐοντες της πόλης.

  28. το editorial δεν ήταν ενυπόγραφο
    Μία παρατήρηση: τα editorials δεν χρειάζονται να είναι ενυπόγραφα μιας και θεωρούνται η θέση της εφημερίδας.

    Όσον αφορά το ΚΚΕ και την Μακεδονία γενικότερα: Ένας από τους στόχους των Κομμουνιστών στην εμφύλιο ήταν και η «μεγάλη» Μακεδονία υπό Γιουγοσλαβικό έλεγχο. Φυσικά πλέον το ΚΚΕ κάνει γαργάρα σε αυτό το θέμα…

    Υ.Γ. Ως Ολοκαύτωμα ορίζεται μόνο η σχεδιασμένη γενοκτονία των Εβραίων και των άλλων κοινοτήτων (Ρομά και ομόυλων) από τους Ναζί. Ως γενοκτονία ορίζεται η σχεδιασμένη καταστροφή μιας εθνοτικής κοινότητας.

  29. ArisMUC said

    λάθος. Το Ολοκαύτωμα αφορά μόνο τις Εβραίες. Για τις Ρρομά υπάρχει ο όρος Devouring, η Καταβρόχθιση.

  30. @ArisMUC
    Για τα Trolls σαν εσένα τι είναι; :P

  31. Ροδάμανθυ,

    μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή στη Θεσσαλονίκη εγκαταστάθηκαν κυρίως αστοί πρόσφυγες από την κατεστραμμένη Σμύρνη και την Ιωνία και λίγοι Τραπεζούντιοι, καθώς και οι αστοί από τα περίχωρα της Κωνσταντινούπολης είχαν θεωρηθεί «ανταλλάξιμοι».

    Από το 1913 είχαν ήδη εγκατασταθεί αστοί πρόσφυγες λόγω των βαλκανικών εθνοκαθάρσεων: Μοναστηριώτες, Στρωμνιτσιώτες, Αγχιαλιώτες, Φιλιππουπολίτες, κ.λπ.

    Οι Πόντιοι εγκαταστάθηκαν κυρίως σε αγροτικές περιοχές της Μακεδονίας, όπως και οι υπόλοιποι αγροτικής προέλευσης πρόσφυγες (Ανατολικοθρακιώτες, Ίωνες, Καππαδόκες,, αλλά και πρόσφυγες από τα Βαλκάνια.

    Οι πρόσφατοι Πόντιοι πρόσφυγες από τη πρώην ΕΣΣΔ, που εγκαταστάθηκαν στη Θεσσαλονίκη τη δεκαετία του ’90, προέρχονται κυρίως από περιοχές του Καυκάσου (Γεωργία, Αμπχαζία, Αρμενία) και λιγώτεροι από Κεντρική Ασία και Ρωσία.

    Abravanel το ψήφισμα δεν το ανάφερα για να διϋλίσουμε τον κώνωπα, αλλά για να επισημάνω ότι υπάρχει προσπάθεια συνολικής αντιμετώπισης τέτοιων συμπεριφορών. Όσον αφορά την ακρίβεια των ιστορικών παρατηρήσεων, το πλαίσιο το δίνει αποκλειστικά η IAGS.

    Μ-π

  32. Επίσης γράφεις:

    «Το ΚΚΕ είχε προβάλλει βέτο στην ονομασία του Εργατικού Κέντρου σε Εργατικό Κέντρο Μπεναρόγια και τελικά επήλθε συμβιβασμός να ονομαστεί μόνο μια αίθουσα…»

    Ο ρόλος του Μπεναρόγια είναι ιδιαίτερος και καθοριστικός για τις εξελίξεις 1919-19122. Με βάση αυτά που ισχυρίζεται ο ίδιος στα δικά του Απομνημονεύματα, οι Μικρασιάτες πρόσφυγες στη Θεσσαλονίκη του οφείλουν το γεγονός της προσφυγοποίησής τους και της εγκατάλειψης των πατρίδων τους λόγω της μικρασιατικής Ήττας, μ’ ότι αυτό συνεπάγεται….

    Αυτό όμως είναι μεγάλη ιστορία που δεν είναι του παρόντος και σκοπεύουμε να την ανοίξουμε με μια συζήτηση κάτω από τον τίτλο: «Ήταν ο Πουλιόπουλος δωσίλογος;».

    Η ερώτησή μου είναι εάν εσύ υποστηρίζεις τον Μπεναρόγια επειδή είσαι κομμουνιστής και εκτιμάς τις αεθνικές, διεθνιστικές και αντιπατριωτικές (και προς τους Εβραίους φυσικά) απόψεις που είχε εκείνη ακριβώς την εποχή ή απλώς γιατί είναι Εβραίος, έστω κι αν κατάγεται από τη Βουλγαρία και ουχί απ’ τη Θεσσαλονίκη;

    Μ-π

  33. Abravanel said

    Εκτιμώ τον – γεννημένο στην Θεσσαλονίκη – Μπεναρόγια γιατί αποτελεί μέρος της πολιτισμικής μου ιστορίας ως σημαντικός πρωταγωνιστής του ελληνικού εβραισμού. Ο ίδιος βέβαια δεν ήταν ούτε έλληνας και ούτε εθνικά εβραίος μέχρι τον Β’ΠΠ, όταν η υποχρεωτική του εξορία μαζί με πολλούς άλλους εβραίους από τα ξερονήσια στο Ισραήλ και ταυτόχρονα η εμπειρία του Β’ΠΠ τον οδήγησαν στην συνειδητή υοθέτητηση του Ισραήλ ως πατρίδα.

    Εκτιμώ τον Μπεναρόγια γιατί έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ιστορία της Αριστεράς στην Ελλάδα και μάλιστα μαζί με τον Γιονά είναι οι πρώτοι πολιτικοί εξόριστοι σε όλη την Ελλάδα.

    Οσο αφορά την απόπειρα δικαιολόγησης του ΚΚΕ ως μια απόπειρα σεβασμού των ποντιακών ευαισθησιών: μετά την έλευση των προσφύγων στην Θεσσαλονίκη το ΚΚΕ βασιζόνταν αποκλειστικά στην εβραϊκή κοινότητα για τις ψήφους του – είχε φτάσει μέχρι και το 70% να είναι αποκλειστικά εβραϊκοί ψήφοι ενώ οι εβραίοι πλεον ήταν μόνο το 40% στην πόλη. Αντίθετα γνωρίζουμε για την ταύτιση των προσφύγων με ακραίους εκπροσώπους του βενιζελικού παρακράτους σε επίπεδο που όταν τα ΕΕΕ κατέβηκαν ως πολιτικό κόμα απέσπασαν ποσοστό 2 φορές αυτό του μέσου όρου, που σημαίνει οτι αν αφαιρέσεις τις εβραϊκές ψήφους είχαν αξιοσέβαστη απήχηση στην προσφυγική κοινότητα ακόμα και αν η κάθοδος στις εκλογές ήταν μετά από διάσπαση. Γιατί τα λέω αυτά; Γιατί καταλαβαίνω τις ευαισθησίες σου ως «Πόντος» αλλά πρέπει να δικαιολογήσεις και τον χαρακτηρισμό «Αριστερά» και σύμφωνα με αυτόν αποτελεί ιστορική καφρίλα η άρνηση του ΚΚΕ.

  34. Πάντως όσο κι αν δεν το βλέπεις, οι πρόσφυγες του ’22 στη Θεσσαλονίκη, δεν μετέτρεψαν σε σοβαρό αντισημιτισμό την πολύ άσχημη εμπειρία τους από τα λούμπεν εβραϊκά στοιχεία της Σμύρνης που πήραν μέρος στη σφαγή και στις δηώσεις, μαζί με τους υπόλοιπους λούμπεν και μη της πόλης, τούρκους, τουρκοκρητικούς και λοιπά καθάρματα.

    Νομίζω ότι παίρνεις τη δράση κάποιων ακροδεξιών και τη γενικεύεις με προσβλητικό τρόπο για τις μάζες των προσφύγων που είτε ήταν ουδέτερες, είτε ήταν φιλικές σε μια πόλη με κατεστραμμένη την εσωτερική συνοχή μετά τις μαζικές εθνικές εκκαθαρίσεις (ένθεν κακείθεν) και τις αλεπάλληλες προσφυγοποιήσεις.

    Η ιστορία είναι πολύ σύνθετη, για να τη χρησιμοποιούμε με αφοριστικούς όρους. Ειδικά όταν μιλάμε για εποχές κλειστών ομάδων που σε κρίσιμες εποχές στράφηκαν η μια κατά της άλλης. Η άποψή μου είναι ότι θα πρέπει να προσωποποιούμε τις ευθύνες και όχι να οδηγούμαστε σε στερεότυπα τα οποία μας οδηγούν με βεβαιότητα σε απόδοση συλλογικής ευθύνης και ρατσισμό.

    Γι αυτό προσεγγίσεις ισοπεδωτικές που τις βλέπουμε σε ακροδεξιά σάιτ -όπου υπάρχει το αρνητικό στερεότυπο του Εβραίου, όπως και «αλλού», που φαίνεται να υπάρχει το αρνητικό στερεότυπο του πρόσφυγα- είναι για μας απωθητικές…

    ————————–

    Και όσον αφορά τα τελευταία που γράφεις περί Αριστεράς: σ’ εκείνη την εποχή της απαρχής μιας κομμουνιστικής οργανωτικής συγκρότησης, το ΣΕΚΕ δεν ήταν καθόλου η Αριστερά των Μικρασιατών ή των Ποντιων ή των Κωνσταντινουπολιτών. Πιθανότατα να ήταν η Αριστερά των Παλαιοελλαδιτών και των Εβραίων της Θεσσαλονίκης.

    Σε καμιά όμως περίπτωση, των Ελλήνων της Ανατολής.

    Μετά το 1923 μπορούμε να πούμε ότι συναντήθηκαν με την ελλαδική Αριστερά και ακολούθησαν κοινές πορείες. Και όσοι κατέφυγαν στην Αίγυπτο εντάχθηκαν στο ΚΚΑ. Όσοι στη Γαλλία στο ΚΚΓ κ.λπ.

    Μέχρι εκείνη τη στιγμή, οι πληθυσμοί αυτοί βίωναν άλλες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες και απαντούσαν σε άλλες προκλήσεις. Η Αριστερά για τους Ίωνες ή τους Κωνσταντινουπολίτες ήταν τα Εργαρτικά Συνδικάτα της Σμύρνης και της Κωνσταντινούπολης και οι επικρατούσες ερμηνείες ήταν αυτές του Γιαννιού και όχι του Μπεναρόγια ή τους οιουδήποτε άσχετου με τις συνθήκες ζωής τους κομμουνιστή ανά την υφήλιο.

    Για δε τους Πόντιους, η Αριστερά τους ήταν το αντάρτικο εθνικοαπελευθερωτικό τους κίνημα, ενώ όσοι ζούσαν στις ρωσικές περιοχές εκφράζονταν με τις επιτόπιες Ελληνικές Κομμουνιστικές Οργανώσεις, ενταγμένες στα ξεχωριστά Κ.Κ. π.χ. Οι Έλληνες της Οδησσού είχαν ως δική τους αυτόνομη έκφραση την Ελληνική Κομμουνιτσική Ομάδα Οδησσού, μέσα από τη οποία πολέμησαν τους δυτικούς εισβολείς στην επαναστατημένη Ρωσία και ήταν από τους πρώτους που μπήκαν στην απελευθερωμένη πόλη μετά την εκδίωξη των στρατευμάτων της Αντάντ.

    Και υπάρχουν άπειρα τέτοια παραδείγματα, που συνηγορούν στη διαπίστωση ότι η θέση ότι το ΣΕΚΕ ή το ΚΚΕ εξέφραζε το σύνολο ελληνισμό πριν το 1923, είναι αποτέλεσμα μιας εθνικιστικής αντίληψης που δεν έχει καμιά σχέση με την πραγματική ιστορία.

    Μ-π

  35. Abravanel said

    Δεν έκανα καμμία γενίκευση αλλά μίλησα συγκεκριμένα για την εκλογική απήχηση της Αριστεράς στην εβραική και την προσφυγική κοινότητα της Θεσσαλονίκης. Τα ξεχωριστά εβραϊκά εκλογικά τμήματα και η γκετοποίσηση των φτωχότερων κομματιών των προσφύγων μας επιτρέπει να έχουμε μια αρκετά σαφή εικόνα. Αν διαφωνείς με την διαπίστωση οτι η Αριστερά βασίζονταν κατά κύριο λόγο στην εβραϊκή κοινότητα, ενώ οι πρόσφυγες στον βενιζελισμό και σε ένα αξιόλογο κομμάτι προς μια περισσότερο βίαια εκδοχή του μπορώ άνετα να σου παραθέσω τα στοιχεία με την εκλογική συμπεριφορά εκλογή με εκλογή.

    Δεν έχω τις γνώσεις σου για να ξέρω την ιστορία της Αριστεράς εκτός του σημερινού ελλαδικού χώρου αλλά σε εμπιστεύομαι. Το θέμα όμως είναι οτι στην Θεσσαλονίκη, γιατί το θέμα είναι οτι το ΚΚΕ της Θεσσαλονίκης αποκήρυξε τον Μπεναρόγια, η Αριστερά δεν αφορούσε τους προσφυγικούς πληθυσμούς.

    ///

    Το πρόβλημα με την άφιξη των προσφύγων ήταν ακριβώς οτι δεν ήρθαν «σε μια πόλη με κατεστραμμένη την εσωτερική συνοχή». H πόλη είχε ήδη το προλεταριάτο της, την μικροαστική και την μεγαλοαστική της τάξη και όλες ήταν εβραϊκές – αυτό που της έλειπε ήταν η διοικητική τάξη που είχε χαθεί με την αποχώρηση των μουσουλμάνων και πλέον είχε αντικατασταθεί από τους παλαιοελλαδίτες. Ακριβώς για αυτό τον λόγο δημιουργήθηκαν τόσα προβλήματα στην Θεσσαλονίκη, ακριβώς για αυτό τον λόγο βρίσκαμε εβραίους να παίζουν στον Ηρακλή και στον Αρη και όχι στον ΠΑΟΚ.

    ///

    Το ΚΚΕ δεν εξέφραζε προφανέστατα τον Ελληνισμό το 1923 – εγώ απλώς λέω οτι σημαντικό μέρος της ιστορίας του ΚΚΕ οφείλεται στην επίδραση του Μπεναρόγια και η οποία δεν έχει απορριφθεί. Δεν νοείται το ΚΚΕ να γίνει πιστευτό οτι το ΚΚΕ αποφάσισε να τον απαρνηθεί μόνο και μόνο γιατί ξαφνικά έγινε ευαίσθητο για το γεγονός οτι το ΚΚΕ της περιόδου ήταν ενάντια στην Μικρασιατική Εκστρατεία και εκφραστής του στην πόλη ήταν ο Μπεναρόγια ο οποίος ισχυρίζεται οτι κατάφερε κάτι, (την καταψήφιση του Βενιζέλου), το οποίο ξέρεις οτι είναι ένας κούφιος λεονταρισμός αφού ο Βενιζέλος στις εκλογές του ’20 έχασε πανελλαδικά χωρίς να έχουν παίξει οι αριστερές ή οι εβραϊκές ψήφοι κάποιο ιδιαίτερο ρόλο.

  36. Abravanel said

    Βτς οτι αναφορές έχω δει σε πιθανή συμμετοχή εβραίων της Σμύρνης στις σφαγές κατά την είσοδο του τουρκικού στρατού συνήθως είναι γενικόλογες και οι μάρτυρες αποπνέουν ιδιαίτερη ιδεολογική αύρα που περισσότερο θυμίζουν μια προσπάθεια να προσαρμόσουν την αφήγηση σε ορισμένα ιδεολογικά πλαίσια. Επειδή είχα ψάξει το θέμα δεν μπόρεσα να βρω επώνυμες μαρτυρίες που να μιλάνε για οποιαδήποτε γενικευμένη συμμετοχή εβραίων στις ταραχές, τουλάχιστον στις μαρτυρίες στο Ιδρυμα Μείζονος Ελληνισμού και μερικές ακόμα online πηγές – το μόνο που βρήκα ήταν αυτό που αναφέρεται στην προειδοποίηση μιας χριστιανικής οικογένειας από μια εβραία.

  37. Abravanel

    δε μίλησα για «πιθανή συμμετοχή εβραίων της Σμύρνης στις σφαγές κατά την είσοδο του τουρκικού στρατού», αλλά για συμμετοχή λούμπεν στοιχείων. Είδες τι μεγάλη διαφορά δημιουργούν οι λέξεις που χρησιμποιούνται;

    Γιατί στη δικιά μου λογική είναι απαράδεκτη η ολοκληρωτική ενοχοποίηση μιας κοινότητας για πράξεις προσώπων και ειδικά λούμπεν, περιθωριακών και ανεξέλεγκτων.

    Υπάρχουν μαρτυρίες συγκεκριμένες για το ιστορικό γεγονός και καθόλου υποκείμενες σε ιδεολογικά φίλτρα. Οι οποίες και δε σημαίνουν τίποτα για την εβραϊκή κοινότητα της πόλης…. Και αυτό γιατί δεν μπορούμε να λειτουργούμε με τη λογική της συλλογικής ευθύνης.

    ———–
    Στη μετά το ’22 Θεσσαλονίκη, αναγκαστικά θα προσμετρηθούν στην κεινωνί ατης και οι χιλιάδες πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν στη πόλη. Αυτό το γεγονός, απόρροια μιας μεγάλης ιστορικής διεργασίας και απόλυτου γεωπολιτικού μετασχηματισμού της περιοχής μας, προκάλεσε την αντικειμενική κατάσταση που την περιγράφω “μια πόλη με κατεστραμμένη την εσωτερική συνοχή”.

    Συμφωνώ μαζί σου ότι ο Μπεναρόγια, καθώς και πολλοί άλλοι του ΣΕΚΕ τότε, που συγκρότησαν τους Κομμουνιστικούς Πυρήνες Μετώπου και συνεργάστηκαν με τους κεμαλικούς στο Μέτωπο, υπερβάλλουν κατά πολύ στον ιστορικό τους ρόλο. Όμως είναι γεγονός ότι ο Μπεναρόγια ο ίδιος αφού περηφανεύεται για τις πράξεις διεθνιστικής αλληλεγγύης προς τους Τούρκους εθνικιστές -που τους θεωρεί κι αυτός επαναστάτες- υποστηρίζει ότι τη μικρασιατική τραγωδία την έλυσε αποκλειστικά η «απεργία πολέμου» που κήρυξε το ΣΕΚΕ στο Μέτωπο.

    Φυσικά και έχει αποδειχτεί ότι η δράση των αδύναμων ντεφετιστικών πυρήνων του ΣΕΚΕ ελάχιστα επηρρέασε το αποτέλεσμα, το οποία διαμορφώθηκε από την αλοπρόσαλλη πολιτική του επίσης αντιπολεμικού και αντιμικρασιατικού δεξιού Λαϊκού Κόμματος…

    ————-

    Πάντως για να μη μείνουν απορίες και σκιές, θα ήθελα να τονίσω ότι όλη αυτή η συζήτηση, είναι αποτέλεσμα της εκτίμησης που τρέφουμε στο μπλογκ σου και στην προσπάθειά σου. Υπάρχει η βεβαιότητα ότι η ουσιαστική επικοινωνία μεταξύ μας, μπορεί να βοηθήσει λιγάκι την επιτυχία του κοινού στόχου: την απαλλαγή της κοινωνίας μας από τα βαρίδια της προκατάληψης και του ρατσισμού.

    Μ-π

  38. Abravanel said

    Κατ’αρχήν η εκτίμηση είναι αμοιβαία και πιστεύω οτι αυτό φαίνεται από το γεγονός οτι επιζητώ το δικό σου/σας input σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος γιατί έχω εμπιστοσύνη στις γνώσεις σου/σας και την καλή σου/σας πρόθεση. :-)

    Από εκεί και πέρα έχω μια λιγότερο «ταξική» άποψη για τον όρο λουμπέν γιατί πιστεύω οτι έχει γίνει μια κατάχρηση του για να αποφεύγουμε να δίνουμε εξηγήσεις σε δύσκολες ερωτήσεις. Αν συνέβη κάτι τέτοιο στην Σμύρνη δεν θα οφείλεται σε «λουμπέν» στοιχεία και θα πρέπει να δούμε αν ήταν μεμονωμένες περιπτώσεις ή μια γενικευμένη κατάσταση. Και επειδή οι εβραίοι εμφανίζονται παντού ως οι κακοί έχω ψάξει αρκετά, οπότε στην Σμύρνη κατά την άποψη μου δεν είχαμε κάποια τέτοια κατάσταση. Και συμφωνώ μαζί σου στην γενίκευση: πχ στο 1821 στην Μακεδονία έχουμε την κοινότητα της Νάουσας να βοηθάει τους τούρκους, ενώ στην Θεσσαλονίκη στους εβραίοι προύχοντες της πόλης χρωστάνε την ζωή τους οι ηγέτες της ελληνικής κοινότητας γιατί αυτοί πέτυχαν την αποφυλάκιση και την μη εκτέλεση.

    ///

    Οσο αφορά την κατάσταση στην Θεσσαλονίκη πιστεύω οτι θα χρειαζόνταν μια ξεχωριστή ανάρτηση στην οποία έχω ήδη ζητήσει την συμβολή σας γιατί πιστεύω οτι θα πρέπει να διεγείρει και την δική σου φαντασία, (κοινωνικές διεργασίες σε μια πόλη όπου το παλαιοελλαδίτικο κράτος σε περιφρονούσε αλλά από την άλλη σε είχε ανάγκη και σε προωθούσε ενάντια σε «ξένους» που σέβονταν όμως περισσότερο από εσένα).

  39. Αν σ’ ενδιαφέρει, η πλέον πρόσφατη αναφορά για το ζήτημα της στάσης των Εβραίων της Σμύρνης στη σφαγή, υπήρχε στο πρόσφατο ένθετο αφιέρωμα της «Ελευθεροτυπίας» (14-9-2009) για τη Μικρασιατική Καταστροφή.

    Σίγουρα το θέμα δεν έχει μελετηθεί. Ίσως θα άξιζε μια πιο συστηματική διερεύνηση στο μέλλον.

    Πάντως, θεωρώ ότι είναι ατελέσφορη (και πολλές φορές οδηγεί σε επικίνδυνες εξισώσεις) η μελέτη συμπεριφορών κοινωνικών ομάδων εκτός του ταξικού πλαισίου.

    Μ-π

  40. ArisMUC said

    Ποια κοινά ταξικά χαρακτηριστικά είχαν τα 6εκ των θυμάτων του Ολοκαυτώματος;
    Ποια κοινά ταξικά χαρακτηριστικά έχουν οι αντισημίτισσες, αυτές που από όλη την Ευρώπη έκαμαν το Ολοκαύτωμα και που σήμερα ονειρεύονται ένα νέο;

    Το ζήτημα είναι απλό, το διατύπωσε ο Adorno σαν κατηγορική προσταγή και στο θέτω κι εγώ σαφώς: είσαι έτοιμος να πολεμήσεις τον Αντισημιτισμό; Να αγωνιστείς για την Μνήμη; να πολεμήσεις εθελοντικά στις Ισραηλινές Δυνάμεις Άμυνας, το Εβραϊκό Κράτος βρεθεί στον έσχατο κίνδυνο;

    ΌΧΙ. Ποτέ δεν συγχώρεσες τον Εβραίο Μπεναρόγια για την «ντεφετιστική» «προδοτική» πολιτική διεθνιστικής αλληλεγγύης που εφήρμοσε εναντίων του ιμπεριαλισμού της πατρίδας σου.

    Εν τέληι είσαι Έλληνας και οι ελληνίδες ποτέ δεν θα συγχωρέσουν τις Εβραίες για το Ολοκαύτωμα. Οι Εβραίες είναι υπόδικες γι’ ακόμη ένα έγκλημα πλέον, το ότι επέζησαν, ενώ εσείς, «ωραίοι ως Έλληνες», τις δώσατε σαφώς την ευκαιρία να εξαφανιστούν από τον πλανήτη.

  41. Ένας υποτιθέμενος Ελ said

    Abravanel η έκθεση θρησκευτικών ελευθεριών του State Department του 2006 γράφει:

    There were some improvements in the status of respect for religious freedom during the period covered by this report; the Government passed a law allowing cremation and amended a law abolishing the requirement to consult local Greek Orthodox bishops before granting house of prayer permits.

    http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2006/71383.htm

    οπότε και τυπικά δεν υπάρχει γνωμοδότηση. Η έκθεση του 2001 λέει πως η γνωμοδότηση είχε αρχίσει να ατονίζει ήδη:

    Two laws from the 1930’s require recognized or «known» religious groups to obtain «house of prayer» permits from the Ministry of Education and Religion in order to open houses of worship. By law the Ministry may base its decision to issue permits on the opinion of the local Orthodox bishop. No formal mechanism exists to gain recognition as a known religion, but Ministry officials state that they no longer obtain the opinion of the local Orthodox bishop when considering house of prayer permit applications.

    http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2001/5653.htm

    Η έκθεση του 2003 λέει πως η απόφαση του Υπουργού κρατάει τις 2 πρώτες προτάσεις:

    Two laws from the 1930s require recognized or «known» religious groups to obtain «house of prayer» permits from the Ministry of Education and Religion in order to open houses of worship. By law the Ministry may base its decision to issue permits on the opinion of the local Orthodox bishop.

    http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2003/24411.htm

    Και εκθέσεις μετέπειτα ετών αναφέρουν προσφυγές στα δικαστήρια των μητροπολιτών κατά της άδειας που έδωσε το υπουργείο – κοινώς το υπουργείο τους γείωσε και έβγαλε άδεια. Τώρα αν είσαι σε μη αναγνωρισμένη θρησκεία τον ήπιες – πχ. Scientologists.

    ArisMUC – τι πίνεις και δε μας δίνεις; Για πες μας σε ποιά πρόσφατη (λόγω ηλικίας υποθέτω πως δε πρόλαβες τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ) μάχη της IDF έλαβες εθελοντικά μέρος; Στη Τζενίν μήπως; Σάμπως στο Λίβανο;

  42. YOSEF22ADAR said

    Ολο το αρθρο με τα links και τις φωτογραφιες , εδω:

    h t t p : / / w w w . m e g aupload.com/?d=5PUEP584
    Filename: ABRAVANEL_SalonicaimSynagogue_TelAviv.rar
    File description: https://abravanel.wordpress.com/2009/10/18/salonikaim_synagogue/
    File size: 24.02 MB

    Αγαπητε Abravanel συνεχισε την πολυ-πολυ-πολυ καλη δουλεια που κανεις

  43. @YOSEF22ADAR
    Πως μπορώ να κατεβάσω το αρχείο;

  44. […] Στο Τελ Αβίβ η σαλονικιώτικη συναγωγή που είδαμε στο “Μια σαλονικιώτικη συναγωγή στο Τελ Αβίβ” […]

  45. […] Ρεκανάτι που ίδρυσε στο Ισραήλ την Discount Bank και είδαμε σε αυτή την ανάρτηση να έχει χρηματοδοτήσει την δημιουργία της […]

Leave a reply - Σχολιάστε νηφάλια

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: