Abravanel, the Blog

Jewish life and not only in Greece / Εβραϊκή ζωή και όχι μόνο στην Ελλάδα

Archive for the ‘music’ Category

Νέο ελληνοεβραϊκό ραδιοφωνικό πρόγραμμα: «Desde Grecia, akí Salónika»/New Greek-Jewish radio program: «Desde Grecia, akí Salónika»

Posted by Abravanel, the Blog στο 26/07/2010

Ελληνικά (english translation follows below)

Μερικές φορές υπάρχουν ορισμένα νέα, τόσο ευχάριστα, που ειλικρινά ενθουσιάζουν.  Παρά τον ενθουσιασμό όμως, όταν έμαθα για πρώτη φορά οτι είχε ξεκινήσει μια ραδιοφωνική εκπομπή για τον Ελληνικό Εβραϊσμό και ιδιαίτερη έμφαση στον σεφαραδίτικο πολιτισμό, σχεδόν δεν το πίστεψα και ήμουν επιφυλακτικός. Αλλά είναι πλέον ένας μήνας και μπορώ να πω όχι απλώς με έχει κατακτήσει αλλά είναι από τις πλέον σημαντικές πολιτισμικές εξελίξεις των τελευταίων ετών για την εβραϊκή κοινότητα της Ελλάδας.

Το Ράδιο Σεφαράδ είναι ένα ραδιόφωνο, κυρίως διαδικτυακό, της Ομοσπονδίας Εβραϊκών Κοινοτήτων της Ισπανίας που απευθύνεται στο σύνολο της Ισπανίας, τους ισπανόφωνους Εβραίους των ΗΠΑ και της Λατινικής Αμερικής και τους ομιλούντες τα λαντίνο σε όλο τον κόσμο. Χάρη στο πάθος της δημιουργού Αντζελα Μαρία Αρμπελάεζ και την συμπαράσταση της Εβραϊκής Κοινότητας της Θεσσαλονίκης, της μεγαλύτερης και σημαντικότερης σεφαραδίτικης κοινότητας μετά το 1492, πρόσφατα εγκαινιάσθηκε το ραδιοφωνικό πρόγραμμα «Desde Grecia, akí Salónika/Από την Ελλάδα, Εδώ Θεσσαλονίκη«.

Ηδη έχουν μεταδοθεί 8 εκπομπές και ένα αρχείο όλων τους, που μπορείτε να κατεβάσετε  οι ίδιοι, είναι εδώ. Η τελευταία εκπομπή – εδώ – περιλαμβάνει αναμνήσεις από την εβραϊκή παρουσία της Ρόδου, ζωντανές ομιλίες στα ισπανοεβραϊκά από σημερινά μέλη των κοινοτήτων, το δεύτερο μέρος για την σεφαραδίτικη λογοτεχνία του Μ.Μόλχο και την ιστορία της Τζίλντας Καπόν από την Θεσσαλονίκη.

Μεταξύ των θεμάτων που έχουν ήδη παρουσιαστεί υπάρχουν σαλονικιώτικα σεφαραδίτικα τραγούδια όπως του διάσημου παραδοσιακού σαλονικιού τραγουδιστή Νταβίκου Σαλτιέλ, ανταποκρίσεις για γεγονότα όπως τα αποκαλυπτήρια του μνημείου του Ολοκαυτώματος/Σοά στην Αθήνα, παρουσίασεις ελληνοεβραίων καλλιτεχνών όπως της Λύντια Αμπαστάδο και αναμνήσεις ζωής από Εβραίους σε Θεσσαλονίκη, Βέροια, Ρόδο και άλλες πόλεις στα λαντίνο (για όσους θέλουν να ακούσουν λαντίνο στην καθομιλουμένη και όχι σε τραγούδια) .

Δε μπορώ παρά να αισθανθώ ενθουσιασμό για αυτή την νέα εκπομπή που, όπως η κ.Αρμπελάεζ λέει, «επιθυμεί να είναι ένας ακόμα συνδετικός κρίκος με την Εβραϊκή διασπορά της Ισπανίας, τις χώρες της Λατινικής Αμερικής και τις ΗΠΑ καθώς και τους ελληνικής καταγωγής Εβραίους του Ισραήλ και να προβάλει την Ιστορία, την Πολιτιστική κληρονομιά και τις αξίες του Ελληνικού Εβραϊσμού μέσα από διάφορα γεγονότα και μαρτυρίες«. Ελπίζω σε πολλές άλλες εκπομπές και συστήνω ανεπιφύλακτα σε όλους να κατεβάσουν την εκπομπή και να την ακούσουν είτε στο σπίτι, είτε στο αυτοκίνητο. Ακόμα και αυτοί που δεν καταλαβαίνουν ισπανικά στα σίγουρα θα εκτιμήσουν τις μουσικές παρουσιάσεις της εκπομπής, ενώ είναι ευκαιρία και για εμάς τους εβραίους να έρθουμε σε επαφή με τα λαντίνο.

Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει η δημιουργός. Η κ. Άντζελα Μαρία Αρμπελάεζ είναι δημοσιογράφος από την Κολομβία, (ανταποκρίτρια της ισπανικής El Pais και διαφόρων κολομβιανών εφημερίδων), με πολυετή παρουσία στην Ελλάδα και ιδιαίτερες ακαδημαϊκές περγαμηνές. Το ιστολόγιο της δημιουργού μπορείτε να το βρείτε εδώ. Αν και όχι Εβραία αυτή η εκπομπή είναι μια αποκλειστικά δική της πρωτοβουλία και η υλοποίηση είναι αποκλειστικά δική της – θεωρώ οτι αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση για τους ελληνορθόδοξους συναδέλφους της για παρόμοιες εκπομπές στα ελληνικά, ειδικά όσο αφορά την Θεσσαλονίκη. Να τολμήσω να ελπίσω οτι ίσως θα μπορούσε να υπάρξει κάποια συνεργασία κιόλας ;

Ο ιστότοπος της εκπομπής «Desde Grecia, akí Salónika/Από την Ελλάδα, Εδώ Θεσσαλονίκη» είναι αυτός.
Σε περίπτωση που δεν μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το RSS feed για να ενημερωνόσαστε για νέες εκπομπές μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αυτό το feed – το αρχείο με τα mp3 είναι εδώ.

Αλλιώς απλά πατήστε play εδώ:

—————————————————————————————————————————————————

English

Sometimes there are news so good that truly elate you. Still, when I learned about a new radio program about the Greek Jewry and the shephardic culture I almost didn’t believe it and I was cautious. But now a month has passed and I can say that it  has not only conquered me but I also believe that it is one of the most important developments in the cultural landscape of the Greek Jewish communities.

Radio Sefarad is a radio station, mainly on the internet, of the Federation of the Jewish Communities of Spain and whose main public are the whole of Spain, the spanish speaking Jews of the USA, Latin America but also the ladino speaking Jews around the world. Thanks to the passion of Angela Maria Arbeláez and the support of the Jewish Community of Salonica, the most important sephardic community in the word after 1492, a new radio show came on the air with the name «Desde Grecia, akí Salónika/From Greece, Here Salonica«.

Already 8 shows have aired and an archive of the shows, which one can download freely, can be found here. The last show – here – deals with memories from the Jews of Rhodes, live conversations in ladino from contemporary Greek Jews, the second part on the sephardic literature by M.Molho and the story of Djilda Capon from Salonica.

Among the themes of the show one finds songs like from the ones from the famous salonican traditional singer Daviko Saltiel, reportages from events like the one of the new Shoah Memorial in Athens, presentations of Greek-Jewish artists like Lydia Abastado and life stories from Jews in Salonica, Veria and other cities for those willing to  learn about the past but also for those interested in hearing everyday ladino and not songs.

I cannot but feel enthusiasm for this show which, as Mrs.Arbelaez says: «wishes to be a link with the Jewish Diaspora of Spain, the countries of the Latin America and the USA and Greek Jews of Israel; to portray the History, the Cultural Heritage and the Values of the Greek Jewry through events and testimonies«. I hope that many more shows will follow and I strongly recomend to everyone to dowload the shows and hear them in their homes or their cars. Even those who do not speak spanish will certainly appreciate the music transmitted during the show.

The creator of the show deserves a special mention. Angela Maria Arbeláez is a reporter from Colombia, (correspondent for spanish newspaper El Pais and other colombian newspapers), with many years in Greece and excellent academic credentials; her blog of the creator can be found here. Even though she is not Jewish, this show  is exclusively a personal initiative and is wholly responsible for the realization, setting an  example for her Greek Orthodox colleagues for similar shows in Greek, especially in Salonica. May I hope that there could be some kind of collaboration even ?

The site of the radio show «Desde Grecia, akí Salónika/From Greece, Here Salonica« is here.
In case you cannot use an RSS to be informed of the new shows use feed or contact the author be included in the mailing list – the archive with the mp3’s is here.

Or simply press play here:

Posted in Books and stuff, greece, music, the world, thessaloniki, Un cavretico... | Με ετικέτα: , , | 17 Σχόλια »

«Χωρίσαμε ένα δειλινό», ένα ζεϊμπέκικο του Β.Τσιτσάνη/ «Horisame ena dilino», a zeimbekiko by V.Tsitsanis

Posted by Abravanel, the Blog στο 31/01/2010

Ελληνικά (english translation follows below)

Χωρίσαμ’ ένα δειλινό

Χωρίσαμ’ ένα δειλινό
με δάκρυα στα μάτια.
Η αγάπη μας ήταν γραφτό
να γίνει δυό κομμάτια.

Πονώ σαν συλλογίζομαι
τα όμορφα τα βράδια,
που μου ‘δινες, γλυκά-γλυκά,
όρκους φιλιά και χάδια.

Με μια λαχτάρα καρτερώ
και πόνο στη καρδιά μου,
ίσως γυρίσεις γρήγορα
ξανά στην αγκαλιά μου.

Ζεϊμπέκικο του 1944-46 (;).
Μουσική: Βασίλης Τσιτσάνης
Στίχοι: Αλέκος Γκούβερης (1944)
Πρώτη φωνογράφηση: Φεβρουάριος του 1947 [Columbia, D.G. 6626]
Πρώτη εκτέλεση: Πρόδρομος Τσαουσάκης & Ιωάννα Γεωργακοπούλου

«Αφήγηση Αλέκου Γκούβερη στον Σχορέλη (Δ’, σ. 21-22):

«Ήταν το 1944. Τότε αρχίζαμε κατά το μεσημεράκι και δουλεύαμε μέχρι τις 7 το βράδυ, Στο μαγαζί ερχόντουσαν μαυραγορίτες, διάφορα άλλα μούτρα και αντάρτες. Οι τελευταίοι όχι βέβαια για να γλεντήσουν αλλά για τις «επαφές» τους. Ο [Μπάμπης] Μπακάλης, που ‘ταν παιδάκι [γεννήθηκε το 1919], ήταν ερωτευμένος με μια Εβραιοπούλα. Τα πράγματα είχαν ζορίσει πολύ. Από στιγμή σε στιγμή, το βλέπαμε καθαρά, θα μας πιάναν το κορίτσι του φίλου μας για να το στείλουν για σαπούνι. Και λέω «θα μας πιαναν» γιατί τότε όποιος πείραζε το κορίτσι του φίλου μας ήταν σαν να πείραζαν τη μάνα μας. Το σκεφτήκαμε το πράγμα και στείλαμε το κορίτσι στο βουνό. Το πήρε ο «σύνδεσμος» και το πήγε «ψηλά». Ζει ακόμα. Σώσαμε μια ζωή.

Ο Μπάμπης απαρηγόρητος. Τι στο διάολο έχανε ; Κοτόπουλο ;

Το πρωί συναντηθήκαμε σ’ ένα καφενείο των Τρικάλων, το «Μαύρος Γάτος». Τη νύχτα είχα γράψει τους στίχους: «Χωρίσαμ’ ένα δειλινό». Ο Αποστόλης [Καλδάρας] κι ο [Μπάμπης] Μπακάλης βάλανε μουσική, τρομερή μουσική. Αργότερα [άραγε πότε; 1945; 1946;] τ’ άκουσε ο Τσιτσάνης, του άρεσε, κι έβαλε δική του μουσική, όμως οι στίχοι είναι δικοί μου. Τώρα γιατί ο φίλος μου ο Βασίλης το κρύβει είναι δική του δουλειά. Μάρτυρες ο Καλδάρας και ο Μπακάλης…»»

«Ρεμπέτικη Ανθολογία», Τ.Σχορέλης, τόμος Δ’, σελ 21-22

πιθανώς και «Τα τραγούδια του Βασίλη Τσιτσάνη που γράφτηκαν στη Θεσσαλονίκη επί Γερμανικής Κατοχής», Ντ.Χριστιανόπουλος, σελ. 105-106

«Αν αποδεχτούμε στο ακέραιο την αφήγηση του Γκουβέρη, το «Χωρίσαμε ένα δειλινό» είναι εμπνευσμένο από τους διωγμούς των Ελλήνων Εβραίων στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής. Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος δε διατυπώνει γνώμη για την πατρότητα των στίχων, αλλά αποφεύγει να συμπεριλάβει το τραγούδι αυτό στο κατάλογο των τραγουδιών που σύνθεσε ο Τσιτσάνης κατά την Κατοχή. [Ο Β.Τσιτσάνης και τα πρώτα τραγούδια του, Ντ.Χριστιανόπουλος]»

«Κειμένη επί ακτής θαλάσσης…«, Α.Νάρ σελ 322-324

Ευχαριστώ τον Δ.Βελικάρη για την πηγή του Χριστιανόπουλου και την Wing για το βίντεο. Εδώ η καλύτερη εκτέλεση της Σωτηρίας Μπέλλου. Μεταξύ των trivia ήταν η εύρεση του τραγουδιού σε ισραηλινούς filesharing ιστότοπους όπως αυτόν, μιας και είναι γνωστή η ψύχωση των ισραηλινών με τα ελληνικά τραγούδια.

Ας θεωρηθεί ως η πρώτη ανάρτηση σε μια καινούργια ετικέτα που θα αφορά το ρεμπέτικο και την μουσική στην εβραϊκή Ελλάδα. Σκεφτόμουν να άρχιζα με την αγία τριάδα του εβραϊκού ρεμπέτικου – Ρόζα Εσκενάζη, Στέλλα Χασκήλ, Αμαλία Βάκα – αλλά μετά είπα να αρχίσω με κάτι πιο αναπάντεχο.

English

Chorisam’ ena deilino/ We parted in sundown

Chorisam’ ena deilino / We parted in sundown
me dakria sta matia / with tears in the eyes
i agapi mas itan grafto / our love was meant
na gini dyo komatia / to become two pieces

Pono san silogizome / I hurt when I think
ta omorfa ta vradia / the beautiful nights
pou mou ‘dines, glika glika / that you gave me sweetly sweetly
orkous filia ke chadia / oaths, kisses and caresses

Me mia lachtara kartero / With a longing I wait
kai pono stin kardia mou / and pain in my heart
isos giriseis grigora / maybe you will return soon
ksana stin agalia mou / back in my arms.

Zeimbekiko of 1944-1946 (?)
Music: Vasilis Tsitsanis
Lyrics: Alekos Gouveris (1944)
First recording: February of 1947 [Columbia, D.G. 6626]
First performance: Prodromos Tsaousakis and Ioanna Georgakopoulou

«Narration by Alekos Gouveris to Schorelis

It was 1944. Then we used to begin at noon and worked until 7 in the evening. In the centre used to come black market dealers, other low-life specimens and partizans. The latter not of course to party but for their «contacts». [Babis] Bakalis which was just a youngster then [he was born in 1919] was in love with a Jewish girl. Things had begun to toughen up. We could see clearly that from one moment to the other they would catch our friend’s girl and they would send it to become soap. And I say «us» because back then whoever messed with our friends girl was like he had messed with out own mother. We thought over the situation and we sent the girl to the mountains. The «contact» took her «up». She still lives. We saved a life.

Babis was inconsolable. What the hell did he loose ? A chicken ?

In the morning we had met in a Trikala caffenion, the «Black Cat». During the night I had written the lyrics: «Chorisam’ena deilino». Apostolos  [Kaldaras] and [Babis] Bakalis gave the music, great music. Later [when ? 1945 ? 1946 ?] Tsitsanis heard it, he liked it and gave his own music but the lyrics are mine. Now, why my friend Vasilis hides it is his own bussiness. Witnesses are Kaldaras and Bakalis…«

Rembetiko Anthology, T.Schorelis, vol Δ’, pages 21 – 22

and possibly «The songs of Vassilis Tsitsanis that were written in Thessaloniki during the German Occupation«, D.Christianopoulos, p. 105 – 106

«If we accept completely the narration of Gouveris, the «Chorisame ena deilino» is inspired but the deportations of the Greek Jews during the german occupation. Dinos Christianopoulos does not state an opinion on the paternity of the lyrics but avoids to include this song in the list of the song that Tsitsanis wrote during the Occupation. [V.Tsitsanis and his first songs, D.Christianopoulos]»

«Keimena epi aktis thalassis…», A.Nar p. 322 – 324

Ι thank D.Velikaris for the Christianopoulos source and Wing for the video. Here the much better execution by Sotiria Bellou. Among the trivia is the finding of this song in israeli filesharing sites like this one, since the psychosis israelis have with greek music is rather famous.

Let this be considered the first post in a new tag which shall consider rembetiko and music in jewish Greece. I had thought of beginning with the holy trinity of jewish rembetiko – Roza Eskenazy, Stella Haskil, Amalia Vaka – but then I thought of beginning with something a litle bit more unexpected.

Posted in music, Shoah, Trikala | Με ετικέτα: , , , , , , , , , | 15 Σχόλια »

 
Αρέσει σε %d bloggers: